"จีน" ร่างกฎคืนชีพอะไหล่รถเก่า เพิ่มมูลค่าซากรถ

จีนเดินหน้าจัดระเบียบธุรกิจนำอะไหล่รถยนต์เก่ากลับมาผลิตใหม่ มุ่งเพิ่มมูลค่าชิ้นส่วนที่ยังนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้ พร้อมวางเงื่อนไขด้านคุณภาพและการควบคุมมลพิษ

คณะกรรมการพัฒนาและปฏิรูปแห่งชาติจีน หรือ เอ็นดีอาร์ซี เปิดรับความคิดเห็นต่อร่างมาตรการบริหารอุตสาหกรรมผลิตใหม่ชิ้นส่วนยานยนต์ เมื่อวันที่ 10 ตุลาคม 2026 โดยขณะนี้ยังอยู่ในขั้นตอนรับฟังความคิดเห็น ไม่ใช่การประกาศให้กฎใหม่มีผลบังคับใช้แล้ว

สาระสำคัญคือการกำหนดแนวทางนำชิ้นส่วนรถยนต์ใช้แล้วเข้าสู่กระบวนการผลิตใหม่ เพื่อกลับมาใช้งานเป็นอะไหล่อีกครั้ง แยกจากการส่งชิ้นส่วนไปหลอม หรือ บดเป็นเศษวัสดุ โดยร่างครอบคลุมตั้งแต่การบริหารกิจการ การรวบรวมชิ้นส่วน การผลิต ผลิตภัณฑ์ การจำหน่าย ไปจนถึงการกำกับดูแล

ด้านการจัดหาวัตถุดิบ ร่างสนับสนุนให้ผู้ประกอบการรวบรวมอะไหล่เก่าอย่างถูกกฎหมาย และให้ผู้ผลิตรถยนต์ใช้เครือข่ายบริการหลังการขายรับคืนชิ้นส่วน ส่วนธุรกิจรวบรวมอะไหล่เฉพาะทาง สามารถจัดหาชิ้นส่วน พร้อมให้บริการตรวจสอบ คัดแยก และทำความสะอาดก่อนเข้าสู่การผลิต

ประเด็นสำคัญอยู่ที่ชิ้นส่วนหลักจากรถที่ปลดระวาง 5 กลุ่ม ได้แก่ เครื่องยนต์ ระบบบังคับเลี้ยว ระบบส่งกำลัง เพลาหน้าและเพลาหลัง รวมถึงโครงรถ

ร่างกำหนดให้ประเภทชิ้นส่วนที่ผู้ประกอบการรับซื้อต้องสอดคล้องกับประเภทที่ตนดำเนินธุรกิจผลิตใหม่ เพื่อให้การรับซื้อเชื่อมโยงกับความสามารถในการนำกลับมาใช้ประโยชน์

ชิ้นส่วนเหล่านี้สามารถเข้าสู่กระบวนการผลิตใหม่ของผู้รับซื้อเอง หรือจำหน่ายตามข้อกำหนดของประเทศให้แก่ผู้ประกอบการที่ผ่านการรับรองระบบบริหารคุณภาพด้านการผลิตใหม่ ส่วนชิ้นส่วนที่ไม่มีสภาพเหมาะสม ต้องส่งเป็นเศษวัสดุให้กิจการหลอมหรือบด แทนการนำกลับมาผลิตเป็นอะไหล่

ขณะเดียวกัน ร่างวางข้อจำกัดด้านสิ่งแวดล้อม โดยห้ามรวบรวมอุปกรณ์บำบัดไอเสียเพื่อนำมาผลิตใหม่ ส่วนการรับคืนและผลิตใหม่ชิ้นส่วนสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมมลพิษ ต้องเป็นไปตามมาตรฐานของประเทศ

แนวทางนี้มุ่งเชื่อมผู้ผลิตรถยนต์ เครือข่ายบริการหลังการขาย ธุรกิจรื้อแยกรถ และโรงงานผลิตใหม่ ให้สามารถนำชิ้นส่วนเก่ามาหมุนเวียนใช้ประโยชน์อย่างเป็นระบบ

อย่างไรก็ตาม รายละเอียดและเงื่อนไขสุดท้ายยังต้องติดตามหลังการรับฟังความคิดเห็น ก่อนจีนจะประกาศมาตรการฉบับสมบูรณ์และกำหนดการบังคับใช้