ภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% รู้ให้ชัดก่อนซื้อ-ขายและทำธุรกิจ ภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือ VAT เป็นภาษีที่อยู่ใกล้ตัวเรามากกว่าที่คิด เพราะไม่ว่าจะซื้อสินค้า รับประทานอาหาร ใช้บริการ หรือทำธุรกิจ หลายรายการล้วนมีภาษีมูลค่าเพิ่มเข้ามาเกี่ยวข้อง สำหรับปี 2569 ประเด็นที่น่าสนใจคือ กรมสรรพากรยืนยันการคงอัตราภาษีมูลค่าเพิ่มไว้ที่ 7% และมีการขยายเวลาการลดอัตราดังกล่าวออกไปถึงวันที่ 30 กันยายน 2570 ภาษีมูลค่าเพิ่มคืออะไร? ภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือ Value Added Tax (VAT) เป็นภาษีที่จัดเก็บจากการขายสินค้า การให้บริการในประเทศ และการนำเข้าสินค้า โดยในช่วงเวลาปัจจุบันอัตราที่เรียกเก็บโดยรวมอยู่ที่ 7% สิ่งที่หลายคนอาจเข้าใจผิดคือ ผู้บริโภคเป็นคนจ่าย VAT โดยตรงให้ภาครัฐทั้งหมด จริง ๆ แล้วระบบทำงานผ่านผู้ประกอบการที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม โดยผู้ประกอบการเรียกเก็บภาษีจากลูกค้าเป็น ภาษีขาย และสามารถนำ ภาษีซื้อ ที่เกิดจากการซื้อสินค้าและบริการเพื่อใช้ในกิจการมาหักตามหลักเกณฑ์ได้ พูดให้เข้าใจง่าย ๆ คือ เมื่อเราเห็นราคาสินค้าหรือบริการที่มี VAT รวมอยู่แล้ว เงินส่วนหนึ่งเป็นภาษีที่ผู้ประกอบการมีหน้าที่นำส่งให้กรมสรรพากร ทำไม VAT 7% จึงเป็นประเด็นที่คนทั่วไปควรรู้? สำหรับคนซื้อของ เรื่องที่เห็นได้ชัดที่สุดคือ VAT เป็นส่วนหนึ่งของราคาสินค้าหรือบริการ หากราคาที่แสดงเป็นราคาที่รวม VAT แล้ว ผู้บริโภคก็ไม่จำเป็นต้องคำนวณเพิ่มอีก ส่วนผู้ประกอบการจะมีรายละเอียดมากขึ้น เพราะต้องติดตามทั้งยอดขาย ใบกำกับภาษี ภาษีซื้อ และภาษีขาย รวมถึงการยื่นแบบภาษีให้ถูกต้อง กรมสรรพากรมีแบบแสดงรายการ ภ.พ.30 สำหรับผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และกำหนดให้ยื่นแบบเป็นรายเดือน แม้ในบางเดือนจะไม่มีการขายสินค้าหรือให้บริการก็ตาม ภาษีขายกับภาษีซื้อ ต่างกันอย่างไร? เรื่องนี้ถือเป็นหัวใจสำคัญของ VAT สำหรับผู้ประกอบการ ภาษีขาย คือ ภาษีมูลค่าเพิ่มที่ผู้ประกอบการจดทะเบียนเรียกเก็บจากลูกค้าเมื่อขายสินค้าหรือให้บริการ ภาษีซื้อ คือ ภาษีมูลค่าเพิ่มที่ผู้ประกอบการจดทะเบียนถูกผู้ประกอบการรายอื่นเรียกเก็บจากการซื้อสินค้าหรือรับบริการเพื่อใช้ในกิจการ เมื่อถึงเวลาคำนวณภาษี ผู้ประกอบการจะนำภาษีขายมาหักด้วยภาษีซื้อ หากภาษีขายสูงกว่า ก็ชำระส่วนต่างให้กรมสรรพากร แต่หากภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย ส่วนต่างสามารถเป็นเครดิตภาษีและอาจมีสิทธิขอคืนหรือนำไปใช้ในครั้งต่อไปตามหลักเกณฑ์ ตัวอย่างง่าย ๆ หากเดือนหนึ่งมีภาษีขาย 70,000 บาท และมีภาษีซื้อที่นำมาหักได้ 30,000 บาท