นักแสดงหญิงแอลเบเนียจ่อฟ้องรัฐบาล ฐานนำใบหน้าไปสร้างเป็นรัฐมนตรี AI

เมื่อใบหน้ากลายเป็นอาวุธทางการเมือง เรื่องราวนี้เกิดขึ้นกับ อนิลา บิชา (Anila Bisha) นักแสดงภาพยนตร์และละครเวทีชื่อดังชาวแอลเบเนีย ที่ตัดสินใจยื่นฟ้องต่อศาลปกครอง เพื่อเอาผิดกับรัฐบาลแอลเบเนีย ฐานนำใบหน้าและเสียงของเธอไปสร้างเป็น ดิเอลลา เอไอ (Diella AI) รัฐมนตรีปัญญาประดิษฐ์ (AI Minister) โดยเธออ้างว่าไม่เคยให้ความยินยอม

จากผู้ช่วยดิจิทัลสู่รัฐมนตรี AI

เรื่องราวเริ่มต้นขึ้นในเดือนมกราคม 2025 เมื่อรัฐบาลแอลเบเนียเปิดตัวโปรเจกต์ ดิเอลลา เอไอ (Diella AI)  ในฐานะผู้ช่วยเสมือน (Virtual Assistant) บนแพลตฟอร์มบริการของภาครัฐ ที่มีชื่อว่า e-Albania เพื่ออำนวยความสะดวกในการตอบคำถามประชาชน และให้ประชาชนสามารถเข้าถึงสวัสดิการรัฐ ซึ่งในขณะนั้น อนิลา บิชา ยอมรับว่าเธอได้ลงนามสัญญาอนุญาตให้ใช้ใบหน้าและเสียงของเธอในฐานะผู้ช่วยดิจทัลเท่านั้น

อย่างไรก็ตาม ในวันที่ 18 กันยายน 2025 นายกรัฐมนตรี เอดี รามา (Edi Rama) ได้สร้างประวัติศาสตร์โลกด้วยการประกาศแต่งตั้ง Diella AI ให้ดำรงตำแหน่ง รัฐมนตรีอย่างเป็นทางการครั้งแรกของแอลเบเนียและครั้งแรกของโลก โดยมีหน้าที่หลักในการตรวจสอบสัญญาจ้างงานของรัฐและต่อต้านการคอร์รัปชัน พร้อมทั้งให้ Diella AI ขึ้นแถลงนโยบายกลางรัฐสภาต่อหน้าสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

ใบหน้าดิจิทัลถูกละเมิดเกินขอบเขตสัญญา

อนิลาเปิดใจกับสำนักข่าวรอยเตอร์ส (Reuters) ว่าเธอรู้สึกตกใจมากเมื่อเห็นใบหน้าของตัวเองปรากฏในฐานะรัฐมนตรี เธอระบุว่า สัญญาเดิมที่ทำไว้มีขอบเขตจำกัดอยู่เพียงการเป็นผู้ช่วยบริการดิจิทัล ไม่ใช่การเป็นตัวแทนนักการเมืองเพื่ออุดมการณ์ทางการเมืองใด ๆ 

โดยเธอได้รับผลกระทบอย่างหนักจากเหตุการณ์ครั้งนี้ ไม่ว่าจะเป็น การถูกกลุ่มผู้ที่ไม่เห็นด้วยกับนโยบายรัฐบาลโจมตีอย่างหนักในโลกโซเชียล เพราะเข้าใจผิดว่าเธอมีส่วนเกี่ยวข้องกับการเมืองจริง ๆ อีกทั้ง ยังส่งผลต่อชีวิตส่วนตัวและหน้าที่การงาน ในฐานะนักแสดงที่ถูกเชื่อมโยงกับความขัดแย้งทางการเมือง

การต่อสู้ในชั้นศาล

อนิลาได้ยื่นฟ้องเรียกค่าเสียหายจากรัฐบาลแอลเบเนีย เป็นจำนวนเงิน 1 ล้านยูโร หรือประมาณ 37 ล้านบาท เนื่องจากเป็นการละเมิดสิทธิส่วนบุคคลอย่างร้ายแรง และในวันที่ 16 กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา เธอได้ยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อขอคำสั่งคุ้มครองชั่วคราว (Interim Measure) ให้รัฐบาลแอลเบเนียสั่งระงับการใช้งานใบหน้าและเสียงของเธอในฐานะรัฐมนตรี AI ทันที จนกว่าคดีจะถึงที่สุด

ท่าทีจากรัฐบาลแอลเบเนีย

ทางด้านมันโยลา ฮาซา (Manjola Hasa) โฆษกของรัฐบาลแอลเบเนียยังคงยืนกรานว่า คำฟ้องดังกล่าวไม่มีมูล โดยให้เหตุผลว่าการสร้าง Diella AI คือก้าวสำคัญของการปฏิรูประบบราชการให้โปร่งใสและปราศจากอคติของมนุษย์ และรัฐบาลพร้อมที่จะพิสูจน์ความถูกต้องของสัญญาจ้างงานในชั้นศาล เพื่อยืนยันว่าการใช้นวัตกรรมนี้เป็นไปอย่างถูกต้องตามกฎหมาย