โลกร้อนทำพิษ! หิมะลดฮวบ สกีรีสอร์ตยุโรป 53% เสี่ยงขาดหิมะ

วิกฤตโลกร้อนกำลังส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมท่องเที่ยวฤดูหนาวทั่วโลก หลังอุณหภูมิที่สูงขึ้นทำให้หิมะตกน้อยลงและธารน้ำแข็งละลายอย่างรวดเร็ว องค์การอุตุนิยมวิทยาโลกเตือนว่า หากอุณหภูมิโลกเพิ่มขึ้นถึง 2 องศาเซลเซียส สกีรีสอร์ตในยุโรปมากกว่าครึ่งอาจเผชิญความเสี่ยงสูงมากจากการขาดแคลนหิมะ จนอาจไม่สามารถดำเนินธุรกิจต่อไปได้อย่างคุ้มค่า

องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก หรือ WMO ร่วมกับสหพันธ์สกีและสโนว์บอร์ดนานาชาติ หรือ FIS เผยแพร่รายงานเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 เกี่ยวกับผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต่อสกีรีสอร์ตและอุตสาหกรรมกีฬาฤดูหนาว พร้อมเสนอแนวทางนำข้อมูลพยากรณ์อากาศและภูมิอากาศมาใช้วางแผนรับมือกับสภาพหิมะที่ไม่แน่นอนมากขึ้น

รายงานระบุว่า อุณหภูมิโลกที่สูงขึ้นกำลังส่งผลกระทบต่อปริมาณหิมะและการดำเนินงานของสกีรีสอร์ต โดยเฉพาะพื้นที่ที่ตั้งอยู่ในระดับความสูงไม่มาก ซึ่งกำลังเผชิญความเสี่ยงจากฤดูหิมะที่สั้นลง ขณะที่ต้นทุนการผลิตหิมะเทียมและการดูแลสถานที่เพิ่มสูงขึ้น

ข้อมูลจากคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หรือ IPCC พบว่า ระยะเวลาที่พื้นดินมีหิมะปกคลุมลดลงในเกือบทุกภูมิภาคของโลก โดยเฉพาะพื้นที่ระดับความสูงต่ำ ซึ่งมีระยะเวลาหิมะปกคลุมลดลงเฉลี่ยประมาณ 5 วันต่อทศวรรษ

ขณะเดียวกัน งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Nature Climate Change พบว่า หากอุณหภูมิโลกเพิ่มขึ้น 2 องศาเซลเซียส เมื่อเทียบกับระดับก่อนยุคอุตสาหกรรม สกีรีสอร์ตประมาณ 53% จากทั้งหมด 2,234 แห่งใน 28 ประเทศยุโรป จะเผชิญความเสี่ยงสูงมากจากการมีหิมะไม่เพียงพอ หากไม่มีการผลิตหิมะเทียม ซึ่งอาจส่งผลให้บางแห่งไม่สามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ

สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนในเทือกเขาแอลป์ ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ หลังฤดูหนาวที่มีหิมะตกน้อย ประกอบกับคลื่นความร้อนรุนแรงและยาวนานระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงกันยายน 2569 ส่งผลให้ธารน้ำแข็งสูญเสียมวลน้ำแข็งเป็นอันดับ 2 มากที่สุดเป็นประวัติการณ์ รองจากปี 2565

โดยในช่วงปี 2565–2569 อัตราการละลายของธารน้ำแข็งสวิตเซอร์แลนด์สูงกว่าช่วง 5 ปีใด ๆ ที่เคยมีการติดตามมากกว่า 2 เท่า ส่งผลให้ปริมาตรน้ำแข็งลดลงเกือบ 20% นับตั้งแต่ปี 2564

นอกจากนี้ ศูนย์บริการข้อมูลภูมิอากาศแห่งชาติสวิตเซอร์แลนด์ยังพบว่า พื้นที่ที่มีความสูงต่ำกว่า 800 เมตรจากระดับน้ำทะเล มีจำนวนวันที่หิมะตกลดลงครึ่งหนึ่งเมื่อเทียบกับปี 2513 ขณะที่ระดับความสูงของอากาศที่มีอุณหภูมิ 0 องศาเซลเซียสในฤดูหนาว เพิ่มขึ้นจากประมาณ 600 เมตรเมื่อ 50 ปีก่อน เป็นประมาณ 850 เมตรในปัจจุบัน ผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่เพียงปริมาณหิมะที่ลดลงเท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อการแข่งขันกีฬาฤดูหนาว โดยในฤดูกาลแข่งขันสกีเวิลด์คัพ 2568–2569 สภาพอากาศที่ไม่เอื้ออำนวยทำให้ต้องยกเลิกการแข่งขันถึง 25 รายการ

แม้สกีรีสอร์ตหลายแห่งจะหันมาพึ่งพาระบบผลิตหิมะเทียม แต่เทคโนโลยีดังกล่าวก็มีข้อจำกัด เพราะต้องอาศัยอุณหภูมิและความชื้นที่เหมาะสม อีกทั้งยังต้องใช้น้ำและพลังงานจำนวนมาก ซึ่งอาจกลายเป็นปัญหาในพื้นที่ที่เผชิญภัยแล้งและการขาดแคลนน้ำ ด้วยเหตุนี้ WMO และ FIS จึงจัดทำแนวทางให้ผู้ประกอบการนำข้อมูลสภาพอากาศมาใช้วางแผนใน 3 ระดับ ได้แก่ การพยากรณ์อากาศระยะสั้นเพื่อบริหารจัดการลานสกีและความปลอดภัยของนักท่องเที่ยว การคาดการณ์ตามฤดูกาลเพื่อวางแผนเปิด-ปิดรีสอร์ต และการใช้ข้อมูลภูมิอากาศระยะยาวเพื่อวางแผนลงทุนและปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงในอนาคต

รายงานยังเน้นว่า การปรับตัวไม่ได้มีความสำคัญเฉพาะต่อผู้ประกอบการสกีรีสอร์ตเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับชุมชนบนภูเขาและเศรษฐกิจท้องถิ่นที่ต้องพึ่งพารายได้จากการท่องเที่ยวฤดูหนาวอีกด้วย 

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกำลังทำให้อนาคตของกีฬาฤดูหนาวและการท่องเที่ยวบนภูเขาเผชิญความไม่แน่นอนมากขึ้น เมื่อหิมะธรรมชาติลดลง ธารน้ำแข็งละลาย และต้นทุนการดำเนินธุรกิจสูงขึ้น การนำข้อมูลภูมิอากาศมาใช้วางแผนรับมือจึงเป็นสิ่งจำเป็น เพราะหากโลกยังคงร้อนขึ้นอย่างต่อเนื่อง สถานที่ท่องเที่ยวที่เคยปกคลุมด้วยหิมะขาวโพลน อาจไม่สามารถรักษาสภาพแวดล้อมแบบเดิมเอาไว้ได้ในอนาคต