งานเข้า "Shein-Temu" อียูสกัดสินค้าราคาถูก

สหภาพยุโรป หรือ อียู เริ่มเปิดศึกสกัดสินค้าราคาถูกจากแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซจีน ด้วยการเรียกเก็บภาษีศุลกากรขั้นต่ำ 3 ยูโร สำหรับสินค้านำเข้ามูลค่าไม่เกิน 150 ยูโร ซึ่งก่อนหน้านี้สามารถเข้าสู่ตลาดยุโรปได้โดยไม่เสียภาษีศุลกากร

มาตรการใหม่เริ่มมีผลตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2569 และคาดว่าจะส่งผลโดยตรงต่อแพลตฟอร์มอย่างชีอิน ทีมู และ อาลีเอ็กซ์เพรส ซึ่งอาศัยการจัดส่งสินค้าราคาต่ำจากจีนตรงถึงผู้บริโภค เพื่อรักษาระดับราคาที่ต่ำกว่าร้านค้าท้องถิ่นในยุโรปอย่างมาก

อย่างไรก็ตาม ภาษี 3 ยูโร ไม่ได้คิดแบบเหมาจ่ายต่อหนึ่งกล่อง แต่คิดตามประเภทสินค้าที่อยู่ในพัสดุ โดยอ้างอิงตามพิกัดศุลกากร

เช่น หากภายในกล่องมีเสื้อผ้า ของเล่น และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งจัดอยู่ใน 3 ประเภทสินค้า จะถูกเรียกเก็บรวม 9 ยูโร แต่หากเป็นเสื้อผ้าหลายชิ้นที่อยู่ในประเภทเดียวกัน จะเสียภาษีเพียง 3 ยูโร

มาตรการดังกล่าวถือเป็นการยุติความได้เปรียบที่แพลตฟอร์มต่างประเทศได้รับมานานหลายสิบปี โดยเกณฑ์ยกเว้นภาษีสำหรับสินค้ามูลค่าไม่เกิน 150 ยูโร ถูกนำมาใช้ตั้งแต่ปี 2551 ในช่วงที่ปริมาณการซื้อขายออนไลน์ข้ามประเทศยังมีไม่มาก

แต่การเติบโตของอีคอมเมิร์ซ โดยเฉพาะจากจีน ทำให้ปริมาณพัสดุมูลค่าต่ำที่เข้าสู่อียูเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จากประมาณ 1,400 ล้านชิ้นในปี 2565 เป็น 5,800 ล้านชิ้นในปี 2568 หรือเพิ่มขึ้นมากกว่า 4 เท่า ภายในเวลาเพียง 3 ปี

ฝ่ายนิติบัญญัติของยุโรปมองว่า ระบบยกเว้นภาษีถูกใช้ในระดับอุตสาหกรรม เพื่อสร้างความได้เปรียบด้านราคาให้ผู้ขายนอกอียู ขณะที่ร้านค้าและผู้ผลิตในยุโรปต้องรับภาระทั้งภาษี ต้นทุนแรงงาน และกฎควบคุมสินค้าที่เข้มงวดกว่า

ผลกระทบสำคัญในระยะสั้น คือราคาสินค้าบนแพลตฟอร์มจีนมีแนวโน้มสูงขึ้น เพราะแพลตฟอร์มอาจผลักภาระภาษีบางส่วนไปยังผู้ซื้อ หรือกดดันให้ผู้ผลิตและซัพพลายเออร์ช่วยรับต้นทุน เพื่อรักษาราคาและอัตรากำไรไว้

นักวิเคราะห์ด้านอีคอมเมิร์ซและการขนส่งทางอากาศประเมินว่า ปริมาณสินค้าพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ที่ขนส่งทางอากาศเข้าสู่ยุโรป อาจลดลงประมาณร้อยละ 10-35 ในช่วงหลายสัปดาห์แรกหลังมาตรการมีผล กระทบต่อเนื่องไปยังสายการบินขนส่งสินค้า บริษัทโลจิสติกส์ และคลังสินค้าทั่วโลก

แพลตฟอร์มจีนจึงเริ่มปรับยุทธศาสตร์ โดยชีอินขยายพื้นที่คลังสินค้าในเมืองวรอตสวัฟ ประเทศโปแลนด์ และนำสินค้าเข้ายุโรปครั้งละมาก ๆ เพื่อเก็บไว้ในคลัง แทนการส่งสินค้ารายชิ้นจากจีนตรงถึงลูกค้า ซึ่งช่วยลดผลกระทบจากภาษีพัสดุนำเข้ามูลค่าต่ำ

ด้านอาลีเอ็กซ์เพรสระบุว่า จะเพิ่มข้อความแสดงว่าราคารวมภาษีและภาษีมูลค่าเพิ่มแล้วสำหรับสินค้าที่เกี่ยวข้อง ส่วนรายการอื่นจะแสดงรายละเอียดค่าใช้จ่ายนำเข้าให้ผู้บริโภคเห็นก่อนชำระเงิน

ขณะที่แอมะซอน ซึ่งเปิดบริการสินค้าราคาถูก "แอมะซอน ฮอล" เพื่อแข่งขันกับชีอินและทีมู ระบุว่า สินค้าร้อยละ 97 ที่จัดส่งในตลาดอียูเมื่อปีที่ผ่านมา มาจากคลังสินค้าภายในยุโรป จึงได้รับผลกระทบจากมาตรการใหม่น้อยกว่าแพลตฟอร์มที่ส่งสินค้าจากจีนโดยตรง

ภาษี 3 ยูโรนี้เป็นเพียงมาตรการชั่วคราว ก่อนถูกแทนที่ด้วยอัตราภาษีที่แตกต่างกันตามประเภทสินค้า ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2571 ซึ่งเป็นช่วงที่หน่วยงานศุลกากรแห่งใหม่ของอียูมีกำหนดเริ่มดำเนินงาน

ความเคลื่อนไหวครั้งนี้สะท้อนว่า ตลาดหลักของแพลตฟอร์มจีนกำลังปิดช่องทางสินค้าราคาถูกพร้อมกัน หลังสหรัฐฯ ยกเลิกสิทธิยกเว้นภาษีสินค้ามูลค่าต่ำไปก่อนหน้านี้ ทำให้ชีอิน ทีมู และอาลีเอ็กซ์เพรสมีตลาดทางเลือกน้อยลง และต้องเผชิญต้นทุนสูงขึ้นทั้งในสหรัฐฯ และยุโรป

ศึกอีคอมเมิร์ซรอบใหม่จึงไม่ได้แข่งขันกันเพียงเรื่องราคา แต่กำลังกลายเป็นเกมด้านภาษี กฎระเบียบ และการตั้งคลังสินค้าในท้องถิ่น ซึ่งอาจทำให้ยุคสินค้านำเข้าราคาถูกแบบส่งตรงถึงบ้าน เริ่มไม่ถูกเหมือนเดิมอีกต่อไป