ศึก AI ระอุ รัฐบาลประกาศแบน Anthropic ไม่กี่ชั่วโมงก่อน OpenAI คว้าดีลเครือข่ายชั้นความลับของรัฐบาล

วันที่ 28 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา แซม อัลต์แมน (Sam Altman) ซีอีโอของ OpenAI ได้ประกาศผ่านแพลตฟอร์มเอ็กซ์ (X) ว่าบริษัทได้บรรลุข้อตกลงกับกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ (Department of War/Pentagon) ในการนำโมเดลปัญญาประดิษฐ์ (AI) ไปใช้งานในเครือข่ายชั้นความลับของรัฐบาล ซึ่งการประกาศครั้งนี้เกิดขึ้นเพียงไม่กี่ชั่วโมงหลังจากที่รัฐบาลของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) สั่งแบนบริษัท Anthropic ซึ่งเป็นบริษัท AI คู่แข่ง 

ก่อนหน้านี้ในวันเดียวกัน พีท เฮกเซธ (Pete Hegseth) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ได้ขึ้นบัญชีดำบัญชีดำบริษัท Anthropic ให้เป็นบริษัทที่มีความเสี่ยงต่อห่วงโซ่อุปทานด้านความมั่นคงของชาติ (Supply-Chain Risk to National Security) ซึ่งเป็นมาตรการระดับเดียวกับที่มักใช้กับประเทศศัตรู

คำสั่งนี้ส่งผลให้ประธานาธิบดีทรัมป์สั่งการให้หน่วยงานของรัฐบาลกลางทุกแห่งต้องระงับการใช้เทคโนโลยีของบริษัท Anthropic ทันที รวมถึงบังคับให้ผู้รับเหมาของกระทรวงกลาโหมต้องรับรองว่าจะไม่ใช้โมเดลของบริษัทดังกล่าวด้วย

สาเหตุของความขัดแย้งระหว่างบริษัท Anthropic และกระทรวงกลาโหมเกิดจากการเจรจาต่อสัญญาที่ล้มเหลว โดย Anthropic เป็นบริษัทแรกที่ได้นำโมเดลไปใช้ในเครือข่ายชั้นความลับของกระทรวงกลาโหมมาก่อนหน้านี้ แต่บริษัท Anthropic ต้องการหลักประกันว่าโมเดลของตนจะไม่ถูกนำไปใช้ในระบบอาวุธที่ทำงานอัตโนมัติเต็มรูปแบบ หรือการสอดแนมประชาชนชาวอเมริกันในวงกว้าง ในขณะที่กระทรวงกลาโหมต้องการให้กองทัพใช้งานโมเดลได้ในทุกกรณีที่ถูกกฎหมาย

อย่างไรก็ตาม น่าสังเกตว่าแซม อัลต์แมนได้ระบุในบันทึกข้อความถึงพนักงานว่า OpenAI เองก็มี เส้นแดง (Red lines) หรือข้อจำกัดด้านความปลอดภัยที่เหมือนกับบริษัท Anthropic ทุกประการ ทั้งเรื่องข้อห้ามการสอดแนมประชาชนภายในประเทศ และข้อกำหนดที่ต้องมีมนุษย์คอยรับผิดชอบในการใช้กำลังรวมถึงระบบอาวุธอัตโนมัติ แต่แซม อัลต์แมน ระบุว่า กระทรวงกลาโหมกลับยอมรับเงื่อนไขและนำข้อจำกัดเหล่านี้ใส่ไว้ในข้อตกลงของบริษัท OpenAI 

นอกจากนี้ OpenAI ยังจะสร้างระบบป้องกันทางเทคนิคและส่งบุคลากรเข้าไปช่วยดูแลความปลอดภัยของโมเดลในการทำงานอีกด้วย ในขณะนี้ยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่าเหตุใดกระทรวงกลาโหมจึงยอมรับเงื่อนไขของบริษัท OpenAI แต่กลับปฏิเสธบริษัท Anthropic แม้ว่าก่อนหน้านี้เจ้าหน้าที่รัฐสหรัฐฯ บางคนเคยวิจารณ์บริษัท Anthropic ว่ากังวลเรื่องความปลอดภัยของปัญญาประดิษฐ์ AI มากจนเกินไปก็ตาม

ทางด้านของบริษัท Anthropic ได้ออกแถลงการณ์แสดงความเสียใจอย่างยิ่งต่อการตัดสินใจของกระทรวงกลาโหม และเตรียมดำเนินการฟ้องร้องเพื่อท้าทายการถูกขึ้นบัญชีดำดังกล่าวในชั้นศาลต่อไป ในขณะเดียวกัน แซม อัลต์แมนได้เรียกร้องให้กระทรวงกลาโหมเสนอเงื่อนไขเดียวกันนี้ให้กับบริษัท AI ทุกแห่ง และหวังว่าสถานการณ์ทางกฎหมายและของภาครัฐจะคลี่คลายไปสู่ข้อตกลงที่มีเหตุผลมากขึ้น