รู้จัก "เอล เมนโช" จากตำรวจสู่เจ้าพ่อแก๊งค้ายา สุดท้ายไม่รอดเม็กซิโกสังหาร

“เนเมซิโอ รูเบน โอเซเกร่า เซร์บันเตส” (Nemesio Rubén Oseguera Cervantes) ชายที่รู้จักในฉายาว่า “เอล เมนโช” จากอดีตเจ้าหน้าที่ตำรวจสู่การเป็นเจ้าพ่อค้ายาเสพติดรายใหญ่ที่ทางการเม็กซิโกตั้งค่าหัวและต้องการตัวมากที่สุด อะไรทำให้ชีวิตของเขาผลิกผันจากหน้ามือเป็นหลังมือ จากผู้รักษากฎหมายเป็นผู้กระทำผิดกฎหมายในองค์กรอาชญากรรมที่ทรงอิทธิพลและโหดเหี้ยมที่สุดของเม็กซิโกในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา

-ตำรวจ สู่ เจ้าพ่อค้ายา

เนเมซิโอ รูเบน โอเซเกร่า เซร์บันเตส หรือ เอล เมนโช ที่ถูกสังหารจากปฏิบัติการของทางการเม็กซิโด้วยความร่วมมือจากสหรัฐฯ เมื่อวานนี้ (22 กุมภาพันธ์) เขาเกิดเมื่อปี 1966 ในรัฐมิโชอากังของเม็กซิโก ซึ่งเป็นพื้นที่โด่งดังเกี่ยวกับไร่เพาะปลูกผลิตผลที่เป็นสารตั้งต้นของยาเสพติดมาอย่างยาวนาน และชีวิตของเนเมซิโอก็เติบโตและเคยทำงานในไร่ยาเสพติดนี้ จนกระทั่งในช่วง 1980 เขาอพยพไปสหรัฐฯ และเข้าไปพัวพันกับการค้าเฮโรอีนและถูกจำคุก 3 ปี ในรัฐแคลิฟอร์เนีย ก่อนถูกเนรเทศกลับเม็กซิโก หลังกลับประเทศ เขาเคยเข้าร่วมเป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจของเม็กซิโกอยู่ในช่วงสั้น ๆ และผลจากการที่เขาเป็นตำรวจก็ทำให้เขาได้เครือข่ายและความรู้ด้านปฏิบัติการ ซึ่งต่อมามีส่วนช่วยในเส้นทางอาชญากรรมของเขา 

เมื่อลาออกจากการเป็นตำรวจ เนเมซิโอ ได้เริ่มเข้าสู่เส้นทางอาชญากรในองค์กรที่มีชื่อว่ากลุ่ม “มิเลนนิโอ คาร์เทล” (Milenio Cartel) ซึ่งมีความเชื่อมโยงกับ “กลุ่มซินาโลอา” (Sinaloa Cartel) ที่ทรงอิทธิพลในเม็กซิโกตอนนี้ โดยเขาไต่เต้าขึ้นในลำดับชั้นก่อนจะแยกตัวออกมาตั้งกลุ่มของตนเองในเวลาต่อมาและกลุ่มนั้นก็คือ CJNG หรือที่มีชื่อเต็มว่า Jalisco New Generation Cartel และมีฐานที่มั่นในรัฐฮาลิสโก ของเม็กซิโก

-CJNG ภายใต้การนำของ เอล เมนโช 

กลุ่มอาชญากรรม CJNG ภายใต้การนำของ  เนเมซิโอ ที่ในขณะนี้ เขาคือ “เอล เมนโช” ขยายอิทธิพลอย่างรวดเร็ว ในช่วงแรก CJNG  ยังคงทำงานให้กับกลุ่มซินาโลอาก่อนจะแตกหักและเปิดศึกแย่งชิงอาณาเขตกันทั่วประเทศเม็กซิโก

