SME ไทยแบกหนี้เสี่ยงเป็น “ซอมบี้” ธุรกิจรอดแต่ไม่โต

SME ไทย ใหญ่ในเชิงจำนวน แต่เล็กในเชิงพลังเศรษฐกิจ

ข้อมูลจาก SCB EIC สะท้อนภาพชัดว่า SME ไทยมีสัดส่วนเกือบ 98% ของกิจการทั้งหมด และจ้างงานกว่า 70% ของแรงงานไทย แต่กลับสร้างรายได้เพียง 18% ของระบบเศรษฐกิจ

ตัวเลขนี้สะท้อนปัญหาเชิงโครงสร้างสำคัญ
ไทยมีธุรกิจรายเล็กจำนวนมาก
แต่ผลิตภาพต่ำ
แข่งขันด้วยราคา
เข้าถึงทุนและเทคโนโลยีจำกัด

ผลคือ เมื่อเศรษฐกิจชะลอ หรือพลังงานแพง SME จะเป็นกลุ่มแรกที่รับแรงกระแทก

Zombie SME : ไม่ล้ม…แต่ไม่ฟื้น

สิ่งน่ากังวลไม่ใช่แค่ SME ปิดกิจการ แต่คือจำนวนมากกำลังติดอยู่ในภาวะ “อยู่ต่อ แต่ไม่โต”

ธุรกิจกลุ่มนี้เรียกว่า Zombie Firms
ยังเปิดอยู่
ยังจ้างงาน
ยังหมุนได้
แต่กำไรต่ำ หนี้สูง และแทบไม่มีศักยภาพเติบโตใหม่

ข้อมูลชี้ว่า ปี 2565 ธุรกิจขนาดเล็ก (Small) มีสัดส่วน Zombie สูงถึง 18.5%
Micro อยู่ที่ 7.7%
และถึงปี 2568 กลุ่มเสี่ยงยังอยู่ระดับ 8–15% โดยมีกลุ่มเปราะบางสูงกว่าหนึ่งในสามของภาคธุรกิจ

นี่จึงไม่ใช่แค่ปัญหาของธุรกิจรายเล็ก แต่คือ “กับดักเศรษฐกิจโตต่ำ”

5 กลุ่ม SME เสี่ยงหนักสุด

1.ภาคบริการ

ร้านอาหาร ธุรกิจท้องถิ่น และบริการรายย่อย ถูกกดดันเร็วที่สุดเมื่อกำลังซื้อหด

2.ก่อสร้าง-อสังหาฯ

ต้นทุนวัสดุสูง ดอกเบี้ยสูง สินเชื่อเข้ม

3.ค้าปลีก-ค้าส่ง

ถูกบีบทั้งยอดขายและต้นทุน

4.ที่พักแรม

ฟื้นไม่เท่ากัน โดยเฉพาะเมืองรอง

5.การผลิตมูลค่าเพิ่มต่ำ

ถูกบีบจากต้นทุนพลังงานและการแข่งขันต่างประเทศ

วงจรอันตราย : หนี้กด–เงินตึง–กำไรหด

Krungthai COMPASS ชี้ว่า ปัญหาใหญ่ของ SME วันนี้ไม่ใช่แค่ยอดขายลด แต่คือ 3 แรงกดพร้อมกัน

1.หนี้สูง
ภาระสะสมหลังโควิด + ดอกเบี้ยสูง

2.สภาพคล่องตึง
เงินหมุนไม่พอรับต้นทุนใหม่

3.กำไรลด
ทำงานหนักขึ้น แต่เหลือเงินน้อยลง

นี่คือสูตรสำคัญที่ทำให้หลายธุรกิจค่อยๆ กลายเป็น Zombie Firms แบบเงียบๆ

ทางรอดใหม่ : เล็กลงได้ แต่ต้องแข็งแรงขึ้น

SCB EIC มองว่า การแก้ปัญหารอบนี้ ไม่ใช่แค่ “ประคอง” แต่ต้อง “เปลี่ยน”

รัฐ ต้องช่วยลดต้นทุนพลังงาน ดันเทคโนโลยี Green Economy Reskill แรงงาน

แบงก์ จากผู้ปล่อยกู้ → พันธมิตรเปลี่ยนผ่าน เช่น Green Finance / Restructuring / Business Transformation

SME ลดการแข่งขันด้านราคม สงครามราคา ตัดส่วนไม่ทำกำไร ใช้เทคโนโลยี เจาะตลาดเฉพาะ สร้าง Margin ใหม่

บทสรุป

SME ไทยคือเส้นเลือดฝอยของเศรษฐกิจไทย หากฐานนี้อ่อนแรง ปัญหาจะไม่หยุดแค่เจ้าของกิจการ แต่จะลามถึงแรงงาน ครัวเรือน และกำลังซื้อทั้งระบบ

โจทย์วันนี้จึงไม่ใช่ “ช่วย SME ให้อยู่รอด” อย่างเดียว แต่คือ “ช่วย SME ให้เปลี่ยนผ่าน”
จากธุรกิจที่รอดวันต่อวัน สู่ธุรกิจที่แข็งแรงพอจะแข่งขันในโลกใหม่

เพราะหาก Zombie SME เพิ่มต่อเนื่อง ไทยอาจไม่ได้เจอวิกฤตล้มครืนทันที
แต่จะเจอเศรษฐกิจโตต่ำ…แบบเรื้อรัง