"โครงสร้างภาษี" ทางตัน SME? เมื่อเศรษฐกิจติดหล่ม ภาคธุรกิจไร้คนประคอง

สถานการณ์เศรษฐกิจของไทยในปัจจุบัน กำลังเผชิญสภาวะติดหล่มทางเศรษฐกิจ และความเปราะบางของ SME เริ่มเห็นได้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น ประเทศไทยเผชิญภาวะเศรษฐกิจเติบโตในระกับที่ต่ำมานานกว่าทศวรรษ ควบคู่กับวิกฤตการจัดเก็บรายได้ภาครัฐที่ถดถอยอย่างต่อเนื่อง

จากข้อมูลจากสำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม หรือ สสว. ชี้ให้เห็นว่า ประเทศไทยมีผู้ประกอบการวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม หรือ SME กว่า 3.28 ล้านราย ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการรองรับการจ้างงานสูงถึง 13.6 ล้านคน แต่โครงสร้างภาษีและมาตรการช่วยเหลือภาครัฐในปัจจุบันกลับทำให้ผู้ประกอบการที่ตั้งใจทำธุรกิจอย่างถูกต้องเผชิญความเสียเปรียบ

ปัญหาเชิงโครงสร้างที่ผู้ประกอบการต้องเผชิญคือยิ่งทำถูกต้อง ยิ่งเสียสิทธิ์ เมื่อมาตรการช่วยเหลือภาครัฐมักใช้เกณฑ์รายได้หรือสถานะทางบัญชีแบบตัดเส้นตายตัว ทำให้ SME ในระบบภาษีที่เปิดเผยข้อมูลงบการเงินตามจริงหลุดจากเกณฑ์การช่วยเหลือ ในขณะที่ธุรกิจนอกระบบสามารถเข้าถึงได้ง่ายกว่า

ช่องว่างทางภาษี และเศรษฐกิจนอกระบบขนาดใหญ่กำลังจะกลายเป็นปัญหา โดยข้อมูลจากธนาคารโลก หรือ World Bank ระบุว่าไทยมีสัดส่วนเศรษฐกิจนอกระบบสูงถึง 48.4% ของ GDP และมีขนาดของช่องว่างทางภาษีเฉลี่ยสูงถึง 5.6% ของ GDP ระหว่างปี 2016-2019 ซึ่งสะท้อนถึงประสิทธิภาพการจัดเก็บรายได้ที่ต่ำกว่าศักยภาพที่แท้จริง

ความเหลื่อมล้ำในการบังคับใช้กฎหมายผลักดีนให้ผู้ประกอบการในระบบเลือกที่จะชะลอการเติบโต หรือหันไปจัดทำบัญชีหลายชุดเพื่อปกปิดรายได้ ส่งผลให้ฐานภาษีของประเทศแคบลงเรื่อย ๆ และเพิ่มภาระแก่ผู้เสียภาษีในระบบ

การขับเคลื่อนเศรษฐกิจในระยะยาวไม่สามารถพึ่งพาเพียงมาตรการในการกระตุ้นระยะสั้น หรือสวัสดิการแบบเดิมได้ แต่มาตรการต่าง ๆ ของภาครัฐ จำเป็นต้องปรับเปลี่ยนยุทธศาสตร์เชิงโครงสร้าง ด้วยการมุ่งเป้าดูแลกลุ่มเปราะบางอย่างตรงจุด ควบคู่กับการสร้างภูมิคุ้มกันให้แก่ SME ที่อยู่ในระบบภาษีอย่างเป็นรูปธรรม

มาตรการจูงใจที่ไม่ใช่เพียงตัวเงิน เช่นการสนับสนุนสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำพิเศษ ความได้เปรียบในการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ การสนับสนุนทุนวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยี และกองทุนเยียวยาฉุกเฉินยามวิกฤต ซึ่งการปรับเปลี่ยนมุมมองจะช่วยให้ภาครัฐสามารถกำหนดนโยบายที่ยกระดับ SME ได้จริง จากผู้มีหน้าที่เสียภาษี ให้กลายเป็นหุ้นส่วนยุทธศาสตร์ของรัฐบาล ในการขับเคลื่อนห่วงโซ่อุปทานและการจ้างงานของประเทศ