พนักงานรุมฟ้อง “Meta” เชื่อใช้ “AI” คัดคนออก พุ่งเป้ากลุ่มพนักงานลาคลอด-ลาป่วย

กลุ่มพนักงานของ เมตา (Meta) รวมตัวกันยื่นฟ้องต่อศาลรัฐบาลกลางในเขตแคลิฟอร์เนีย โดยกล่าวหาว่าบริษัทใช้ AI ในการประเมินและจิ้มเลือกพนักงานที่จะถูกเลิกจ้าง ซึ่งส่งผลให้กลุ่มพนักงานที่ลากิจ ลาคลอด หรือลาป่วยเนื่องจากความพิการ ถูกปลดออกในสัดส่วนที่สูงเกินจริง

คำฟ้องความยาว 71 หน้า ระบุว่าบริษัทไม่ได้ใช้ดุลยพินิจของผู้จัดการที่รู้จักเนื้องานดีในการคัดเลือกคนออก แต่กลับพึ่งพาระบบ AI ภายใน ที่รวมข้อมูลการประเมินผลงาน ไปจนถึงข้อมูลการตรวจจับการกดแป้นพิมพ์ และการเคลื่อนไหวบนหน้าจอ เพื่อทำคะแนนจัดอันดับเลือกเป้าหมายที่จะถูกเลิกจ้าง

ปัญหาสำคัญที่ระบุในคำฟ้องคือ แม้ว่าระบบ AI จะรวบรวมข้อมูลการทำงานและประสิทธิภาพของพนักงานอย่างต่อเนื่อง ทว่าเมื่อพนักงานต้องลาคลอดหรือลาป่วย ข้อมูลเหล่านี้จะขาดหายไป หรือในกรณีของผู้พิการ ตัวเลขชี้วัดก็อาจลดลง ส่งผลให้ระบบ AI คำนวณคะแนนออกมาต่ำ และกลายเป็นว่าพนักงานที่ใช้สิทธิ์ลาตามกฎหมายกลับถูกลงโทษโดยระบบอัตโนมัติ

มีข้อมูลระบุว่า เมตา (Meta) ได้เริ่มนำโปรแกรมตรวจจับพฤติกรรมพนักงานมาใช้เมื่อช่วงต้นปี เพื่อบันทึกการทำงาน ทั้งประวัติการท่องเว็บ อีเมล ข้อความแชต และพิกัดของอุปกรณ์บริษัท เพื่อนำข้อมูลไปฝึกฝน AI 

อย่างไรก็ตาม ฝั่งผู้ฟ้องร้องอ้างว่า เมตา (Meta) แอบเปิดใช้งานระบบสอดส่องนี้เงียบ ๆ และพนักงานไม่มีสิทธิ์เลือกปฏิเสธ จนเกิดกระแสต่อต้านอย่างหนัก และมีพนักงานร่วมลงชื่อประท้วงกว่า 1,600 คน ทำให้บริษัทต้องประกาศระงับโครงการนี้ไปชั่วคราวเมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา

ทั้งนี้ด้านโฆษกของ เมตา (Meta) ได้ออกมาชี้แจงและปฏิเสธข้อกล่าวหาทั้งหมด โดยระบุว่า ข้ออ้างดังกล่าวไม่มีมูลความจริง และกระบวนการบริหารจัดการบุคลากร รวมถึงการตัดสินใจปรับโครงสร้างองค์กรทั้งหมด ถูกตัดสินใจโดยมนุษย์ ไม่ใช่ AI แต่อย่างใด

โดยขณะนี้ ทนายความของฝั่งพนักงาน กำลังเร่งยื่นร้องขอต่อศาลให้มีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราว เพื่อระงับการเลิกจ้างไว้ก่อน พร้อมขอให้มีการตรวจสอบระบบ AI อย่างเป็นอิสระ เนื่องจากเกรงว่าหากการเลิกจ้างมีผลอย่างเป็นทางการในวันที่ 22 กรกฎาคมนี้ จะทำให้กลุ่มพนักงานทั้ง 26 คนที่รวมตัวกันยื่นฟ้อง ต้องสูญเสียสิทธิ์ต่าง ๆ รวมถึงกระทบวีซ่าของพนักงานต่างชาติด้วย