จิตวิทยาขั้นสูง! 3 วิธีสยบ "คนพูดฉอดๆ" ให้"เงียบกริบ"แบบไม่ต้องเถียงกลับ

นพ.เจษฎา ทองเถาว์ แพทย์เฉพาะทางสาขาจิตเวชศาสตร์ จิตแพทย์ประจำ รพ.พระศรีมหาโพธิ์ จ.อุบลราชธานี 

ได้โพสต์เฟซบุ๊ก "คลินิกสุขภาพจิตนายแพทย์เจษฎา"  โดยระบุว่า

3 วิธีเอาชนะคน “เถียงคำไม่ตกฟาก” ตามหลักจิตวิทยา

คุณเคยคุยกับใครบางคนที่ "ยิ่งคุยยิ่งงง"ไหมครับ? จากเรื่องที่ตอนแรกชัดเจนว่าอะไรเกิดขึ้น พออีกฝ่ายพูดเร็ว พูดยาว พูดแทรกตลอด และเปลี่ยนประเด็นเก่ง จนสุดท้ายเรากลับเริ่มถามตัวเองว่า “หรือเราจำผิดจริงๆ (วะ)?” คนลักษณะนี้บางครั้งอาจไม่ได้กำลังสนทนากับเรา แต่กำลังพยายามชนะการสนทนาอยู่

ก่อนอื่นต้องแยกนิดหนึ่งว่า การเถียงเก่ง พูดฉอดๆ หรือบิดประเด็น ยังไม่เท่ากับ *ภาวะGaslighting* เสมอไป เพราะ Gaslightingในทางจิตวิทยาหมายถึงรูปแบบที่อีกฝ่ายทำให้เราสงสัยการรับรู้ ความทรงจำ หรือการตัดสินใจของตัวเองซ้ำๆ เช่น “เรื่องนั้นไม่เคยเกิดขึ้น เธอคิดไปเอง” ทั้งที่มีหลักฐานชัดเจน ดังนั้นบางคนอาจเพียงมีนิสัยชอบเอาชนะ บางคนมีความบิดเบี้ยวของความคิดสูง บางคนป้องกันตัวเองเก่งมาก และบางคนจึงค่อยเข้าใกล้พฤติกรรมแบบ gaslightingจริงๆ

3 วิธีรับมือคนพูดฉอดๆ บิดผิดให้เป็นถูก ตามหลักจิตวิทยา

1. อย่าแข่งกันที่จำนวนคำ ให้กลับมาที่ประเด็นเดียว

เพราะความจำในการสนทนาของมนุษย์มีข้อจำกัด งานวิจัยพบว่า *่คนเราสามารถจัดการข้อมูลพร้อมๆกันได้ประมาณ 4 หน่วย* ดังนั้นถ้าอีกฝ่ายโยนมา 10 ประเด็น เราก็ไม่ต้องตอบ10เรื่อง แค่พูดว่า “เดี๋ยวก่อนครับ กลับมาที่คำถามแรกก่อน ตกลงเรื่องนี้เกิดขึ้นหรือไม่” คนที่รักษากรอบของบทสนทนาได้ มักคิดได้ชัดกว่าคนที่พูดดังหรือพูดเยอะที่สุด

2. อย่าพยายามพิสูจน์ว่าเขาเป็นคนผิด แต่ให้ยึดข้อเท็จจริงที่ตรวจสอบได้

เพราะมนุษย์แนวโน้มเลือกข้อมูลที่เข้ากับสิ่งที่ตัวเองเชื่ออยู่แล้ว ดังนั้น แทนที่จะพูดว่า “คุณโกหกตลอด” ลองพูดว่า “เมื่อวานคุณบอก6โมง แต่ข้อความนี้เขียนว่า2ทุ่ม เราคุยจากข้อมูลนี้ดีกว่า” ข้อความ เวลา เอกสาร หรือสิ่งที่สังเกตได้ ทำหน้าที่เหมือนภาพVARในสนามฟุตบอล ช่วยพาเรากลับจากอารมณ์สู่สิ่งที่เกิดขึ้นจริงครับ

3. รู้ว่าเมื่อไรควรหยุดเถียง

เพราะการสนทนาจะเกิดขึ้นได้เมื่อคนสองคนอยากเข้าใจกัน แต่ถ้าคนหนึ่งต้องการความจริง แต่อีกคนต้องการชัยชนะ เกมนั้นแทบไม่มีวันจบ บางครั้งประโยคที่ดีที่สุดจึงไม่ใช่เหตุผลข้อที่ 27 แต่คือ “เราเห็นต่างกันได้ครับ แต่ถ้าคุยกันแบบนี้ ผมขอหยุดตรงนี้” การวางขอบเขตไม่ใช่การยอมแพ้ แต่คือการเปลี่ยนเป้าหมายจาก “ทำให้อีกฝ่ายยอมรับว่าฉันถูก” มาเป็น “รักษาสติ เวลา และศักดิ์ศรีของตัวเอง”

เพราะคนที่พูดเก่งที่สุด ไม่จำเป็นต้องเป็นคนที่มีเหตุผลที่สุด และบางครั้งชัยชนะทางจิตวิทยาที่ดีที่สุด ก็ไม่ใช่การมีคำพูดสุดท้าย แต่คือการไม่ยอมให้อีกคนลากเราเข้าไปอยู่ในเกมที่ไม่มีวันจบ

ข้อมูลจาก เพจ คลินิกสุขภาพจิตนายแพทย์เจษฎา 

https://www.facebook.com/D2JED/posts/pfbid02YxZuLnifuV6fY8ohHPXGTrY3D5guGMS7ouDZAzq6TyJ36R5GS71hVXxeJN3fi5Pel