เรื่องและภาพ : ชานาพิ้งมาน่านทั้งทีไม่รู้จะไปเที่ยวที่ไหน มาทำเครื่องปั้นดินเผากับเราสิชุมชนบ่อสวก อ.เมือง จ.น่าน มีกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์สนุก ๆ มาให้นักท่องเที่ยวได้เรียนรู้ และลงมือทำด้วยตนเอง ซึ่งก็คือกิจกรรมปั้นดินปั้นดิน หรือการทำเครื่องปั้นดินเผา ถือเป็นหนึ่งในกิจกรรมไฮไลท์ของชุมชนบ่อสวก นักท่องเที่ยวสามารถจองเข้ามาได้ทั้งแบบเดี่ยว หรือกลุ่ม เข้ามาเรียนรู้การทำเครื่องปั้นดินเผา พร้อมกับรับฟังเรื่องราวความเป็นมาของเครื่องปั้นดินเผาบ่อสวก จากเจ้าของพื้นที่ประวัติของเครื่องปั้นดินเผาบ่อสวก เดิมบ่อสวก ถือได้ว่าเป็นแหล่งผลิตเครื่องปั้นดินเผาที่สำคัญของเมืองน่าน มาเกือบ 700 ปี โดยจากจากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่ค้นพบ ไม่ว่าจะเป็น เตาเผาโบราณนับสิบเตา เครื่องถ้วยชาม หม้อไหซึ่งมีลวดลายอันเป็นเอกลักษณ์ (ลายอินธนู และลายนกฮูก) แต่น่าเสียดายที่หลังจากนั้นภูมิปัญญาด้านนี้ก็เลือนหายไปต่อมา “กลุ่มเครื่องปั้นดินเผาบ่อสวก” ได้ทำการพลิกฟื้นภูมิปัญญาด้านเครื่องปั้นดินเผากลับมาอีกครั้ง โดยมีจุดประสงค์เพื่ออนุรักษ์และสืบสานให้คนรุ่นใหม่ได้เรียนรู้ดินของบ่อสวกมีเอกลักษณ์เฉพาะ กล่าวคือ เป็นดินเหนียวเนื้อเหนียว นุ่ม เหมาะสำหรับนำมาทำเครื่องปั้นดินเผา เมื่อนำมาขึ้นรูป และเผาไฟด้วยเทคนิคเฉพาะ จะทำให้ได้เครื่องปั้นดินเผาสีส้มแดงสวยงามนักท่องเที่ยวที่อยากมาเรียนรู้การปั้นดิน เราจะได้เริ่มทำกันตั้งแต่ขึ้นรูปดินเลยก็ว่าได้ เริ่มตั้งแต่การนำดินเหนียวมาไว้ที่แป้นหมุน (ในที่นี้เป็นแป้นมอเตอร์) จากดินก้อนกลมสีครีม ๆ ก็จะค่อยๆ ถูกปั้นขึ้นรูปเป็นรูปทรงต่าง ๆ ความยากอยู่ที่ มือต้องไวใจต้องนิ่ง เนื่องจากดินช่วงนี้จะอ่อนนุ่มเป็นอย่างมาก เสียสมาธินิดเดียว รูปทรงก็ผิดเพี้ยนไปทันที ตอนแรกจากเดิมที่จะปั้นแถ้ว ดันได้จานซะอย่างนั้นหลังจากที่เราปั้นขึ้นรูปทรงเรียบร้อยแล้ว ก็จะเป็นขั้นตอนตากแดดให้แห้ง ก่อนจะนำไปเผา ซึ่งตรงนี้จะต้องอาศัยเวลาและทักษะขั้นสูง เราไม่จำเป็นต้องรอรับจนเสร็จกระบวนการก็ได้ เพียงบอก แม่ ๆ เจ้าของกิจกรรมไว้ ว่าชิ้นไหนเป็นของเรา พร้อมกับทิ้งที่อยู่ไว้เพียงเท่านี้ เครื่องปั้นดินเผาฝีมือของเราเอง ซึ่งมีชิ้นเดียวในโลก ก็จะถูกส่งกลับไปยังที่บ้าน ด้วยสภาพสมบูรณ์พร้อมใช้งาน จะเอาไปใช้จริง หรือวางไว้ประดับก็ได้ใครสนใจอยากจะเรียนรู้กิจกรรมท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์สนุก ๆ แบบนี้ ก็สามารถติดต่อมาได้ที่ชมรมส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชน ตำบลบ่อสวก โทรศัพท์ 081 885 2307