ภาษีที่ต้องชำระในเบื้องต้นจะอยู่ที่ 40,000 บาท ดังนั้น การเก็บใบกำกับภาษีและเอกสารทางบัญชีให้ครบถ้วนจึงเป็นเรื่องสำคัญสำหรับผู้ประกอบการ ผู้ประกอบการทุกคนต้องจด VAT หรือไม่? ไม่ใช่ว่าทุกคนที่ขายของหรือให้บริการจะต้องจดทะเบียน VAT ทันที เพราะกฎหมายมีเงื่อนไขและข้อยกเว้นสำหรับกิจการบางประเภท ประเด็นที่ผู้เริ่มต้นทำธุรกิจควรตรวจสอบคือรายได้และลักษณะกิจการของตัวเองว่าเข้าข่ายต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มหรือไม่ โดยกรมสรรพากรมีข้อมูลและหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการจดทะเบียน VAT ให้ตรวจสอบโดยตรง หากกิจการเข้าสู่ระบบ VAT แล้ว สิ่งที่ต้องให้ความสำคัญไม่แพ้การขายคือการจัดทำเอกสาร การออกใบกำกับภาษี การเก็บหลักฐานภาษีซื้อ และการยื่นแบบให้ตรงเวลา มุมมองสำหรับคนทำธุรกิจ ในมุมของคนทำธุรกิจ VAT อาจดูเป็นเรื่องยุ่งยากในช่วงแรก โดยเฉพาะคนที่เพิ่งเริ่มขายสินค้าออนไลน์หรือเปิดกิจการ เพราะต้องแยกเรื่องรายรับ ต้นทุน และภาษีออกจากกันให้ชัดเจน แต่เมื่อวางระบบบัญชีตั้งแต่ต้น เรื่องนี้จะจัดการได้ง่ายขึ้นมาก สิ่งที่ควรทำคือเก็บเอกสารทุกครั้งที่ซื้อสินค้าหรือใช้บริการในนามกิจการ ตรวจสอบข้อมูลบนใบกำกับภาษี และแยกบัญชีธุรกิจออกจากค่าใช้จ่ายส่วนตัวให้ชัดเจน การมอง VAT เป็นเพียง “เงินที่ต้องจ่ายเพิ่ม” อาจทำให้ผู้ประกอบการมองภาพไม่ครบ เพราะระบบ VAT มีเรื่องภาษีซื้อและภาษีขายเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย VAT 7% จะอยู่ถึงเมื่อไร? ข้อมูลล่าสุดจากกรมสรรพากรระบุว่า มีการขยายเวลาการลดอัตราภาษีมูลค่าเพิ่มเหลือ 7% ออกไปถึง 30 กันยายน 2570โดยพระราชกฤษฎีกาฉบับที่ 807 พ.ศ. 2569 ได้ประกาศเกี่ยวกับการขยายระยะเวลาดังกล่าวแล้ว สำหรับผู้บริโภคจึงยังมีอัตรา VAT 7% เป็นประเด็นหลักในการซื้อสินค้าและใช้บริการในช่วงเวลานี้ ขณะที่ผู้ประกอบการควรติดตามประกาศจากกรมสรรพากรอย่างต่อเนื่อง เพราะรายละเอียดทางภาษีอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ สรุป ภาษีมูลค่าเพิ่มไม่ใช่เรื่องไกลตัว เพราะเกี่ยวข้องทั้งกับคนซื้อสินค้า ผู้ให้บริการ และผู้ประกอบการ การเข้าใจความแตกต่างระหว่างภาษีขายและภาษีซื้อ รวมถึงการรู้ว่าตัวเองมีหน้าที่จดทะเบียน VAT หรือไม่ จะช่วยลดความผิดพลาดด้านภาษีได้ ในปี 2569 ประเด็นสำคัญคืออัตรา VAT 7% ยังคงใช้ต่อ และมีการขยายระยะเวลาการลดอัตราไปถึงวันที่ 30 กันยายน 2570 ดังนั้น ใครที่ทำธุรกิจหรือกำลังวางแผนเริ่มต้นกิจการ ควรติดตามข้อมูลจากกรมสรรพากรและจัดระบบเอกสารทางบัญชีตั้งแต่ต้น เพื่อให้การจัดการภาษีเป็นเรื่องที่ง่ายและเป็นระบบมากขึ้น ภาพ ai สร้างขึ้นเพื่อประกอบบทความ เปิดประสบการณ์ความบันเทิงที่หลากหลายสุดปัง บน App TrueID โหลดเลย ฟรี !