สงครามแย่ง "น้ำ" บทวิเคราะห์วิกฤตตะวันออกกลาง จาก Innovest X

ดร.ปิยศักดิ์ มานะสันต์ หัวหน้านักวิจัยเศรษฐกิจจาก InnovestX  ได้เผยแพร่บทวิเคราะห์กลยุทธ์การลงทุน ท่ามกลางภาวะสงครามในตะวันออกกลาง โดยยกคำกล่าวหนึ่งขึ้นมาว่า “สงครามในศตวรรษที่ 20 ต่อสู้กันเพื่อน้ำมัน แต่สงครามในศตวรรษที่ 21 จะต่อสู้กันเพื่อน้ำ” พร้อมระบุว่าคำทำนายนี้ดูใกล้ความจริงมากและมาเร็วกว่าที่คิด โดยจุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 8 มีนาคมที่ผ่านมา เมื่อมีรายงานว่าโดรนของ อิหร่าน ได้โจมตีโรงงานผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเลใน บาห์เรน สร้างความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของประเทศ และเป็นเส้นเลือดใหญ่ของคนในภูมิภาคนี้  ซึ่งดร.ปิยศักดิ์ มองว่า เหตุการณ์นี้ คือการประกาศอย่างเป็นทางการว่า สงครามครั้งนี้ได้ก้าวข้ามเส้นที่ไม่เคยมีใครกล้าข้ามมา

หลายคนอาจสงสัยว่าทำไมการโจมตีโรงงานกรองน้ำจึงสำคัญกว่าการโจมตีแหล่งน้ำมัน ทั้งที่ตะวันออกกลางเป็นศูนย์กลางพลังงานของโลก คำตอบส่วนหนึ่งอยู่ในรายงานด้านความมั่นคงของสหรัฐที่ถูกเปิดเผยในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ซึ่งระบุว่าเจ้าหน้าที่ระดับสูงในภูมิภาคอ่าวเปอร์เซียจำนวนมากมองว่า “น้ำจืดสำคัญต่อความอยู่รอดของรัฐมากกว่าน้ำมัน”เหตุผลสำคัญคือ แม้ประเทศเหล่านี้จะสูญเสียรายได้จากน้ำมันไปบางส่วน พวกเขายังสามารถใช้เงินทุนสำรองหรือทรัพยากรอื่นมาทดแทนได้ แต่หากประชาชนไม่มีน้ำดื่ม เมืองทั้งเมืองอาจไม่สามารถดำรงอยู่ได้แม้เพียงไม่กี่วัน เพราะพื้นที่แห่งนี้เป็นหนึ่งในภูมิภาคที่มีน้ำจืดตามธรรมชาติน้อยที่สุดในโลก 

ถามว่า ทำไมอิหร่านจึงเลือกโจมตีโครงสร้างพื้นฐานลักษณะนี้ นักวิเคราะห์มองว่า เพราะอิหร่านรู้ตัวดีว่าตนเองไม่สามารถเอาชนะกองกำลังผสมของสหรัฐและพันธมิตรในภูมิภาคได้โดยตรง ดังนั้นยุทธศาสตร์สำคัญคือการใช้สงครามแบบอสมมาตร หรือ asymmetric warfareแนวคิดของสงครามลักษณะนี้คือการโจมตีจุดอ่อนของฝ่ายตรงข้าม เช่น โครงสร้างพื้นฐานพลังงาน สนามบิน ท่าเรือ หรือระบบน้ำ เป้าหมายคือทำให้ฝ่ายตรงข้ามรู้สึกว่า “ต้นทุนของสงครามสูงเกินกว่าผลลัพธ์ที่ได้รับ”