จับตา "อิหร่าน–โอมาน" จ่อเก็บ ค่าผ่านทางฮอร์มุซ

อิหร่านและโอมานตกลงตั้งคณะทำงานร่วม เพื่อศึกษารูปแบบบริหารการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซ รวมถึงประเภทบริการและต้นทุนที่เกี่ยวข้อง ท่ามกลางแรงกดดันจากสหรัฐฯ ซึ่งคัดค้านแผนเรียกเก็บเงินจากเรือที่เดินทางผ่านเส้นทางยุทธศาสตร์แห่งนี้

แถลงการณ์ร่วมของทั้งสองประเทศระบุว่า อิหร่านและโอมานยืนยันสิทธิอธิปไตยเหนือเขตน่านน้ำของตน และจะเดินหน้าหารือผ่านคณะทำงานระหว่างกระทรวงการต่างประเทศของทั้งสองฝ่าย เป้าหมายสำคัญ คือการหาข้อตกลงเกี่ยวกับการบริหารการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซในอนาคต ตลอดจนบริการทางทะเลที่จะจัดให้แก่เรือที่สัญจรผ่าน และค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง โดยต้องเป็นไปตามมาตรฐานระหว่างประเทศ

อย่างไรก็ตาม โอมานยืนยันว่า ทั้งสองประเทศยังคงยึดหลักการเดินเรืออย่างปลอดภัยและไม่เก็บค่าผ่านทาง โดยประเด็นที่กำลังศึกษาเป็นค่าใช้จ่ายสำหรับบริการทางทะเล ไม่ใช่การเรียกเก็บค่าผ่านทางจากเรือทุกลำที่ผ่านช่องแคบ

ท่าทีดังกล่าวมีขึ้นหลังเจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิหร่านเดินทางไปประชุมที่กรุงมัสกัต โดยอับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน และโมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลิบาฟ หัวหน้าคณะเจรจา พบกับรัฐมนตรีต่างประเทศโอมาน

ก่อนหน้านี้ กระทรวงการต่างประเทศอิหร่านระบุว่า มีแผนเรียกเก็บค่าบริการทางทะเลจากเรือที่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ โดยย้ำว่าเป็นค่าบริการสำหรับการบริหารและอำนวยความสะดวก ไม่ใช่ค่าผ่านทาง

ฝ่ายอิหร่านระบุว่า การเรียกเก็บเงินอาจเริ่มขึ้นหลังสิ้นสุดช่วงเวลา 60 วันที่ยังไม่มีการเก็บค่าบริการ ตามกรอบบันทึกความเข้าใจที่อิหร่านลงนามกับสหรัฐฯ

ข้อตกลงดังกล่าวกำหนดให้อิหร่านและโอมาน ซึ่งมีอาณาเขตติดช่องแคบฮอร์มุซ หารือกับประเทศอื่นในอ่าวเปอร์เซียเกี่ยวกับการบริหารเส้นทางเดินเรือและบริการทางทะเลในอนาคต

ช่องแคบฮอร์มุซถือเป็นหนึ่งในเส้นทางพลังงานสำคัญที่สุดของโลก โดยปกติมีน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลวประมาณร้อยละ 20 ของปริมาณการขนส่งทั่วโลกผ่านเส้นทางนี้

อิหร่านเคยปิดกั้นช่องแคบ หลังถูกโจมตีจากสหรัฐฯ และอิสราเอล ก่อนจะยกเลิกการปิดกั้นตามข้อตกลงที่ลงนามกับสหรัฐฯ เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา

ด้านรัฐบาลสหรัฐฯ แสดงท่าทีแข็งกร้าว โดยเตือนโอมานไม่ให้ร่วมกับอิหร่านจัดตั้งระบบเก็บค่าผ่านทาง พร้อมขู่ออกมาตรการคว่ำบาตร หากโอมานมีส่วนสนับสนุนแผนดังกล่าว

ความเคลื่อนไหวครั้งนี้จึงยังต้องจับตาว่า ค่าบริการที่อิหร่านและโอมานกำลังศึกษาจะมีรูปแบบอย่างไร และจะเพิ่มต้นทุนให้ธุรกิจเดินเรือ การขนส่งน้ำมัน และก๊าซธรรมชาติเหลวมากเพียงใด เพราะแม้จะไม่เรียกว่า "ค่าผ่านทาง" แต่หากมีการเรียกเก็บจริง ก็อาจส่งผลต่อต้นทุนพลังงานและค่าขนส่งทั่วโลกได้