CJNG ลักลอบค้ายาเสพติดหลายประเภททั้ง เฟนทานิล, เมทแอมเฟตามีน, โคเคน และเฮโรอีน จำนวนมากเข้าสู่สหรัฐฯ และมีชื่อเสียงในด้านความรุนแรงอย่างสุดโต่งต่อทั้งคู่แข่งและเจ้าหน้าที่รักษาความมั่นคงของเม็กซิโก

สำนักงานปราบปรามยาเสพติดสหรัฐฯ หรือ DEA ระบุว่า CJNG มีบทบาทอย่างมากในการผลิต ลำเลียง และกระจายยาเสพติดผิดกฎหมายรวมทั้งดำเนินเครือข่ายฟอกเงินขนาดใหญ่ ในปี 2019 DEA ประเมินว่า CJNG มีส่วนรับผิดชอบอย่างน้อย 1 ใน 3 ของยาเสพติดทั้งหมดที่เข้าสู่สหรัฐฯ ทางอากาศและทางทะเล นอกจากนี้ สำนักงานปราบปรามยาเสพติดสหรัฐฯ ยังได้ประเมินว่า  CJNG มีอำนาจทัดเทียมกับกลุ่มซินาโลอาและมีเครือข่ายอยู่ในทั้ง 50 รัฐของสหรัฐฯ 

“แมทธิว โดนา ฮิว” อดีตเจ้าหน้าที่ DEA ให้สัมภาษณ์กับ CBS News ว่า เอล เมนโช คือ เป้าหมายอันดับหนึ่งของ DEA และหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายกลางสหรัฐฯ จนกระทั่งมีการตั้งค่าหัวของเอล เมนโช เป็นจำนวนเงิน 15 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 464 ล้านบาท ในฐานะหนึ่งในผู้นำอาณาจักรแก๊งอาชญากรรมที่มีความรุนแรงที่สุดในโลก 

-ย้อนวีรกรรมรุนแรงของ CJNG

เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ปีที่แล้ว ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ลงนามในคำสั่งฝ่ายบริหารกำหนดให้ CJNG และแก๊งค้ายาเสพติดอีก 7 แห่งเป็นองค์กรก่อการร้ายต่างชาติ ต่อมาในเดือนพฤษภาคม อัยการรัฐบาลกลางได้ใช้สถานะดังกล่าวตั้งข้อหาต่อหญิงวัย 39 ปีที่ชื่อ มาเรีย เดล โรซาริโอ นาวาร์โร-ซานเชซ ในข้อหาจัดหาอาวุธระเบิดให้กับ CJNG

โดยอดีตสำนักงานปราบปรามยาเสพติดสหรัฐฯ กล่าวว่ากลุ่ม CJNG มีอาวุธจำนวนมหาศาล ทั้ง RPG ยิ่งกว่านั้นพวกเขามีหน่วยปฏิบัติการพิเศษที่ติดอาวุธเทียบเท่าหน่วย SWAT เป็นของตัวเอง และอาวุธเหล่านี้ถูกใช้เพื่อขยายและรักษาอำนาจการควบคุมของกลุ่มค้ายาเสพติดทั่วประเทศอย่างรุนแรงและอุกอาจ

ในปี 2020  CJNG ได้พยายามลอบสังหาร โอมาร์ การ์เซีย ฮาร์ฟุช ผู้บัญชาการตำรวจกรุงเม็กซิโกซิตีในขณะนั้น ซึ่งปัจจุบันดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงความมั่นคงและการคุ้มครองพลเรือนของเม็กซิโก ระหว่างที่เขาเดินทางไปประชุมด้วยรถเอสยูวีหุ้มเกราะ โดยเขาถูกสมาชิกของ CJNG โจมตีด้วยอาวุธปืนอานุภาพสูงและระเบิดมือ แม้เขาจะรอดชีวิต แต่บอดีการ์ด 2 คนและหญิงผู้บริสุทธิ์อีก 1 คน กลับต้องเสียชีวิต เพราะการโจมตีของ CJNG ภายใต้การนำของเอล เมนโช ไม่เพียงเท่านี้ CJNG ยังเคยโจมตีกองทัพเม็กซิโกอย่างดุเดือด รวมถึงการยิงเฮลิคอปเตอร์ของกองทัพตกด้วยอาวุธ RPG ในปี 2015 ะหว่างปฏิบัติการของรัฐบาลเม็กซิโกที่มุ่งเป้าปราบปรามกลุ่มอาชญากรรมในรัฐฮาลิสโกและจับกุมเอล เมนโช รวมไปถึง CJNG ยังเป็นกลุ่มแรก ๆ ที่ใช้โดรนติดระเบิดและวางกับระเบิดด้วย 

