ฝรั่งเศสแบนเด็กต่ำกว่า15 เล่นโซเซียลมีเดีย หวังลดผลกระทบสุขภาพจิต

ฝรั่งเศสกลายเป็นประเทศแรกในยุโรป ที่ห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีใช้โซเชียลมีเดีย หลังรัฐสภาลงมติผ่านกฎหมายใหม่ ซึ่งจะเริ่มบังคับใช้เต็มรูปแบบในเดือนมกราคม 2027 ท่ามกลางความกังวลที่เพิ่มขึ้นเกี่ยวกับผลกระทบของโซเชียลมีเดียต่อสุขภาพจิตและพัฒนาการของเด็กและวัยรุ่น

ภายใต้กฎหมายฉบับนี้กำหนดให้ ผู้ใช้งานทุกคนในฝรั่งเศสต้องยืนยันอายุ (Age Verification) ก่อนเข้าใช้งานโซเชียลมีเดีย ไม่ใช่เฉพาะเด็กหรือผู้ที่สมัครใหม่เท่านั้น

การบังคับใช้จะแบ่งออกเป็น 2 ระยะ ได้แก่

• ตั้งแต่เดือนกันยายน 2026 เด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีจะไม่สามารถเปิดบัญชีใหม่บนโซเชียลมีเดียได้ และบัญชีที่สมัครใหม่ทั้งหมดต้องผ่านการยืนยันอายุ
• ตั้งแต่เดือนมกราคม 2027 กฎดังกล่าวจะขยายไปยังบัญชีที่มีอยู่เดิม ทำให้ผู้ใช้งานทุกคนในฝรั่งเศสต้องพิสูจน์ว่าอายุ 15 ปีขึ้นไป จึงจะสามารถใช้งานโซเชียลมีเดียได้

แพลตฟอร์มต่าง ๆ จะต้องใช้ระบบตรวจสอบอายุที่ได้รับการรับรองจากหน่วยงานกำกับดูแลด้านความเป็นส่วนตัวของฝรั่งเศส

ประธานาธิบดี เอ็มมานูเอล มาครง ซึ่งเคยให้คำมั่นว่าจะผลักดันมาตรการนี้ก่อนหมดวาระในปี 2027 ได้ออกมาแสดงความยินดีกับการผ่านกฎหมายดังกล่าว โดยมองว่าเป็นก้าวสำคัญในการปกป้องเด็กจากผลกระทบของโลกออนไลน์

อย่างไรก็ตาม กฎหมายยังถูกตั้งคำถามจากหลายฝ่าย ทั้งเรื่องประสิทธิภาพของระบบยืนยันอายุ ความเสี่ยงด้านความเป็นส่วนตัว และโอกาสที่เด็กจะหาวิธีหลีกเลี่ยงข้อจำกัดเหล่านี้

รัฐบาลฝรั่งเศสยืนยันว่า เทคโนโลยีตรวจสอบอายุในปัจจุบันมีความพร้อมและปลอดภัยเพียงพอ จึงสามารถเร่งนำกฎหมายมาบังคับใช้ได้

บทเรียนจากออสเตรเลีย

ก่อนหน้านี้ ออสเตรเลียเป็นประเทศแรกของโลกที่ออกกฎหมายห้ามผู้มีอายุต่ำกว่า 16 ปีใช้โซเชียลมีเดีย โดยเริ่มบังคับใช้เมื่อเดือนธันวาคมที่ผ่านมา

แต่ผลลัพธ์กลับไม่เป็นไปตามเป้าหมายทั้งหมด เพราะข้อมูลจากหน่วยงาน eSafety ของออสเตรเลียระบุว่า เด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีที่เคยมีบัญชีโซเชียลมีเดียก่อนกฎหมายมีผล 7 ใน 10 คน ยังสามารถเข้าถึงแพลตฟอร์มได้ในบางรูปแบบ

ศาสตราจารย์ Tama Leaver ผู้เชี่ยวชาญด้านอินเทอร์เน็ตจาก Curtin University มองว่า แม้มาตรการของออสเตรเลียจะยังไม่ประสบความสำเร็จในเชิงเทคนิค แต่ก็พิสูจน์ให้เห็นว่า "การจำกัดการใช้โซเชียลมีเดียของเด็กสามารถทำได้" และถือเป็นการทดลองครั้งสำคัญ โดยเสนอว่า หากประเทศต่าง ๆ จะออกกฎหมายลักษณะนี้ ควรเปิดโอกาสให้เด็กและเยาวชนมีส่วนร่วมในการออกแบบนโยบาย ไม่ใช่เป็นเพียงผู้ที่ได้รับผลกระทบจากมาตรการเท่านั้น

หลายประเทศยุโรปเริ่มเดินหน้าแนวทางเดียวกัน

ฝรั่งเศสไม่ใช่ประเทศเดียวที่กำลังเข้มงวดกับการใช้โซเชียลมีเดียของเยาวชน

สหราชอาณาจักรประกาศแผนห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีใช้โซเชียลมีเดียตั้งแต่เดือนมกราคม 2027 พร้อมเสนอระบบ "เคอร์ฟิวออนไลน์" หลังเที่ยงคืนแบบสมัครใจสำหรับวัยรุ่นอายุ 16-17 ปี

ขณะที่สหภาพยุโรปก็อยู่ระหว่างพิจารณามาตรการในลักษณะเดียวกัน โดยประธานคณะกรรมาธิการยุโรป อัวร์ซูลา ฟอน แดร์ ไลเอิน เสนอแนวคิด "Social Media Delay" หรือการชะลอการเข้าถึงโซเชียลมีเดียของเด็ก และระบุว่าอาจมีการเสนอร่างกฎหมายใหม่ภายในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า