ศาลสั่ง "Meta" จ่าย 1.2 หมื่นล้านบาท ปมหลอกลวงความปลอดภัยเด็กบนโซเชียล

ถือเป็นคดีประวัติศาสตร์ในวงการเทคโนโลยี เมื่อคณะลูกขุนในรัฐนิวเม็กซิโก สหรัฐอเมริกา มีคำสั่งให้บริษัท เมตา (Meta) ยักษ์ใหญ่เจ้าของแพลตฟอร์มดังอย่าง เฟซบุ๊ก (Facebook), อินสตาแกรม (Instagram) และวอตส์แอป (WatsApp) จ่ายค่าปรับเป็นจำนวนเงินสูงถึง 375 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 12,280 ล้านบาท หลังพบว่าบริษัทมีความผิดฐานทำให้ผู้ใช้เข้าใจผิดเกี่ยวกับความปลอดภัยของเด็กบนแพลตฟอร์ม

คำตัดสินนี้เกิดขึ้นหลังจากมีการพิจารณาคดีอย่างเข้มข้นนานถึง 7 สัปดาห์ โดยอัยการรัฐนิวเม็กซิโกได้นำเสนอหลักฐานชิ้นสำคัญ ทั้งเอกสารภายในของบริษัทและคำให้การจากอดีตพนักงาน ซึ่งระบุว่า เมตา (Meta) รับทราบมาโดยตลอดว่ามีกลุ่มผู้ไม่หวังดีใช้แพลตฟอร์มเพื่อเข้าหาเด็ก

หนึ่งในพยานปากสำคัญคือ อาร์ตูโร เบฮาร์ (Arturo Béjar) อดีตผู้บริหารฝ่ายวิศวกรรมของเมตา (Meta) ที่กลายเป็นผู้แจ้งเบาะแส (Whistleblower) ได้ให้การว่า การทดลองบน อินสตาแกรม (Instagram) พบว่าผู้ใช้ที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะมักถูกนำเสนอเนื้อหาทางเพศอย่างต่อเนื่อง แม้แต่ลูกสาวของเขาเองก็เคยถูกคนแปลกหน้าคุกคามทางเพศผ่านแอปพลิเคชันนี้เช่นกัน

คณะลูกขุนตัดสินว่า เมตา (Meta) ยังละเมิดกฎหมายว่าด้วยการปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมของรัฐนิวเม็กซิโก (Unfair Practices Act) เนื่องจากมีการโฆษณาชวนเชื่อว่าแพลตฟอร์มมีความปลอดภัย ทั้งที่ในความเป็นจริง อัลกอริทึมแนะนำเนื้อหาได้ดึงดูดให้เยาวชนเข้าถึงภาพโป๊เปลือย และการแสวงหาประโยชน์ทางเพศ

โดยค่าปรับ 375 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 12,280 ล้านบาทนี้ คำนวณจากการละเมิดที่เกิดขึ้นนับพันรายการ ซึ่งมีโทษปรับสูงสุดรายการละ 5,000 ดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 163,000 บาท และยังถือเป็นครั้งแรกที่หน่วยงานภาครัฐประสบความสำเร็จในการฟ้องร้อง เมตา (Meta) ในประเด็นความปลอดภัยของเด็กได้สำเร็จ

ทางด้านโฆษกของ เมตา (Meta) ภายใต้การนำของ มาร์ก ซักเคอร์เบิร์ก (Mark Zuckerberg) ได้ออกมาแสดงความไม่เห็นด้วยกับคำตัดสินและเตรียมยื่นอุทธรณ์ โดยยืนยันว่าบริษัทได้พยายามอย่างเต็มที่ในการปกป้องเยาวชน เช่น การเปิดตัว บัญชีเยาวชน (Teen Accounts) เพื่อควบคุมการใช้งาน และฟีเจอร์แจ้งเตือนผู้ปกครองเมื่อเด็กค้นหาเนื้อหาที่เป็นอันตราย

คดีนี้เป็นเพียงจุดเริ่มต้นเท่านั้น เพราะขณะนี้ยังมีคดีความในลักษณะเดียวกันอีกหลายพันคดีที่จ่อคิวเข้าสู่กระบวนการชั้นศาลในสหรัฐฯ ซึ่งอาจกลายเป็นบรรทัดฐานใหม่ในการกำกับดูแลความรับผิดชอบของแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียทั่วโลกในอนาคต