“ซาราเยโว” จมฝุ่นพิษ คุณภาพอากาศแย่สุดในยุโรป

นักวิจัยด้านสิ่งแวดล้อมจากฮิวแมนไรท์วอชระบุว่า บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา มีผู้เสียชีวิตก่อนวัยอันควรประมาณ 3,300 คนต่อปีจากการสัมผัสมลพิษทางอากาศ หรือ PM2.5 ส่วนใหญ่อยู่ในเมืองซาราเยโว หรือเมืองหลวงนั่นเอง จากงานวิจัยพบว่าส่วนใหญ่ของผู้เสียชีวิตจากมลพิษทางอากาศเกิดในผู้ที่อายุ 50 ปีขึ้นไป และสร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจคิดเป็นมากกว่า 8% ของ GDP ประเทศ

ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่า แหล่งกำเนิดมลพิษหลักมาจากครัวเรือนราว 40,000 หลังคาเรือนที่ยังคงใช้ฟืนและถ่านหินเป็นเชื้อเพลิงสำหรับให้ความร้อนในฤดูหนาว ควบคู่ไปกับการปล่อยมลพิษจากภาคการขนส่ง ปัจจัยทางภูมิประเทศยิ่งซ้ำเติมสถานการณ์ 

เนื่องจากซาราเยโวตั้งอยู่ในหุบเขาที่ล้อมรอบด้วยภูเขาและเนินเขา ทำให้เกิดปรากฏการณ์ “อุณหภูมิผกผัน” อากาศเย็นและมลพิษจากยานพาหนะและเชื้อเพลิงฟอสซิลถูกกดให้ค้างอยู่ใกล้พื้นดิน เมื่อผสมกับหมอกจึงสามารถปกคลุมเมืองได้นานหลายวัน

ท่ามกลางฤดูหนาวที่ปกคลุมยุโรป เมืองซาราเยโว เมืองหลวงของบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา กลับต้องเผชิญกับวิกฤตที่หนักหนากว่าอากาศหนาวเย็น ทางการท้องถิ่นของซาราเยโวประกาศเตือนภัยคุณภาพอากาศ และสั่งห้ามรถยนต์และรถบรรทุกบางประเภทเข้าสู่เมือง หลังระดับมลพิษพุ่งขึ้นสู่ขั้น “อันตราย” จากการสะสมของหมอกและควันพิษที่ปกคลุมเมืองติดต่อกันหลายวัน มาตรการที่ประกาศใช้รวมถึง การห้ามรถบรรทุกที่มีน้ำหนักเกิน 3.5 ตัน และยานพาหนะที่ไม่ผ่านมาตรฐานการปล่อยมลพิษของสหภาพยุโรปวิ่งในเขตเมือง รวมถึงการสั่งระงับงานก่อสร้างกลางแจ้ง และห้ามจัดกิจกรรมหรือการรวมตัวในที่โล่ง ข้อมูลจากธนาคารโลกชี้ว่า บอสเนียเป็นหนึ่งในประเทศที่มีระดับฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 สูงที่สุดในยุโรป โดยการเผาเชื้อเพลิงในครัวเรือนมีส่วนทำให้เกิดมลพิษราว 50% และภาคการขนส่งอีกราว 20% ผลกระทบไม่ได้หยุดอยู่แค่คุณภาพชีวิต แต่ลุกลามถึงเศรษฐกิจและสุขภาพของประชาชน โดยมลพิษ PM2.5 เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรประมาณ 3,300 คนต่อปี

หลายประเทศประสบปัญหามลพิษทางอากาศสูง ซึ่งไม่เพียงแต่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพอากาศ แต่ยังส่งผลต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม การแก้ไขปัญหานี้จำเป็นต้องมีการเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืน โดยการส่งเสริมพลังงานสะอาดและเทคโนโลยีที่ช่วยลดมลพิษ พร้อมทั้งการสนับสนุนการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพเพื่ออนาคตที่ยั่งยืน