ครม. อนุมัติหลักการร่างกฎกระทรวงนำทรัพย์สินที่ถูกระงับมาใช้เป็นค่าใช้จ่ายจำเป็นพื้นฐาน

20 มกราคม 2568 นายสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติหลักการร่างกฎกระทรวงการนำทรัพย์สินที่ถูกระงับการดำเนินการมาใช้เป็นค่าใช้จ่ายจำเป็นพื้นฐาน การชำระหนี้ให้แก่บุคคลที่ถูกกำหนด และการรับชำระหนี้จากทรัพย์สินซึ่งถูกระงับการดำเนินการ พ.ศ. .... ตามที่สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (สำนักงาน ปปง.) เสนอ และให้ส่งสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณา โดยให้รับความเห็นของกระทรวงยุติธรรมและสำนักงาน ก.พ.ร. ไปประกอบการพิจารณาด้วย แล้วดำเนินการต่อไปได้

โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า ด้วยพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายและการแพร่ขยายอาวุธที่มีอานุภาพทำลายล้างสูง พ.ศ. 2559  (พ.ร.บ. ป้องกันและปราบปรามฯ) เป็นกฎหมายที่ตราขึ้นเพื่อกำหนดมาตรการป้องกันและปราบปรามการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายและการแพร่ขยายอาวุธที่มีอานุภาพทำลายล้างสูง เพื่อรองรับมาตรฐานสากลด้านป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินและการต่อต้านการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย (Anti-Money Laundering and Combating the Financing of Terrorism : AML/CFT) 

โดยมีมาตรการสำคัญในการป้องกันการก่อการร้ายด้วยการระงับการดำเนินการกับทรัพย์สินของบุคคลที่มีพฤติการณ์เกี่ยวข้องกับการก่อการร้ายหรือการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย ซึ่งตามกฎหมายดังกล่าวเรียกว่า “บุคคลที่ถูกกำหนด” และได้กำหนดให้การเข้าถึงทรัพย์สินที่ถูกระงับการดำเนินการหรือการทำธุรกรรมใด ๆ กับบุคคลที่ถูกกำหนดจะกระทำได้ก็ต่อเมื่อได้รับอนุญาตจากองค์กรที่เป็นผู้กำหนดรายชื่อแล้วเท่านั้น

ซึ่งพระราชบัญญัติดังกล่าวได้กำหนดให้ศาลแพ่งเป็นผู้มีอำนาจพิจารณาสั่งให้บุคคลใดเป็นบุคคลที่ถูกกำหนด รวมทั้งมีอำนาจพิจารณาอนุญาตให้บุคคลที่ถูกกำหนดสามารถเข้าถึงทรัพย์สินที่ถูกระงับการดำเนินการ และอนุญาตให้บุคคลที่มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องทำธุรกรรมกับบุคคลที่ถูกกำหนดดังกล่าว ทั้งนี้ เพื่อป้องกันไม่ให้บุคคลที่ถูกกำหนดเข้าถึงแหล่งเงินทุนที่อาจนำไปใช้ในการก่อการร้ายได้

โดยที่รายงานการประเมินผลการปฏิบัติตามมาตรการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินและการต่อต้านการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2560 พบปัญหาเกี่ยวกับกระบวนการเข้าถึงทรัพย์สินที่ถูกระงับการดำเนินการที่ไม่มีการระบุรายการค่าใช้จ่ายพื้นฐานที่จำเป็นต่อการดำรงชีพของบุคคลที่ถูกกำหนด ซึ่งไม่สอดคล้องกับมาตรฐานสากลด้าน AML/CFT รวมถึงการขออนุญาตเข้าถึงทรัพย์สินที่ถูกระงับการดำเนินการ และการขออนุญาตให้ทำธุรกรรมกับบุคคลที่ถูกกำหนดที่ได้กำหนดให้ศาลแพ่งเป็นผู้พิจารณาอนุญาตมีกระบวนการที่มีขั้นตอนซับซ้อนและมีค่าใช้จ่ายในการดำเนินการ ซึ่งก่อให้เกิดภาระกับประชาชน 

สำนักงาน ปปง. จึงได้มีการแก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ. ป้องกันและปราบปรามฯ เพื่อแก้ไขปัญหาในเรื่องดังกล่าว ดังนี้ 

(1) กำหนดประเภทค่าใช้จ่ายจำเป็นพื้นฐาน

(2)แก้ไขเพิ่มเติมกระบวนการพิจารณาอนุญาตให้บุคคลที่เป็นลูกหนี้ของบุคคลที่ถูกกำหนดสามารถชำระหนี้ให้แก่บุคคลที่ถูกกำหนด และบุคคลที่เป็นเจ้าหนี้ของบุคคลที่กำหนดสามารถขอรับชำระหนี้จากทรัพย์สินที่ถูกระงับการดำเนินการ

ในการนี้ สำนักงาน ปปง. จึงได้ยกร่างกฎกระทรวงฯ ขึ้น เพื่อกำหนดหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการนำทรัพย์สินที่ถูกระงับการดำเนินการมาใช้เป็นค่าใช้จ่ายจำเป็นพื้นฐานการชำระหนี้ให้แก่บุคคลที่ถูกกำหนด และการรับชำระหนี้จากทรัพย์สินที่ถูกระงับการดำเนินการเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว

ทั้งนี้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาแล้วเห็นชอบด้วยกับร่างกฎกระทรวงดังกล่าวโดยกระทรวงยุติธรรมเห็นว่า ควรพิจารณาประเด็นกรณีมีเจ้าหนี้ลูกหนี้หลายรายให้รอบคอบทุกประเด็นเพื่อมิให้เกิดความได้เปรียบเสียเปรียบกัน สำนักงาน ก.พ.ร. เห็นว่า สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินอาจกำหนดระยะเวลาในการแจ้งผลการพิจารณาตามร่างกฎกระทรวงในเรื่องนี้ ให้ผู้ยื่นคำร้องและผู้มีหน้าที่ระงับการดำเนินการกับทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องทราบ เพื่อให้เกิดความชัดเจนมากยิ่งขึ้น

และสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาเห็นว่า คณะรัฐมนตรีสามารถพิจารณาอนุมัติหลักการร่างกฎกระทรวงนี้ได้ และการเสนอเรื่องดังกล่าวเป็นการปฏิบัติราชการตามปกติเพื่อให้เป็นไปตามที่กฎหมายแม่บทให้อำนาจไว้ และมิได้เป็นกรณีที่คณะรัฐมนตรีกระทำการอันเป็นการอนุมัติงานหรือโครงการหรือมีผลเป็นการสร้างความผูกพันต่อคณะรัฐมนตรีชุดต่อไปตามมาตรา 169 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย