สหรัฐฯ-อิหร่านเห็นพ้องเนื้อหาในข้อตกลงสันติภาพ ขยายหยุดยิงอีก 60 วัน

สำนักข่าวแอ็กซิออส (Axios) ของสหรัฐฯ เปิดเผยรายละเอียดของข้อตกลงสันติภาพที่กำลังอยู่ระหว่างการเจรจาระหว่างสหรัฐฯและอิหร่าน เพื่อยุติความเป็นปรปักษ์ระหว่างกัน โดยอ้างแหล่งข่าวจากนักการทูตของประเทศผู้ไกล่เกลี่ย เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ และแหล่งข่าวอื่น ๆ

นักการทูตจากหนึ่งในประเทศผู้ไกล่เกลี่ย ซึ่งได้เห็นร่างข้อตกลงล่าสุดกล่าวว่า “สหรัฐฯ และอิหร่านได้ตกลงในเนื้อหาของข้อตกลงแล้ว” แต่ยังต้องได้รับการอนุมัติขั้นสุดท้ายจากทั้งสองฝ่าย

ตามรายงาน ข้อตกลงเบื้องต้นดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อคืนวันพุธ หลังการเจรจาหลายชั่วโมงระหว่างผู้ไกล่เกลี่ยจากกาตาร์ คืออาลี อัล-ธาวาดี และรัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน อับบาส อารักชี 

ระหว่างการหารือในกรุงเตหะราน อัล-ธาวาดีได้โทรศัพท์ติดต่อกับผู้แทนของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ หลายครั้ง ได้แก่ สตีฟ วิทคอฟฟ์ และจาเร็ด คุชเนอร์

แอ็กซิออส ระบุว่า จนถึงช่วงเย็นวันพฤหัสบดี ข้อตกลงดังกล่าวได้รับการอนุมัติจากเจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิหร่านแล้ว แต่มีแนวโน้มว่ายังไม่ได้รับการรับรองขั้นสุดท้ายจากผู้นำสูงสุด โมจตาบา คาเมเนอี 

รายงานยังระบุว่า เครื่องบินลำเลียงทางทหาร C-17 ของกองทัพอากาศสหรัฐฯ จำนวน 4 ลำ ได้เดินทางไปยังยุโรปเมื่อวันพฤหัสบดี เพื่อขนส่งอุปกรณ์สำหรับการเดินทางที่อาจเกิดขึ้นของรองประธานาธิบดี เจดี แวนซ์ เพื่อเข้าร่วมพิธีลงนามที่นครเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ในอีกไม่กี่วันข้างหน้า

ร่างข้อตกลงกำหนดให้มีการขยายเวลาหยุดยิงออกไปอีก 60 วัน รวมถึงในเลบานอน โดยในช่วงเวลาดังกล่าวจะมีการเจรจาเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ นอกจากนี้ ร่างข้อตกลงยังเรียกร้องให้เปิดการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซทันที และไม่เก็บค่าธรรมเนียมผ่านทาง

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ เคยให้ข้อมูลกับแอ็กซิออสว่า หลังจากเปิดช่องแคบฮอร์มุซแล้ว อิหร่านจะได้รับการผ่อนผันมาตรการคว่ำบาตรชั่วคราวเป็นเวลา 60 วัน เพื่อให้สามารถส่งออกน้ำมันได้ อย่างไรก็ตาม ยังไม่ชัดเจนว่าร่างข้อตกลงมีรายละเอียดเกี่ยวกับทรัพย์สินของอิหร่านมูลค่า 24,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐที่ถูกอายัดไว้หรือไม่

แหล่งข่าวระบุเพิ่มเติมว่า สหรัฐฯ อิหร่าน และกาตาร์ กำลังหารือกลไกที่จะเปิดทางให้อิหร่านสามารถเข้าถึงเงินทุนบางส่วนที่ถูกอายัดไว้ในกาตาร์ เพื่อนำไปจัดซื้อสินค้าด้านมนุษยธรรม

แอ็กซิออส รายงานว่า การประกาศของทรัมป์ว่าข้อตกลงเสร็จสิ้นแล้วนั้น สร้างความประหลาดใจให้กับนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ของอิสราเอล

ทรัมป์กล่าวเมื่อวันพฤหัสบดีว่า บันทึกความเข้าใจ (MoU) อาจได้รับการลงนามในยุโรปช่วงสุดสัปดาห์นี้ และคาดว่ารองประธานาธิบดีแวนซ์ จะเป็นผู้นำคณะผู้แทนสหรัฐฯ

อย่างไรก็ตาม โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน เอสมาอิล บากาอี กล่าวในวันเดียวกันว่า ข้อตกลงดังกล่าวยังไม่ได้รับการสรุปอย่างเป็นทางการ

ขณะเดียวกัน Fars News Agency สำนักข่าวกึ่งทางการของอิหร่าน ปฏิเสธรายงานที่ว่าบันทึกความเข้าใจสันติภาพระหว่างอิหร่านและสหรัฐฯได้ข้อสรุปแล้ว และจะมีการลงนามที่เจนีวาในวันอาทิตย์

ต่อมาในวันศุกร์ รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน อับบาส อารักชี ได้โพสต์บนแพลตฟอร์ม X ว่า บันทึกความเข้าใจที่มีปากีสถานเป็นผู้ไกล่เกลี่ย เกี่ยวกับการยุติสงคราม “ใกล้จะบรรลุผลมากที่สุดเท่าที่เคยมีมา”

เขายังเรียกร้องให้สื่อมวลชนหลีกเลี่ยงการคาดเดาเกี่ยวกับเนื้อหาของข้อตกลงก่อนที่จะมีการสรุปอย่างเป็นทางการ พร้อมยืนยันว่ารายละเอียดทั้งหมดจะถูกเปิดเผยต่อสาธารณชนในเวลาที่เหมาะสม

บากาอี โฆษกกระทรวงต่างประเทศอิหร่าน ให้สัมภาษณ์กับสื่ออิหร่านว่า แม้เนื้อหาของเอ็มโอยู จะใกล้เสร็จสมบูรณ์แล้ว แต่ท่าทีที่ “ขัดแย้งกันเอง” ของฝ่ายสหรัฐฯ ได้สร้างอุปสรรคต่อกระบวนการทางการทูตหลายครั้ง โดยขณะนี้ทางการอิหร่านกำลังตรวจสอบรายละเอียดของเอกสารอย่างรอบคอบก่อนประกาศจุดยืนอย่างเป็นทางการ