ประชากรเด็ก “ญี่ปุ่น” วิกฤต เด็กเกิดต่ำสุดในประวัติการณ์

ญี่ปุ่นเผชิญวิกฤตโครงสร้างประชากรอย่างต่อเนื่อง หลังรัฐบาลเปิดเผยจำนวนเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี ลดลงเหลือเพียง 13.2 ล้านคน ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ ลดลงจากปีก่อนหน้า 350,000 คน และหดตัวต่อเนื่องเป็นปีที่ 45 แม้ภาครัฐจะพยายามออกมาตรการกระตุ้นการเกิดมาโดยตลอด

ข้อมูลจาก กระทรวงกิจการภายในและการสื่อสารของญี่ปุ่น ระบุว่า สัดส่วนเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี คิดเป็นเพียงร้อยละ 10.8 ของประชากรทั้งหมด ลดลงแตะระดับต่ำสุดนับตั้งแต่เริ่มเก็บสถิติในปี 1950 โดยตัวเลขดังกล่าวรวมผู้อยู่อาศัยชาวต่างชาติ และอ้างอิงจากการประมาณการประชากรที่จัดทำทุก 5 ปี

เมื่อแยกตามเพศ พบว่า เด็กชายมีจำนวน 6.8 ล้านคน และเด็กหญิง 6.4 ล้านคน ขณะที่กลุ่มอายุ 12–14 ปี มีมากกว่า 3 ล้านคน แต่ในกลุ่มเด็กแรกเกิดถึง 2 ปี มีเพียงราว 2 ล้านคน สะท้อนแนวโน้มอัตราการเกิดที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง

ด้าน กระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการของญี่ปุ่น ระบุว่า จำนวนเด็กเกิดใหม่ในปี 2025 ลดลงเหลือเพียงกว่า 700,000 คน ซึ่งถือว่าต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ และลดลงต่อเนื่องเป็นปีที่ 10 โดยปัจจัยหลักมาจากความกังวลด้านเศรษฐกิจและค่าครองชีพที่สูง ทำให้หลายครอบครัวชะลอหรือหลีกเลี่ยงการมีบุตร

หากย้อนกลับไป ญี่ปุ่นเคยมีจำนวนประชากรเด็กสูงสุดที่ 29.8 ล้านคนในปี 1954 ก่อนจะเริ่มลดลงอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 1982 เป็นต้นมา สะท้อนการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรสู่สังคมสูงวัยอย่างรวดเร็ว

ผลสำรวจของ องค์การสหประชาชาติ ยังชี้ว่า ญี่ปุ่นมีสัดส่วนประชากรเด็กต่ำเป็นอันดับ 2 จาก 38 ประเทศที่มีประชากรมากกว่า 40 ล้านคน โดยมีเพียงเกาหลีใต้ที่มีสัดส่วนต่ำกว่าที่ร้อยละ 10.2

ปรากฏการณ์ดังกล่าวไม่เพียงส่งผลต่อเศรษฐกิจและแรงงานในอนาคต แต่ยังเชื่อมโยงกับประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนอย่างมีนัยสำคัญ นักวิเคราะห์มองว่า สังคมที่มีจำนวนประชากรลดลงอาจช่วยลดแรงกดดันต่อทรัพยากรธรรมชาติและการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระยะยาว อย่างไรก็ตาม การหดตัวของแรงงานและฐานภาษีอาจกระทบต่อศักยภาพของรัฐในการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานสีเขียว เทคโนโลยีสะอาด และการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

ในอีกด้านหนึ่ง การเข้าสู่สังคมสูงวัยยังเพิ่มความต้องการพลังงานและทรัพยากรในภาคสาธารณสุขและการดูแลผู้สูงอายุ ขณะที่เมืองหลายแห่งอาจเผชิญปัญหาพื้นที่รกร้างและการใช้ทรัพยากรอย่างไม่มีประสิทธิภาพ สะท้อนความท้าทายใหม่ของญี่ปุ่นในการสร้างสมดุลระหว่างโครงสร้างประชากร เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อมในอนาคต