เลือกตั้งล่วงหน้า 1 ก.พ. สะท้อนเกมการเมืองก่อนวันชี้ขาด 8 ก.พ. 2569

เลือกตั้งล่วงหน้า 1 ก.พ. ส่งสัญญาณอะไร ก่อนศึกใหญ่ 8 ก.พ. 2569

การเลือกตั้งล่วงหน้าเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ทำหน้าที่เป็นภาพย่อของบรรยากาศการเมืองก่อนถึงวันเลือกตั้งใหญ่ 8 กุมภาพันธ์ วันที่ประชาชนต้องตัดสินใจพร้อมกันทั้งการเลือกสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และการลงประชามติว่าด้วยทิศทางรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้าราว 2 ล้านคน จากผู้มีสิทธิทั่วประเทศกว่า 50 ล้านคน ชี้ให้เห็นถึงกลุ่มผู้เลือกตั้งที่ติดตามการเมืองอย่างใกล้ชิด และพร้อมขยับพฤติกรรมเพื่อใช้สิทธิของตนเอง กลุ่มนี้มักเป็นฐานเสียงที่พรรคการเมืองให้ความสำคัญ เพราะมีอิทธิพลต่อกระแสในช่วงโค้งสุดท้ายของการหาเสียง

ในมิติของกระบวนการจัดการเลือกตั้ง วันเลือกตั้งล่วงหน้ากลายเป็นบททดสอบความพร้อมของการทำงาน ตั้งแต่การจัดหน่วย การตรวจสอบรายชื่อ ไปจนถึงการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ความเรียบร้อยหรือความติดขัดที่เกิดขึ้นถูกจับตามองอย่างเข้มข้น เพราะส่งผลโดยตรงต่อความเชื่อมั่นของประชาชนก่อนถึงวันลงคะแนนจริง

ด้านพรรคการเมือง การเลือกตั้งล่วงหน้าทำหน้าที่เป็นข้อมูลภาคสนามที่สำคัญ โดยเฉพาะในกรุงเทพฯ และหัวเมืองใหญ่ซึ่งการแข่งขันยังสูสี ตัวเลขผู้มาใช้สิทธิในแต่ละเขตช่วยให้พรรคประเมินได้ว่า ฐานเสียงของตนเองแข็งแรงเพียงใด เขตใดเริ่มอ่อนแรง และพื้นที่ใดควรเร่งลงแรงในช่วงสัปดาห์สุดท้ายก่อนวันเลือกตั้ง

ในระดับอารมณ์สังคม การเลือกตั้งครั้งนี้ถูกมองเป็นจุดตัดสินทิศทางประเทศ ทั้งด้านเศรษฐกิจ การจัดตั้งรัฐบาล และกติกาทางการเมือง หลายสำนักสำรวจพบว่าประชาชนให้ความสำคัญกับพรรคและนโยบายมากกว่าตัวบุคคล ขณะเดียวกันก็รับรู้ร่วมกันว่า โอกาสเกิดรัฐบาลเสียงข้างมากพรรคเดียวมีน้อย ทำให้ทุกคะแนนเสียงมีน้ำหนักต่อสมการอำนาจหลังการเลือกตั้ง

เมื่อการเลือกตั้ง ส.ส. จัดควบคู่กับการลงประชามติ น้ำหนักของวันที่ 8 กุมภาพันธ์จึงเพิ่มขึ้นเป็นสองชั้น ฝ่ายที่สนับสนุนการร่างรัฐธรรมนูญใหม่มองว่าผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้าคือกลุ่มที่ให้ความสำคัญกับการเมืองเชิงโครงสร้าง ขณะที่ฝ่ายตั้งข้อสังเกตยังจับตาความเข้าใจของประชาชนต่อคำถามประชามติ และผลที่อาจตามมาหากความเห็นแตกต่างกันอย่างชัดเจน