“มีเงินไหม” อาจเป็นคำถามที่ทิ่มแทงหัวใจในภาวะเศรษฐกิจไตรมาสแรกของปีนี้พอสมควร ไหนจะการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 ที่มากกว่า 80 ทั่วโลกต่างร่วมชะตากรรมเดียวกันอีก ทำให้หลายคนต้องปันเงินไปซื้อทั้งหน้ากากอนามัยและเจลล้างมือ ทำให้เงินที่มีจำกัดอยู่แล้ว จำกัดจำเขี่ยมากกว่าเดิม เปิดกระเป๋าเงินดูอาจจะหาแบงก์ธนบัตรยากหน่อย แต่สตางค์เหรียญคงนอนหายใจรวยรินอยู่ก้นกระเป๋าบ้างหล่ะปลุกสตางค์เหรียญขึ้นมาครับ ผมจะพาไปดูว่า บรรดาสตางค์เหรียญที่เรามีกันอยู่ทุกวันนี้ มาจากไหนและมีคุณค่าอย่างไร ไม่แน่นะ สตางค์เหรียญพวกนี้อาจทำให้เราไม่เสี่ยงติดเชื้อไวรัสโควิด-19 ก็ได้ที่นี่เลยครับ “พิพิธภัณฑ์ธนารักษ์เชียงใหม่ หรือ ศาลาธนารักษ์” แหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับวิวัฒนาการเงินตราไทยในแต่ละยุคสมัยและเงินตราล้านนาที่หาชมได้ยาก พร้อมกับสื่อการเรียนรู้ทันสมัยบอกเล่าเรื่องราวน่าสนใจมากมายเกี่ยวกับเหรียญกษาปณ์ ตั้งอยู่ที่ถนนราชดำเนิน ในเขตตัวเมืองเก่าเชียงใหม่ ถนนเส้นที่จัดถนนคนเดินเชียงใหม่ทุกวันอาทิตย์นั่นแหละครับหลังจากปิดปรับปรุงมานาน วันนี้ ศาลาธนารักษ์พร้อมให้บริการอีกครั้งแล้ว ด้วยการปรับภูมิทัศน์โฉมใหม่ไฉไลกว่าเดิม จะมีอะไรบ้างนั้นไปดูกันเลยพอเข้าก้าวเข้าไปด้านในเราจะเจอสถาปัตยกรรมเงินเจียงซ้อนกัน 3 ชั้น สวยงามแปลกตา ภายในตัวอาคารจะมีจุดให้ข้อมูล ร้านจำหน่ายเหรียญที่ระลึก โซนนั่งพักผ่อน ด้านข้างจัดแสดงประวัติความเป็นมาของพิพิธภัณฑ์ธนารักษ์ ที่น่าสนใจ คือ การออกแบบตกแต่งภายเป็นร่วมสมัย ผสมผสานกับเอกลักษณ์ความเป็นล้านนาอย่างกลมกลืน และบอกไว้ก่อนนะครับว่า ด้านในตัวอาคารไม่อนุญาตให้ถ่ายรูป จะมีก็เพียงจุดเดียวเท่านั้นที่ถ่ายได้ คือ มุมจำลองการเป็นการค้าสมัยโบราณซึ่งอยู่ชั้น 2ขึ้นมาด้านบนที่ชั้น 2 นี้จะเป็นนิทรรศการถาวรบอกเล่าเรื่องราวเหรียญกษาปณ์และเงินตรา เน้นพิเศษตามภูมิศาสตร์การค้าขายแลกเปลี่ยนในอดีตของล้านนา คือ เงินตราที่ใช้ในโซนภาคเหนือ พม่า ลาวตอนเหนือและจีนตอนใต้ แบ่งออกเป็น 3 โซนหลัก คือโซนที่ 1 เปิดมุมเมือง รุ่งเรืองล้านนา วัฒนาบ้านเมือง เป็นโซนที่ให้ความรู้ถึงประวัติความเป็นมาของกลุ่มชาติพันธุ์ในล้านนาทั้ง 8 กลุ่ม การใช้เหรียญกษาปณ์และเงินตราล้านนา เส้นทางการค้าขาย การใช้เงินตราแลกเปลี่ยนสิ้นค้า กำเนิดเงินเหรียญที่บอกเล่าการนำเหรียญมาใช้เป็นตัวกลางในการแลกเปลี่ยนของคนในสมัยโบราณ เช่น เงินเบี้ย เงินเจียง เงินไซซี เงินรูปี เงินพดด้วง และยังมีเกมแลกเปลี่ยนสินค้า เกมนายฮ้อยเดินทางค้าขายให้เล่นจำลองสถานการณ์การค้าในอดีตอีกด้วยโซนที่ 2 ก่อนเข้า จะมีอุโมงค์คำถาม เพื่อให้เราเตรียมตัวเรียนรู้ ในห้องนี้เป็นนิทรรศการเล่าเรื่องเชิงสาธิตเกี่ยวกับการออกแบบสัญลักษณ์ การผลิตเงิน เหรียญตรา เหรียญกษาปณ์ทั้งระบบ โดยที่เราสามารถจับต้องหรือเข้าไปมีส่วนร่วมกับนิทรรศการได้ทุกอัน เช่น ตัวอย่างเงินแต่ละชนิด การวัดมาตราเงิน เหรียญนานาชนิด ที่ใช้หมุนเวียนในอดีตและปัจจุบัน ขั้นตอนการผลิต และวิธีดูเหรียญจริงหรือปลอมที่อยากจะบอกว่า ไม่ควรพลาดเด็ดขาดเลย คือ เราสามารถออกแบบและผลิตเหรียญที่ระลึกได้เอง ด้วยการไปแลกเงินเหรียญ 10 บาทมา 2 เหรียญแล้วไปหยอดดูข้อมูลในแต่ละช่อง จากนั้นไปทำกิจกรรมจำลองการทำเหรียญด้วยคอมพิวเตอร์โดยเราต้องทำเองทั้งหมด ตั้งแต่การปั้นดิน หล่อแบบ จนสำเร็จเป็นเหรียญ แล้วก็จะมีเหรียญจริง ๆ ออกมาเครื่องด้วยนะครับ เหรียญนี้เขาให้เราเก็บไว้เป็นเหรียญที่ระลึกได้เลยก่อนออกจากห้องนี้ จะมีมุมที่ชวนให้คิดเกี่ยวกับการใช้เหรียญในด้านต่าง ๆ เหรียญกับวันในอนาคตว่าน่าจะเป็นยังไง เช่น มูลค่าที่เพิ่มขึ้นในฐานะของสะสมหาหากเป็นต้นโซนที่ 3 เป็นนิทรรศการหมุนเวียน ซึ่งจะจัดสลับหมุนเวียนกันไป วันที่ผมไปดู เขาจัดแสดงเรื่อง สัญลักษณ์บนเหรียญ ความเกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา ผ้า สักยันต์และประเพณีสำคัญของล้านนาตามปรกติจะใช้เวลาในการดูรอบละประมาณ 1.30 ชั่วโมง และรู้ไหมครับว่า เงิน 25 สตางค์ที่เราใช้นั้นต้นทุนการผลิต คือ 75 สตางค์ต่อเหรียญนะครับ นั่นหมายความว่า เรามีกำไรถึง 3 เท่าจากมูลค่าหน้าเหรียญเลยนะ ที่นี้พอที่จะชื้นใจขึ้นมาบ้างหรือยังครับว่า เงินเหรียญในกระเป๋าเรานั้น ไม่ธรรมดา มีคุณค่า น่าใช้และน่าภาคภูมิใจไม่น้อยเลยสนใจเข้าเยี่ยมชมนิทรรศการได้ฟรีพิกัดที่ตั้ง : 52 ถนนราชดำเนิน ตำบลศรีภูมิ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่วันเวลาทำการ : ทุกวันจันทร์ – ศุกร์ (ยกเว้นวันเสาร์ อาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์)รอบเข้าชม : มี 4 รอบ คือ 09.00 น. /10.30 น./13.00 น./14.30 น.สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม : เพจเฟซบุ๊ค #พิพิธภัณฑ์ธนารักษ์ เชียงใหม่ หรือโทร.053 -224237