ทำไม? "เพื่อนมาสายตลอด" แต่เราต้องไปรอเป็นชั่วโมง? เหตุผลทางจิตวิทยาที่ทำให้คนจัดการเวลาต่างกันสุดขั้ว

เคยสงสัยไหมว่าทำไมบางคนถึงมาสายซ้ำๆ ทั้งที่รู้เวลานัดดีอยู่แล้ว และทำไมบางคนถึงต้องออกจากบ้านก่อนนัดตั้งชั่วโมงเพียงเพราะกลัวรถติด? 

คำตอบอาจไม่ใช่แค่เรื่องนิสัย แต่เกี่ยวข้องกับวิธีที่สมองแต่ละคนทำงาน

Time Blindness คืออะไร

ภาวะบอดเวลา คือความยากลำบากในการรับรู้และจัดการเวลา ไม่ได้มีสาเหตุจากความขี้เกียจ แต่เป็นความบกพร่องในการประเมินว่างานนี้จะใช้เวลาเท่าไหร่ หรือตอนนี้เหลือเวลาอีกกี่นาที ซึ่งมักพบในคนที่มีภาวะสมาธิสั้นในผู้ใหญ่ (ADHD) เนื่องจากสมองส่วนหน้า Prefrontal Cortex ที่ทำหน้าที่วางแผนและควบคุมเวลาทำงานแตกต่างจากคนทั่วไป

Anticipatory Anxiety คืออะไร

ความวิตกกังวลล่วงหน้า คือสภาวะที่บุคคลเกิดความกลัวต่อเหตุการณ์ที่ยังไม่เกิดขึ้น โดยมักจินตนาการถึงผลลัพธ์ในทางลบซ้ำๆ คนที่ต้องไปก่อนเวลานัดเสมอ อาจรู้สึกเครียดตั้งแต่วันก่อนนัด กังวลว่าจะหาสถานที่ไม่เจอ จะหาที่จอดรถไม่ได้ หรือจะไปสาย แม้เหตุการณ์เหล่านั้นอาจไม่เคยเกิดขึ้นจริงเลยก็ตาม

สัญญาณเตือนที่ควรสังเกต

สัญญาณของ Time Blindness (คนมาสายบ่อย)

รู้สึกว่าเวลาผ่านไปเร็วมากจนตั้งตัวไม่ทันเมื่อถึงเวลานัด

ประเมินเวลาเดินทางผิดพลาดซ้ำๆ ทั้งที่รู้เส้นทางดี

ยืนยันนัดหมาย แต่ไปไม่ทันเวลาทุกครั้ง

ไม่รู้วิธีประเมินตัวเองว่าแต่ละกิจกรรมใช้เวลานานแค่ไหน

สัญญาณของ Anticipatory Anxiety (คนไปก่อนนัดเสมอ)

ออกจากบ้านก่อนนัดหนึ่งชั่วโมงเพราะกลัวรถติด สุดท้ายต้องนั่งรอคนเดียวหน้าร้านนานมาก

รู้สึกเครียดตั้งแต่วันก่อนนัด กังวลว่าจะหาสถานที่ไม่เจอ จะหาที่จอดรถไม่ได้ หรือจะไปสาย

ถ้ามาสายแค่ 5 นาที จะรู้สึกตื่นตระหนก กลัว หรือรู้สึกแย่กับตัวเองมาก

วางแผนตามความกลัวที่อาจไม่เกิดขึ้น แทนที่จะวางแผนตามข้อมูลจริง และยังรู้สึกวิตกกังวลแม้จะเตรียมตัวมาดีแล้วก็ตาม

ถ้าอยากเข้าใจกันมากขึ้น ทำได้อย่างไร?

1. เข้าใจว่าสมองแต่ละคนทำงานต่างกัน

คนที่มี Time Blindness ไม่ได้ขี้เกียจ สมองแค่ขาดอะไหล่บางอย่างจึงทำงานไม่เหมือนคนทั่วไป ส่วนคนที่มี Anticipatory Anxiety ไม่ใช่คนขี้กังวล สมองแค่ตื่นตัวเตรียมพร้อมต่อสิ่งต่างๆ ง่ายกว่าปกติ หากเข้าใจจุดนี้ ความโกรธอาจแปรเปลี่ยนเป็นความเห็นใจ และความขัดแย้งอาจกลายเป็นโอกาสที่จะเรียนรู้ซึ่งกันและกัน

2. ใช้เครื่องมือช่วยจัดการเวลาสำหรับคนที่มี Time Blindness

ตั้ง Timer จับเวลาว่าแต่ละกิจกรรมใช้เวลานานแค่ไหน 

และจดบันทึกเพื่อพัฒนาตัวเอง

หากมีนัด บอกอีกฝ่ายตรงๆ ว่าอาจมาช้าหน่อยเพราะประเมินเวลาไม่เก่ง 

แต่จะพยายาม

สำหรับคนที่มี Anticipatory Anxiety

ลองลดการเผื่อเวลาลงทีละน้อย หากปกติออกเดินทางก่อนหนึ่งชั่วโมง 

ลองปรับเป็น 45 นาที แล้วฝึกสังเกตผลกระทบเพื่อหาเวลาที่เหมาะสมที่สุด

3. ตกลงเวลานัดที่ยืดหยุ่นได้

นัดหกโมง แต่ตั้งเงื่อนไขว่ามาช้าได้ไม่เกิน 15 นาที

แยกความตั้งใจออกจากผลลัพธ์ อีกฝ่ายมีความตั้งใจดีที่จะมาให้ทันเวลา 

แต่ผลลัพธ์ไม่เป็นอย่างที่หวัง ควรเข้าใจและสื่อสารกัน

4. ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

หากลองปรับพฤติกรรมแล้วยังไม่ดีขึ้น หรือสังเกตว่ามีอาการรุนแรงขึ้นจนเริ่มส่งผลต่อชีวิตประจำวัน การพบนักจิตวิทยาเป็นอีกทางเลือกที่จะช่วยให้ได้ทบทวน 

หาสาเหตุ และร่วมกันหาวิธีรับมือที่ตรงจุด หากรู้สึกว่าไม่ไหว อยากให้รู้ไว้ว่าไม่ได้อยู่คนเดียวนะคะ

หากสนใจปรึกษาจิตแพทย์ และนักจิตวิทยาคลินิก ติดต่อได้ที่

Me Center คริสตัล ดีไซน์ เซนเตอร์ (CDC) ชั้น 2 

โทร 085-355-2255

Me Center ศูนย์สมองและสุขภาพจิต ชั้น 8 โรงพยาบาลอินทรารัตน์ 

โทร 02-481-5555 ต่อ 8300

Line Official: @mecenter (https://lin.ee/mCheDsu)