โลกเดือดซ้ำเติม คนพลัดถิ่นทั่วโลก 90 ล้านคนเสี่ยงภัยธรรมชาติ บีบให้พลัดถิ่นซ้ำอีก

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศไม่เพียงส่งผลกระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่ของผู้ลี้ภัยในพื้นที่พักพิงเท่านั้น แต่ยังทำให้การเดินทางกลับภูมิลำเนาเป็นไปอย่างยากลำบากมากขึ้น โดยในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 ผู้ลี้ภัยที่กลับประเทศต้นทางมากกว่า 2 ใน 3 ต้องกลับไปยังประเทศที่มีความเสี่ยงเผชิญภัยพิบัติจากสภาพภูมิอากาศในระดับสูง ซึ่งอาจทำให้พวกเขาต้องเผชิญกับการพลัดถิ่นซ้ำอีกครั้ง

ในประเทศซีเรีย ซึ่งมีผู้พลัดถิ่นเกือบ 4 ล้านคนเดินทางกลับภูมิลำเนา แต่ยังต้องเผชิญกับปัญหาขาดแคลนน้ำและปริมาณฝนที่ไม่สม่ำเสมอ ขณะที่น้ำท่วมบริเวณแม่น้ำยูเฟรทีสเมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ยังสร้างความเสียหายให้บ้านเรือนและทำให้ประชาชนหลายพันคนต้องอพยพออกจากพื้นที่

นอกจากปัญหาน้ำท่วมและภัยแล้งแล้ว อุณหภูมิที่สูงขึ้นยังเป็นภัยคุกคามต่อผู้ลี้ภัย โดยเฉพาะในภูมิภาคแอฟริกาตอนใต้ของทะเลทรายซาฮารา ซึ่งคาดว่าภายในปี 2593 ค่ายผู้ลี้ภัย 1 ใน 3 แห่ง อาจเผชิญกับอุณหภูมิสูงจนเป็นอันตรายต่อสุขภาพอย่างน้อย 100 วันต่อปี ส่วนค่ายผู้ลี้ภัยบางแห่งในเอธิโอเปียอาจต้องเผชิญกับความร้อนจัดนานกว่า 200 วันต่อปี เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคลมแดดและการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร

ผู้ลี้ภัยจำนวนมากมีข้อจำกัดในการเข้าถึงน้ำสะอาด ระบบทำความเย็น และพลังงานที่เชื่อถือได้ ทำให้ไม่สามารถป้องกันตัวเองจากสภาพอากาศร้อนจัดได้อย่างเพียงพอ

ขณะเดียวกันปรากฏการณ์เอลนีโญที่มีแนวโน้มทวีความรุนแรงขึ้น อาจทำให้หลายประเทศที่เป็นพื้นที่รองรับผู้ลี้ภัยต้องเผชิญกับความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะในแอฟริกาตะวันออก ซึ่งคาดว่าน้ำท่วมรุนแรงอาจทำให้ประชาชนในโซมาเลีย เคนยา ซูดานใต้ และยูกันดา ต้องพลัดถิ่นมากถึง 3 ล้านคนภายในสิ้นปีนี้ ขณะที่ภูมิภาคซาเฮลอาจเผชิญทั้งภัยแล้ง น้ำท่วม และความขัดแย้งที่เพิ่มการแข่งขันแย่งชิงทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด

แม้ว่า UNHCR จะเรียกร้องให้รัฐบาลและสถาบันการเงินด้านสภาพภูมิอากาศเร่งเพิ่มงบประมาณสนับสนุนการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยเฉพาะในประเทศที่เปราะบางและได้รับผลกระทบจากความขัดแย้ง แต่รายงานอีกฉบับของสหประชาชาติระบุว่า ประเทศร่ำรวยจัดสรรเงินทุนสนับสนุนการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้ต่ำกว่าเป้าหมายที่จำเป็น โดยปัจจุบันมีเงินทุนด้านสภาพภูมิอากาศเพียงประมาณ 10% เท่านั้น ที่เข้าถึงประเทศกลุ่มนี้