อังกฤษเตรียมใช้ AI ตรวจจับหน้าและอายุผู้ลี้ภัย ป้องกันปลอมตัวเป็นเด็ก

รัฐบาลสหราชอาณาจักรเตรียมนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือเอไอ สำหรับจดจำใบหน้า มาใช้ตรวจสอบอายุของผู้ลี้ภัยและผู้อพยพ โดยมีเป้าหมายเพื่อคัดกรองผู้ใหญ่ที่แอบอ้างว่าเป็นเด็ก ซึ่งมาตรการดังกล่าวมีกำหนดเริ่มใช้งานในปีหน้า โดยเอไอ จะประเมินอายุของบุคคลผ่านการวิเคราะห์ภาพถ่ายที่ถูกบันทึกไว้ระหว่างกระบวนการตรวจคนเข้าเมือง

ระบบจะถูกทดสอบและพัฒนาต่อเนื่องก่อนเริ่มใช้งานจริงเต็มรูปแบบในช่วงกลางปี 2027 โดยกระทรวงมหาดไทยของอังกฤษระบุว่า เทคโนโลยีดังกล่าวจะช่วยให้เจ้าหน้าที่สามารถระบุตัวผู้ใหญ่ที่ “พยายามฉวยประโยชน์จากระบบ” ได้ง่ายขึ้น หลังผลการทดลองเบื้องต้นชี้ว่า ระบบมี “ประสิทธิภาพและความแม่นยำที่น่าพอใจ”

ด้านองค์กรสิทธิมนุษยชนหลายแห่งออกมาคัดค้านแนวคิดนี้ โดยเฉพาะองค์กรฮิวแมนไรท์วอทช์ ซึ่งมองว่าเทคโนโลยียังไม่ได้รับการพิสูจน์อย่างเพียงพอ และอาจบั่นทอนสิทธิและการคุ้มครองที่เด็กผู้ลี้ภัยพึงได้รับ

ปัจจุบัน เด็กอพยพที่เดินทางมาโดยไม่มีผู้ปกครอง จะถูกส่งเข้าสู่ระบบคุ้มครองเด็กแทนกระบวนการลี้ภัยทั่วไป ซึ่งในหลายกรณีอาจเพิ่มโอกาสในการพำนักอยู่ในสหราชอาณาจักรได้ง่ายกว่าเดิม

การผลักดันให้ใช้เอไอเกิดขึ้นท่ามกลางปัญหาผู้อพยพจำนวนมากที่เดินทางข้ามช่องแคบอังกฤษด้วยเรือขนาดเล็กเพื่อยื่นขอลี้ภัย โดยในช่วงหนึ่งปีหลังจบเดือนเดือนมิถุนายน 2025 มีผู้ยื่นขอลี้ภัยในอังกฤษมากกว่า 111,000 คน เพิ่มขึ้น 14% จากปีก่อนหน้า

ขณะเดียวกัน ข้อมูลของกระทรวงมหาดไทยระบุว่า ในช่วงหนึ่งปีหลังจบเดือนเดือนมีนาคม 2026 มีผู้อพยพกว่า 6,400 คนที่อ้างว่าตนเองยังไม่บรรลุนิติภาวะ และต้องเข้ารับการประเมินอายุ โดยผลตรวจพบว่า 43% เป็นผู้ใหญ่

รายงานของผู้ตรวจการด้านตรวจคนเข้าเมืองอิสระของรัฐบาลอังกฤษเมื่อปีที่ผ่านมา ยังพบข้อผิดพลาดทั้งในกรณีที่ผู้ใหญ่ถูกจัดว่าเป็นเด็ก และเด็กจริงกลับถูกระบุว่าเป็นผู้ใหญ่

รายงานดังกล่าวเตือนว่า ตราบใดที่ยังไม่มีวิธีตรวจสอบอายุที่ “แม่นยำสมบูรณ์แบบ” ก็หลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะเกิดการประเมินผิดพลาด โดยเฉพาะในกรณีที่เด็กถูกปฏิเสธสิทธิและความคุ้มครองตามกฎหมาย

อเล็กซ์ นอร์ริส รัฐมนตรีด้านความมั่นคงชายแดนและระบบลี้ภัย กล่าวว่า ผู้ใหญ่ที่แอบอ้างอายุได้ “ฉวยประโยชน์จากระบบ และดึงทรัพยากรที่ควรช่วยเหลือเด็กที่เปราะบางไปใช้ในทางที่ผิด” รัฐบาลจึงต้องใช้เอไอ เพื่อยุติปัญหาดังกล่าว พร้อมย้ำว่า ผู้ที่พยายามหลอกระบบจะถูกตรวจพบ ควบคุมตัว และส่งกลับประเทศโดยเร็ว ขณะที่ผู้ที่สมควรได้รับการคุ้มครองก็จะได้รับความช่วยเหลืออย่างเหมาะสม

ปัจจุบัน การตรวจสอบอายุผู้ลี้ภัยยังอาศัยเจ้าหน้าที่ผู้เชี่ยวชาญร่วมกับวิธีอื่น ๆ เช่น การตรวจเอกสาร การเอกซเรย์ และการสแกน MRI โดยเทคโนโลยีเอไอใหม่นี้จะทำหน้าที่เป็น “เครื่องมือเสริม” เพื่อช่วยเจ้าหน้าที่ในกรณีที่อายุของบุคคลยังเป็นที่สงสัย