พาณิชย์เร่งยกระดับเกษตรทั้งระบบ ดันทุเรียน-ปาล์ม-ข้าวโพด

นโยบายด้านการเกษตรของรัฐบาลในปี 2569 เดินหน้าครบทั้งระบบ ตั้งแต่การผลิต การตลาด ไปจนถึงการจัดการสิ่งแวดล้อม โดย ศุภจี สุธรรมพันธุ์ ชี้แจงต่อที่ประชุมวุฒิสภา เมื่อวันที่ 27 เมษายน 2569 ครอบคลุม 3 ประเด็นหลัก ได้แก่ การพัฒนา “มหานครผลไม้จันทบุรี” การบริหารจัดการปาล์มน้ำมัน และมาตรการนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ปลอดการเผา

เร่งเครื่อง “มหานครผลไม้จันทบุรี” รองรับผลผลิตทุเรียนเพิ่ม 33%

รัฐบาลให้ความสำคัญกับการยกระดับภาคเกษตร ซึ่งมีสัดส่วนมูลค่าประมาณ 6% ของ GDP แต่มีแรงงานมากกว่า 30% ของประเทศ โดยตั้งเป้าเพิ่มรายได้และสร้างเสถียรภาพให้เกษตรกรในระยะยาว

ในปี 2568 การส่งออกทุเรียนมีมูลค่ากว่า 140,000 ล้านบาท โดยกว่า 70% ของผลผลิตส่งออก และมากกว่า 90% อยู่ในรูปผลสดไปยังตลาดจีน ขณะที่ปี 2569 คาดว่าปริมาณผลผลิตจะเพิ่มขึ้นมากกว่า 30% ทำให้ต้องเร่งขยายตลาดและพัฒนาโครงสร้างรองรับ

กระทรวงพาณิชย์จึงอยู่ระหว่างศึกษาการจัดตั้ง “ศูนย์บริหารจัดการมหานครผลไม้ครบวงจร จังหวัดจันทบุรี” ให้ครอบคลุมทั้งระบบ ไม่จำกัดเฉพาะตลาดกลาง แต่รวมถึงการแปรรูป การจัดการน้ำ และโครงสร้างพื้นฐาน เช่น ห้องเย็น เพื่อยืดอายุสินค้าและเพิ่มมูลค่า

พร้อมกันนี้ ได้ขยายตลาดกลางสินค้าเกษตรแล้ว 59 แห่งใน 36 จังหวัด รวมถึงจันทบุรี และเร่งทำตลาดเชิงรุก ทั้งการเปิดตลาดจีนฝั่งใหม่ การพัฒนาโลจิสติกส์ และการใช้ Influencer จากจีนช่วยจำหน่ายสินค้าในพื้นที่จริง

ย้ำชัด “ไม่ห้ามส่งออกปาล์ม” บริหารสมดุลทั้งระบบ

ในประเด็นปาล์มน้ำมัน รัฐบาลยืนยันว่าไม่มีนโยบายห้ามส่งออกน้ำมันปาล์มดิบ โดยข้อมูล ณ วันที่ 23 เมษายน 2569 มีการยื่นขอส่งออกแล้ว 114,500 ตัน และได้รับอนุมัติทั้งหมด จากกรอบประมาณ 200,000 ตัน

ราคาปาล์มน้ำมันอยู่ในช่วงปรับตัวตามตลาดโลก โดยราคาตลาดมาเลเซียเฉลี่ย 37.48 บาทต่อกิโลกรัม ขณะที่ไทยอยู่ที่ 38–38.50 บาทต่อกิโลกรัม ใกล้เคียงกัน ส่งผลให้แรงจูงใจในการส่งออกลดลงในบางช่วง

รัฐบาลจึงใช้กลไก “คณะอนุกรรมการบริหารจัดการสมดุลน้ำมันปาล์ม” ดูแลทั้งปริมาณและราคา ควบคู่กับการส่งเสริมการใช้ไบโอดีเซลในประเทศ เพื่อดูดซับผลผลิตและสร้างเสถียรภาพรายได้ให้เกษตรกร

พร้อมกันนี้ กรมการค้าภายในได้ลงพื้นที่กำกับดูแลการรับซื้ออย่างใกล้ชิด หากพบการกดราคาจะดำเนินการทันที เพื่อคุ้มครองเกษตรกร

คุมเข้มนำเข้าข้าวโพดปลอดการเผา ลด PM2.5

อีกด้านหนึ่ง รัฐบาลเดินหน้ามาตรการสิ่งแวดล้อมควบคู่เศรษฐกิจ โดยกำหนดให้การนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ต้องเป็น “ปลอดการเผา” ตามมติคณะรัฐมนตรีปลายปี 2568 และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569

มาตรการสำคัญประกอบด้วย การขึ้นทะเบียนผู้นำเข้า การแสดงหนังสือรับรองแหล่งผลิต และการรายงานข้อมูลภายใน 30 วัน รวมถึงระบบตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) ที่สามารถตรวจสอบแหล่งปลูกและการเผาย้อนหลังได้

ข้อมูลล่าสุด ณ วันที่ 19 เมษายน 2569 มีผู้นำเข้าขึ้นทะเบียนแล้ว 82 ราย และมีการนำเข้าจริง 25 ราย โดยปริมาณนำเข้าในช่วงเดือนมกราคม-กุมภาพันธ์ อยู่ที่ 0.112 ล้านตัน ลดลง 70% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน

รัฐบาลยังเตรียมยกระดับมาตรการในระยะยาว โดยจะใช้เฉพาะหนังสือรับรองจากหน่วยงานที่ได้รับการรับรองในระดับสากล และทำงานร่วมกับหน่วยงานด้านภูมิสารสนเทศเพื่อตรวจสอบย้อนหลังได้ถึง 365 วัน

นอกจากนี้ ยังประสานความร่วมมือกับประเทศเพื่อนบ้าน และกำหนดมาตรการภายในประเทศ เช่น การไม่รับซื้อผลผลิตที่เกี่ยวข้องกับการเผา เพื่อแก้ปัญหาฝุ่นข้ามพรมแดนอย่างยั่งยืน