อิหร่าน-โอมาน คืบหน้าเจรจาฮอร์มุซ ร่างข้อตกลงเปิดทางอิหร่านคุมเรือ

อิหร่านและโอมานบรรลุความเข้าใจร่วมกันเกี่ยวกับพิกัดทางภูมิศาสตร์ของเส้นทางเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งยุทธศาสตร์ทางทะเล โดยแถลงการณ์ร่วมของทั้งสองประเทศอยู่ในขั้นตอนสุดท้ายของการจัดทำ ตราบใดที่ไม่มี "บุคคลที่สาม" เข้ามาแทรกแซง

เอสมาอิล บาเกอี โฆษกกระทรวงต่างประเทศอิหร่าน กล่าวเมื่อวันพุธว่า การเจรจาระหว่างกรุงเตหะรานและกรุงมัสกัตดำเนินไปอย่างเป็นมืออาชีพ และทั้งสองฝ่ายได้บรรลุความเข้าใจร่วมกันเกี่ยวกับกรอบพิกัดของเส้นทางเดินเรือที่อยู่ระหว่างการหารือ บาเกอีกล่าวว่า แม้จะมีข้อตกลงระหว่างอิหร่านกับโอมาน แต่เพียงอย่างเดียวก็ยังไม่สามารถรับประกันความมั่นคงในช่องแคบฮอร์มุซได้

แหล่งข่าวอาวุโสของอิหร่านและเจ้าหน้าที่ระดับภูมิภาค 2 ราย เปิดเผยกับสำนักข่าวรอยเตอร์ว่า ร่างข้อตกลงดังกล่าวจะให้อิหร่านมีอำนาจควบคุมเรือที่เดินทางเข้าสู่อ่าวเปอร์เซียผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งถือเป็นหนึ่งในข้อยินยอมครั้งสำคัญที่สุดที่มีต่ออิหร่าน

อย่างไรก็ตาม แหล่งข่าวระบุว่า แม้การเจรจาจะมีความคืบหน้า แต่ยังเร็วเกินไปที่จะสรุปว่าข้อตกลงเปิดช่องแคบฮอร์มุซใกล้จะบรรลุผล ตามที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ กล่าวอ้าง เพราะยังมีรายละเอียดสำคัญอีกหลายประเด็นที่ต้องตกลงกัน

อิหร่านระบุเพิ่มเติมว่า การเจรจากับโอมานมี "ความคืบหน้าอย่างมีนัยสำคัญ" และเส้นทางเดินเรือทั้งขาเข้าและขาออกตามข้อเสนอจะผ่านน่านน้ำของอิหร่าน

ด้านเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ยืนยันมาโดยตลอดว่า สหรัฐฯจะไม่ยอมรับข้อตกลงใด ๆ ที่เปิดทางให้อิหร่านมีอำนาจควบคุมการเข้าถึงช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งพลังงานที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก

ฟาร์ฮาน ฮัก รองโฆษกสหประชาชาติ กล่าวว่า องค์การสหประชาชาติยังไม่ได้รับข้อมูลโดยตรงเกี่ยวกับการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง แต่สนับสนุนให้ทุกฝ่ายเดินหน้าหาทางออกผ่านการเจรจา

หากมีการลงนามในข้อตกลงที่ให้อิหร่านมีบทบาทในการควบคุมการเข้าถึงช่องแคบฮอร์มุซ จะถือเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญของดุลอำนาจในภูมิภาค ซึ่งเป็นผลจากสงครามระหว่างสหรัฐฯ อิสราเอล และอิหร่าน ก่อนเกิดความขัดแย้ง ช่องแคบแห่งนี้เปิดให้เรือทุกลำผ่านได้อย่างเสรีโดยไม่มีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียม

ตามข้อมูลจากแหล่งข่าวอาวุโสของอิหร่าน อิหร่านต้องการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมผ่านช่องแคบในอัตราร้อยละ 5–7 ของมูลค่าสินค้าที่บรรทุก ขณะที่โอมานเสนออัตราประมาณร้อยละ 3 ส่วนสหรัฐฯ ต้องการให้ไม่มีการเก็บค่าธรรมเนียมเลย ทั้งนี้ มีการเสนอแนวคิดให้การชำระค่าธรรมเนียมเป็นไปโดยสมัครใจ เพื่อหาทางออกจากทางตันในการเจรจา แม้ว่าผู้ประกอบการเดินเรืออาจยังรู้สึกกดดันที่จะต้องชำระเงินเพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงด้านความปลอดภัย