CJNG ยังถูกกล่าวหาว่าใช้ประกาศรับสมัครงานปลอมเพื่อล่อคนเข้าร่วมกลุ่ม จากนั้นยังบังคับให้ผู้สมัครที่ไม่รู้เรื่องต้องเข้าร่วมกลุ่มค้ายาเสพติด และมีการทรมานหรือสังหารผู้ที่พยายามขัดขืนหรือหลบหนี โดยในเดือนมีนาคมปีที่แล้ว มีการพบกระดูกที่ถูกเผาไหม้ รองเท้า และเสื้อผ้า โดยกลุ่มญาติผู้สูญหาย ในสถานที่ซึ่งเชื่อว่าเป็นค่ายฝึกของ CJNG

-สิ้น “เอล เมนโช” แต่ยังมี “เอล เมนชิโต” ลูกชายของเขา

“รูเบน โอเซเกรา” ลูกชายของเอล เมนโช ซึ่งรู้จักกันในฉายา “เอล เมนชิโต” (El Menchito) ถูกตัดสินจำคุกตลอดชีวิตในเดือนมีนาคม 2025 หลังจากถูกศาลสหรัฐฯ พิพากษาว่ามีความผิดในข้อหายาเสพติดและอาวุธปืน

เมอร์ริก การ์แลนด์ อดีตรัฐมนตรียุติธรรมสหรัฐฯ กล่าวเมื่อเดือนกันยายนปี 2024 ว่า เอล เมนชิโต เป็นผู้นำในการฆาตกรรม การลักพาตัว และการทรมาน เพื่อสร้างให้ CJNG ของพ่อของเขากลายเป็น “จักรวรรดิ” ด้วยการผลิตเฟนทานิลและหลั่งไหลยาเสพติดร้ายแรงจำนวนมหาศาลเข้าสู่สหรัฐฯ 

ทั้งนี้ ก่อนเอล เมนโช ผู้นำ  CJNG จะเสียชีวิตในปฏิบัติการเมื่อวานนี้ (22 กุมภาพันธ์) เขาถูกตั้งข้อหาในสหรัฐฯ หลายครั้งเช่นกัน คำฟ้องล่าสุดเกิดขึ้นในเดือนเมษายน 2022 โดยเขาถูกตั้งข้อหาสมคบคิดผลิตและจำหน่ายยาเสพติดทั้ง เมทแอมเฟตามีน โคเคน และเฟนทานิล เพื่อนำเข้าอย่างผิดกฎหมายสู่สหรัฐฯ รวมถึงข้อหาใช้อาวุธปืนระหว่างและเกี่ยวข้องกับอาชญากรรมค้ายาเสพติด ตามข้อมูลของกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ 

แต่ “เอล เมนโช” มีความต่างจาก “ฮัวควิน อาร์คิวัลโด กุซมาน โลเอรา” หรือที่รู้จักในชื่อ “เอล ชาโป” เจ้าพ่อค้ายาเสพติดชาวเม็กซิกันที่ทรงอิทธิพลและร่ำรวยที่สุดคนหนึ่งของโลกและเป็นอดีตผู้นำกลุ่มซินาโลอา เนื่องจาก เอล ชาโป เคยพยายามสร้างภาพลักษณ์ผ่านสื่อ แต่เอล เมนโช เลือกอยู่เบื้องหลัง และแทบไม่มีภาพถ่ายของเขาเผยแพร่ต่อสาธารณะ