นักวิชาการเตือน กทม.เสี่ยงน้ำท่วมหนักปี 2593 จี้เร่งทำแผนแม่บทรับมือ

กทม.ติดอันดับเมืองเสี่ยงน้ำท่วมของโลก หากไม่เร่งรับมือภายในปี 2593

ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ เปิดเผยว่า กรุงเทพมหานครเป็นหนึ่งในเมืองที่มีความเสี่ยงจากปัญหาน้ำท่วมสูงที่สุดของโลก หากไม่มีมาตรการป้องกันและปรับตัวอย่างจริงจัง ภายในปี 2593 (ค.ศ.2050) พื้นที่ของกรุงเทพมหานครอาจได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมสูงถึงร้อยละ 96 และส่งผลกระทบต่อประชาชนมากกว่า 10 ล้านคน

ปัจจัยสำคัญมาจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ทำให้เกิดฝนตกหนักและสภาพอากาศสุดขั้วบ่อยขึ้น ประกอบกับระดับน้ำทะเลที่มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น รวมถึงปัญหาแผ่นดินทรุดตัวอย่างต่อเนื่อง

นักวิชาการระบุว่า กรุงเทพมหานครตั้งอยู่บนชั้นดินเหนียวอ่อนบริเวณสามเหลี่ยมปากแม่น้ำเจ้าพระยา มีระดับความสูงจากน้ำทะเลเฉลี่ยไม่เกิน 1.5 เมตร ขณะที่แผ่นดินทรุดตัวเฉลี่ยปีละ 1-2 เซนติเมตร ซึ่งเป็นผลจากการใช้น้ำบาดาลในอดีตและน้ำหนักของสิ่งปลูกสร้างจำนวนมากที่กดทับพื้นดิน

ขณะเดียวกัน หลายหน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมของโลกประเมินว่า ระดับน้ำทะเลในอ่าวไทยมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ความเสี่ยงจากน้ำทะเลหนุนและน้ำท่วมชายฝั่งเพิ่มสูงขึ้น โดยเฉพาะเมื่อเกิดฝนตกหนักพร้อมกับน้ำเหนือไหลหลาก

นอกจากนี้ การขยายตัวของเมืองทำให้พื้นที่รองรับน้ำตามธรรมชาติลดลง ระบบท่อระบายน้ำหลายพื้นที่ยังมีขีดความสามารถจำกัด จึงอาจไม่รองรับปริมาณน้ำฝนที่เพิ่มขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้อย่างเพียงพอ

สำหรับพื้นที่ที่มีความเสี่ยงสูง ได้แก่ พื้นที่ฝั่งตะวันออกของกรุงเทพมหานคร เช่น บางนา มีนบุรี สะพานสูง สามวา รวมถึงพื้นที่ชายฝั่งและพื้นที่ริมแม่น้ำ เช่น บางขุนเทียน บางคอแหลม ตลอดจนจังหวัดปริมณฑลอย่างสมุทรปราการ สมุทรสาคร และสมุทรสงคราม

ดร.สนธิ เสนอว่า ภาครัฐควรเร่งจัดทำแผนแม่บทระยะยาวเพื่อรับมือปัญหาน้ำท่วม โดยระดมผู้เชี่ยวชาญจากทุกภาคส่วนร่วมกำหนดแนวทางดำเนินงาน พร้อมพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการบริหารจัดการน้ำ อาทิ การขยายระบบท่อระบายน้ำ การเพิ่มพื้นที่หน่วงน้ำ การพัฒนาระบบเตือนภัยอัจฉริยะแบบเรียลไทม์ รวมถึงศึกษาความเป็นไปได้ของการก่อสร้างเขื่อนหรือแนวป้องกันคลื่นทะเลบริเวณปากแม่น้ำเจ้าพระยา

ในส่วนของประชาชน โดยเฉพาะผู้ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่เสี่ยง ควรติดตามประกาศเตือนภัยจากหน่วยงานภาครัฐอย่างใกล้ชิด เตรียมอุปกรณ์ป้องกันน้ำท่วมภายในบ้าน ยกระดับพื้นที่สำคัญ และจัดเตรียมกระเป๋าฉุกเฉินเพื่อรองรับสถานการณ์ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต