ข่าวดี! ส่งออกไทยโตไม่หยุด 27 เดือน สินค้าอะไรที่ขายดี? และทำไมเรายังขาดดุลการค้ากว่า 1.5 ล้านล้านบาท?

ส่งออกไทยกันยายน 2569 พุ่ง 24% โตต่อเนื่อง 27 เดือน

กระทรวงพาณิชย์รายงานว่า การส่งออกไทยเดือนกันยายน 2569 มีมูลค่า 38,438.9 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 1.25 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 24% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน และขยายตัวต่อเนื่องเป็นเดือนที่ 27

ขณะที่ภาพรวม 9 เดือนแรกของปี 2569 ตั้งแต่เดือนมกราคมถึงกันยายน ไทยส่งออกสินค้าไปต่างประเทศรวม 304,588 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 9.76 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 19.6%

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่าความต้องการสินค้าไทยในตลาดโลกยังแข็งแกร่ง โดยเฉพาะสินค้าอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ซึ่งกำลังกลายเป็นหนึ่งในแรงขับเคลื่อนสำคัญของการส่งออกไทย

AI ดันส่งออกไทยพุ่ง คอมพิวเตอร์–แผงวงจรไฟฟ้าขายดี

หนึ่งในเหตุผลสำคัญที่ทำให้การส่งออกไทยเติบโตอย่างก้าวกระโดด คือความต้องการสินค้าในห่วงโซ่อุปทานเทคโนโลยี AI ทั่วโลก

แม้หลายคนจะคุ้นเคยกับ AI ในรูปแบบโปรแกรมอัจฉริยะ เช่น ChatGPT แต่เบื้องหลังเทคโนโลยีเหล่านี้จำเป็นต้องใช้คอมพิวเตอร์ เซิร์ฟเวอร์ ระบบจัดเก็บข้อมูล แผงวงจรไฟฟ้า และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์จำนวนมหาศาล ซึ่งไทยเป็นหนึ่งในฐานการผลิตที่เชื่อมโยงกับห่วงโซ่อุปทานระดับโลก

ข้อมูลเดือนกันยายน 2569 พบว่า การส่งออกเครื่องคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์และส่วนประกอบเพิ่มขึ้น 59.4% แผงวงจรไฟฟ้าเพิ่มขึ้น 45.9% เครื่องโทรศัพท์ อุปกรณ์และส่วนประกอบเพิ่มขึ้นถึง 117.5% ขณะที่หม้อแปลงไฟฟ้าและส่วนประกอบเพิ่มขึ้น 32.2%

การขยายตัวดังกล่าวสอดคล้องกับกระแสลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน AI ทั่วโลก ทั้งดาต้าเซ็นเตอร์ ระบบประมวลผล และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งช่วยเพิ่มโอกาสให้ผู้ผลิตในประเทศไทย

นอกจากการส่งออกแล้ว ไทยยังได้รับความสนใจจากนักลงทุนต่างชาติ โดยข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน หรือ BOI ระบุว่า ในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 มีคำขอรับการส่งเสริมการลงทุนรวมกว่า 1.7 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 28%

ในจำนวนนี้เป็นโครงการที่เกี่ยวข้องกับห่วงโซ่อุปทาน AI จำนวน 111 โครงการ มูลค่ารวมกว่า 1.2 ล้านล้านบาท ครอบคลุมตั้งแต่ดาต้าเซ็นเตอร์ การออกแบบชิป การผลิตและทดสอบเซมิคอนดักเตอร์ ไปจนถึง AI Server

อย่างไรก็ตาม มูลค่าคำขอรับการส่งเสริมการลงทุนยังไม่ใช่เม็ดเงินที่ลงทุนจริงทั้งหมด จึงต้องติดตามว่าโครงการเหล่านี้จะเดินหน้าตามแผนและสร้างประโยชน์ให้เศรษฐกิจไทยได้มากเพียงใด

ผลไม้ไทย–ยางพารา–อาหารสัตว์เลี้ยง ส่งออกโตแรง

นอกจากสินค้าเทคโนโลยีแล้ว สินค้าเกษตรและอาหารของไทยหลายประเภทยังได้รับความนิยมในตลาดต่างประเทศ

กระทรวงพาณิชย์รายงานว่า เดือนกันยายน 2569 การส่งออกผลไม้สด แช่เย็น แช่แข็ง และแห้ง เพิ่มขึ้น 34.8% ยางพาราเพิ่มขึ้น 29.8% อาหารสัตว์เลี้ยงเพิ่มขึ้น 17.2% และขยายตัวต่อเนื่องเป็นเดือนที่ 13 ขณะที่ไก่แปรรูปเพิ่มขึ้น 13.5% เติบโตต่อเนื่องเป็นเดือนที่ 10

ตลาดส่งออกสำคัญยังมีความหลากหลาย โดยผลไม้ไทยเติบโตในจีน อินโดนีเซีย และเวียดนาม อาหารสัตว์เลี้ยงเติบโตในสหรัฐฯ ออสเตรเลีย และเยอรมนี ส่วนไก่แปรรูปเติบโตในญี่ปุ่น สหราชอาณาจักร และเนเธอร์แลนด์

อย่างไรก็ตาม แม้สินค้าเกษตรบางประเภทจะเติบโตโดดเด่น แต่เมื่อพิจารณาภาพรวม 9 เดือนแรกของปี 2569 การส่งออกสินค้าเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตรรวมกันยังหดตัว 1.9% สะท้อนว่าการฟื้นตัวไม่ได้เกิดขึ้นกับสินค้าทุกประเภทอย่างเท่าเทียมกัน

สหรัฐฯ–ยุโรป–จีน แห่ซื้อสินค้าไทย แต่ความเสี่ยงภาษียังต้องจับตา

ตลาดส่งออกสำคัญของไทยหลายแห่งขยายตัวพร้อมกัน โดยเดือนกันยายน 2569 การส่งออกไปสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นถึง 50.1% สหภาพยุโรปเพิ่มขึ้น 35% จีนเพิ่มขึ้น 18.4% และญี่ปุ่นเพิ่มขึ้น 19%

การเติบโตในตลาดขนาดใหญ่ช่วยสนับสนุนการส่งออกสินค้าอุตสาหกรรม โดยเฉพาะอิเล็กทรอนิกส์และสินค้าที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี

อย่างไรก็ตาม สหรัฐฯ ซึ่งเป็นหนึ่งในตลาดที่การส่งออกไทยเติบโตสูงที่สุด ยังมีความเสี่ยงจากความไม่แน่นอนของนโยบายการค้าและภาษีนำเข้า

หากสหรัฐฯ ปรับเปลี่ยนมาตรการทางการค้า ย่อมอาจกระทบต้นทุน ความสามารถในการแข่งขัน และคำสั่งซื้อสินค้าจากไทยในอนาคต โดยเฉพาะอุตสาหกรรมที่พึ่งพาตลาดสหรัฐฯ ในสัดส่วนสูง

ส่งออกโตแรง คนไทยได้ประโยชน์จริงแค่ไหน?

ตามหลักเศรษฐกิจ เมื่อผู้ประกอบการส่งออกสินค้าได้มากขึ้น ย่อมมีโอกาสได้รับคำสั่งซื้อเพิ่ม โรงงานขยายการผลิต และเกิดความต้องการแรงงาน วัตถุดิบ รวมถึงบริการขนส่งมากขึ้นตามไปด้วย

ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับภาคการผลิต ตั้งแต่ผู้ผลิตชิ้นส่วน ผู้ประกอบการโลจิสติกส์ ไปจนถึงร้านค้าและบริการในพื้นที่อุตสาหกรรม จึงมีโอกาสได้รับประโยชน์จากกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่ขยายตัว

ขณะเดียวกัน การส่งออกที่แข็งแกร่งยังช่วยเพิ่มความน่าสนใจของไทยในฐานะฐานการผลิตสำหรับนักลงทุนต่างชาติ

ข้อมูล BOI ระบุว่า โครงการที่ได้รับอนุมัติส่งเสริมการลงทุนในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 มีมูลค่ารวมกว่า 1.51 ล้านล้านบาท หากดำเนินการได้ตามแผน คาดว่าจะสร้างงานให้คนไทยเพิ่มกว่า 116,000 ตำแหน่ง และใช้วัตถุดิบกับชิ้นส่วนในประเทศมูลค่ากว่า 693,000 ล้านบาทต่อปี

แต่ประเด็นสำคัญไม่ได้อยู่ที่มูลค่าการส่งออกเพียงอย่างเดียว หากอยู่ที่การสร้างมูลค่าเพิ่มภายในประเทศด้วย

เพราะหากโรงงานในไทยต้องนำเข้าชิ้นส่วนจากต่างประเทศจำนวนมาก ก่อนนำมาประกอบและส่งออก รายได้ส่วนหนึ่งจากการขายสินค้าก็ต้องนำไปชำระค่าวัตถุดิบและชิ้นส่วนที่นำเข้า ทำให้มูลค่าการส่งออกทั้งหมดไม่ได้กลายเป็นรายได้ที่หมุนเวียนอยู่ในเศรษฐกิจไทย

ดังนั้น ไทยจึงต้องให้ความสำคัญกับการพัฒนาผู้ผลิตชิ้นส่วนภายในประเทศ การถ่ายทอดเทคโนโลยี การเพิ่มทักษะแรงงาน และการสร้างโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยเข้าไปมีส่วนร่วมในห่วงโซ่อุปทานโลกมากขึ้น

ทำไมส่งออกไทยโต 24% แต่ยังขาดดุลการค้า 1.5 ล้านล้านบาท?

อีกด้านหนึ่งของการส่งออกที่เติบโตอย่างร้อนแรง คือการนำเข้าที่ขยายตัวเร็วยิ่งกว่า

เดือนกันยายน 2569 ไทยมีมูลค่าการนำเข้า 44,296 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นถึง 50.4% ขณะที่ส่งออกได้ประมาณ 38,439 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ส่งผลให้ไทยขาดดุลการค้า 5,856.6 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 209,000 ล้านบาท

เมื่อรวม 9 เดือนแรกของปี 2569 ไทยขาดดุลการค้าสินค้าสะสมกว่า 43,693 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 1.54 ล้านล้านบาท

สาเหตุที่ส่งออกเพิ่มขึ้น แต่ยังขาดดุลการค้า เป็นเพราะมูลค่าการนำเข้าสูงกว่าการส่งออก โดยเฉพาะเมื่อไทยเป็นฐานการผลิตสินค้าที่ต้องพึ่งพาวัตถุดิบ เครื่องจักร และชิ้นส่วนจากต่างประเทศ

อย่างไรก็ตาม การนำเข้าที่เพิ่มขึ้นไม่ได้หมายความว่าเศรษฐกิจไทยกำลังมีปัญหาเสมอไป เพราะอาจเป็นการนำเข้าสินค้าทุนเพื่อขยายกำลังการผลิต หรือนำเข้าวัตถุดิบเพื่อรองรับคำสั่งซื้อในอนาคต

สิ่งที่ต้องพิจารณาจึงไม่ใช่เพียงตัวเลขขาดดุลการค้า แต่รวมถึงโครงสร้างการนำเข้าด้วยว่าเป็นสินค้าประเภทใด และสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้เศรษฐกิจไทยได้มากน้อยเพียงใด

หากการนำเข้าเครื่องจักรและเทคโนโลยีช่วยยกระดับอุตสาหกรรมไทย เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และสร้างงานที่มีรายได้สูงขึ้น ก็อาจเป็นการลงทุนที่ส่งผลดีในระยะยาว

แต่หากไทยยังต้องพึ่งพาชิ้นส่วนจากต่างประเทศเป็นหลัก โดยไม่สามารถพัฒนาฐานการผลิตภายในประเทศได้มากขึ้น การส่งออกที่เติบโตสูงก็อาจไม่ได้สร้างประโยชน์ทางเศรษฐกิจในสัดส่วนเดียวกับมูลค่าการส่งออก

ส่งออกไทยจะโตต่อได้อีกนานแค่ไหน?

แม้การส่งออกไทยในปี 2569 จะได้รับแรงหนุนจากกระแส AI และความต้องการสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ทั่วโลก แต่การเติบโตในระยะต่อไปยังขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ทั้งทิศทางการลงทุนเทคโนโลยี ความต้องการสินค้าในตลาดโลก นโยบายภาษีของประเทศคู่ค้า และความสามารถในการแข่งขันของผู้ผลิตไทย

โจทย์สำคัญจึงไม่ใช่เพียงการทำให้ยอดส่งออกเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง แต่ต้องทำให้ประเทศไทยได้รับประโยชน์จากการเติบโตนั้นมากขึ้น ทั้งในด้านการจ้างงาน รายได้แรงงาน การพัฒนาผู้ประกอบการไทย และการสร้างมูลค่าเพิ่มภายในประเทศ

เพราะท้ายที่สุด ตัวเลขส่งออกที่สูงขึ้นอาจเป็นข่าวดีของเศรษฐกิจไทย แต่สิ่งที่จะสะท้อนความสำเร็จอย่างแท้จริง คือการเติบโตดังกล่าวสามารถสร้างรายได้และยกระดับคุณภาพชีวิตของคนไทยได้มากเพียงใด