ออนไลน์ไทยอ่วม! "ค่าจีพี" พุ่ง สินค้านอกตัดราคา

ภาคอีคอมเมิร์ซของไทยยังคงเติบโตต่อเนื่อง โดยตลาดอีคอมเมิร์ซมีมูลค่าแตะอยู่ที่ราว 33,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือกว่า 1 ล้านล้านบาท ซึ่งเป็นตัวเลขคาดการณ์ปี 2568 จาก กูเกิล แต่ท่ามกลางการเติบโตดังกล่าว ผู้ประกอบการรายย่อยซึ่งเป็นผู้ค้าออนไลน์คนไทย กำลังเผชิญกับแรงกดดันหลายด้าน 

คุณกุลธิรัตน์ ภควัชร์ไกรเลิศ นายกสมาคมผู้ประกอบการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ไทย กล่าวว่า จากการรวบรวมปัญหาของผู้ประกอบการรายย่อยที่สะท้อนเข้ามา พบว่ามี 3 ประเด็นหลักที่น่ากังวล ได้แก่ การปรับขึ้นค่าธรรมเนียมของแพลตฟอร์มต่อเนื่อง โดยไม่มีกรอบเพดานกำหนดชัดเจน เช่น ในปีนี้บางแพลตฟอร์มขยับขึ้นค่าธรรมเนียม หรือ ค่าจีพี ไปแล้วถึง 3 ครั้ง ส่งผลให้ผู้ค้าออนไลน์รายย่อยเกิดความกังวล และไม่มั่นใจว่าจะมีการปรับเพิ่มขึ้นอีกเมื่อใด จนกลายเป็นแรงกดดันต่อต้นทุนการดำเนินธุรกิจ

นอกจากนี้ นโยบายการดูแลจะเน้นไปที่ผู้บริโภค ซึ่งเข้าใจว่าเป็นเรื่องจำเป็น แต่ไม่มีการดูแลในฝั่งของผู้ประกอบการรายย่อย ทั้งที่ต้องแบกรับความเสี่ยงในการคืนสินค้าที่ไม่เป็นธรรม ตลอดจนความเสียหายจากขนส่ง หรือระบบการตัดสินข้อพิพาท ก็จะเน้นคำนึงถึงผู้บริโภคเป็นหลักเท่านั้น

และสุดท้ายคือ การไหลทะลักเข้ามาของสินค้าราคาถูกจากต่างประเทศ ซึ่งเข้ามาแข่งขันด้านราคาอย่างรุนแรง จนทำให้ผู้ประกอบการไทยแข่งขันได้ยาก

นายกสมาคมอีคอมเมิร์ซไทย กล่าวอีกว่า ปัจจุบันค่าธรรมเนียม หรือค่าจีพี ของทุกแพลตฟอร์ม ซึ่งรวมค่าคอมมิชชัน ค่าธุรกรรม และค่าโปรโมชัน จะอยู่ระหว่างร้อยละ 10-17 ขึ้นอยู่กับประเภทของร้านค้า และรูปแบบแคมเปญ ส่วนกรณีที่สูงกว่านั้น หรือมากกว่าร้อยละ 25 ส่วนใหญ่จะเป็นช่วงที่มีการจัดแคมเปญพิเศษ หรือ ค่าโลจิสติกส์ สำหรับสินค้าที่มีน้ำหนักพิเศษ หรือเป็นต้นทุนแฝง (Hidden cost) อื่น ๆ

ปัจจุบันยังไม่มีหน่วยงานที่จะเป็นศูนย์กลางให้กับผู้ประกอบกอบการรายย่อย สมาคมฯ จึงเข้ามาช่วยในการผลักดัน เพื่ออย่างน้อย ให้มีหน่วยงานภาครัฐเข้ามากำกับดูแลอย่างจริงจัง ตลอดจนเร่งกำหนดกรอบ หรือกติกาการปรับขึ้นค่าธรรมเนียมโดยเร็ว เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมกับทุกฝ่าย 

อย่างไรก็ตาม ทางสมาคมฯ เข้าใจดีว่าการปรับขึ้นค่าธรรมเนียม ถือเป็นกลไกธรรมชาติของธุรกิจหลังมีการลงทุนมานานกว่า 10 ปี และเป็นสิทธิที่แพลตฟอร์มจะปรับเพิ่มขึ้นได้ แต่ในความเป็นจริง ก็อยากให้คำนึงถึงสภาพเศรษฐกิจในเวลานี้ด้วย เพราะผู้ประกอบการรายย่อยกำลังเผชิญข้อจำกัดด้านสภาพคล่อง การแข่งขันสูง และกำลังซื้อที่ชะลอตัว ส่งผลให้รายได้ที่ลดลงอยู่แล้ว ยิ่งถูกกดดันมากขึ้นไปอีก

นอกจากนี้ เพื่อสนับสนุนผู้ประกอบการไทย สมาคมฯ ยังเสนอให้ภาครัฐหารือร่วมกับผู้ให้บริการแพลตฟอร์มอย่างจริงจัง เพื่อผลักดันให้มีสัญลักษณ์ หรือเครื่องหมายรับรองที่แสดงอย่างชัดเจนว่าเป็นผู้ประกอบการไทย เพื่อช่วยให้ผู้บริโภคสามารถเลือกซื้อสินค้าจากผู้ขายคนไทยได้ง่ายขึ้น