เผยสาเหตุเครนถล่ม เป็นความประมาท 90% แล้วใครต้องรับผิดชอบ?

เหตุการณ์เครนถล่มสองวันติดกันที่เกิดขึ้นในประเทศไทย ที่ในวันนี้ เกิดขึ้นบริเวณถนนพระราม 2 เมื่อเครนก่อสร้างทางด่วน ถล่มลงมาทับรถยนต์ ทำให้มีผู้เสียชีวิต 2 ราย ส่วนเมื่อวานนี้ เป็นเครนก่อสร้างรถไฟความเร็วสูงถล่มทับรถไฟในพื้นที่อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา ที่ทำให้มีผู้เสียชีวิต 32 ราย ผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่เป็นนักเรียนและคนทำงานที่เดินทางไปทำงานในต่างอำเภอ ทำให้เกิดคำถามมากมายว่าสาเหตุที่ทำให้เครนถล่มบ่อยครั้งคืออะไร? และใครต้องเป็นผู้รับผิดชอบ? 

เหตการณ์เครนถล่มลักษณะนี้ เกิดขึ้นในต่างประเทศเช่นกัน เช่น ในสหรัฐฯ ที่สถิติของสำนักงานแรงงานแสดงให้เห็นว่ามีผู้เสียชีวิตที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์เครนถล่ม โดยเฉลี่ยปีละ 44 คน เนื่องจากเครนเป็นอุปกรณ์ขนาดใหญ่ และติดตั้งตามสถานที่ก่อสร้าง ที่มีอยู่ทั้งในตัวเมืองและนอกเมือง เช่น การก่อสร้างทางด่วน การก่อสร้างตึกขนาดใหญ่ เมื่อเครนพังถล่มลงมา จึงเป็นอันตรายต่อทั้งคนงานก่อสร้าง คนขับรถ และประชาชนทั่วไปที่เดินทางสัญจรในบริเวณนั้น

ส่วนสาเหตุที่ทำให้เกิดอุบัติเหตุเครนถล่ม สำนักงานตรวจสอบความปลอดภัยของเครนก่อสร้างในสหรัฐฯ หรือ CICB พบว่ากว่า 90% ของอุบัติเหตุเครนถล่ม เกิดจากความประมาทของมนุษย์ ซึ่งอุบัติเหตุเครนถล่มสามารถแบ่งแยกสาเหตุได้หลัก ๆ ดังต่อไปนี้

ยกสิ่งของที่มีน้ำหนักมากเกินไป: เครนถูกออกแบบมาให้ยกสิ่งของที่มีขนาดใหญ่และน้ำหนักมาก แต่ถึงอย่างนั้นก็มีขีดจำกัด หากยกของที่มีน้ำหนักมากเกินกว่าที่เครนจะรับไหว ก็อาจจะทำให้สิ่งของตกลงมา หรือเครนถล่มได้

ไม่ใช้คนให้สัญญาณ ทำงานร่วมกับคนควบคุมเครน: มุมมองของผู้ควบคุมเครนมีขีดจำกัดซึ่งอาจจะมองไม่เห็นสภาพแวดล้อมได้ชัดเจน จึงต้องทำงานร่วมกับคนให้สัญญาณมือ ที่จะสื่อสารกับผู้ควบคุมเครนว่ามีอะไรที่ต้องระวังบ้าง แต่บางครั้ง คนควบคุมเครนก็ทำงานโดยไม่มีคนให้สัญญาณจึงเกิดอุบัติเหตุขึ้น

เครนไปเกี่ยวถูกสายไฟ: กฎหลักของการติดตั้งเครนอย่างหนึ่งก็คือ ต้องอยู่ห่างจากสายไฟรอบทิศทางอย่างน้อย 20 ฟุต หรือประมาณ 10 เมตร แต่การติดตั้งเครนในย่านชุมชน หลายครั้งก็ติดตั้งอยู่ใกล้สายไฟมากเกินไป จนทำให้เครนไปเกี่ยวถูกสายไฟ และทำให้เครนเกิดความเสียหายและถล่มได้

ไม่ตรวจสอบความพร้อมของเครนก่อนทำงาน: เครนเป็นเครื่องมือที่ต้องตรวจสอบความปลอดภัยอยู่สม่ำเสมอ เพื่อให้มั่นใจในเรื่องความปลอดภัยก่อนทำงาน ซึ่งผู้ควบคุมเครนต้องตรวจสอบความพร้อมของระบบการทำงานทุกครั้ง ก่อนที่จะเริ่มใช้เครนยกของ

ติดตั้งเครนไม่ถูกต้อง: การติดตั้งเครนต้องใช้เจ้าหน้าที่ที่มีความรู้และผ่านการอบรมมาอย่างถูกต้อง เพื่อให้เครนทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ การติดตั้งหรือการถอดชื้นส่วนเครน หากทำโดยเจ้าหน้าที่ที่ไม่มีความรู้ อาจจะทำให้เครนเสียหายและพังถล่มลงมาได้

อีกคำถามหนึ่งที่คนอยากจะรู้ในตอนนี้ก็คือเมื่อเกิดอุบัติเหตุเครนถล่มแบบนี้ และทำให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก แล้วใครต้องเป็นผู้รับผิดชอบ?

เนื่องจากเครนเป็นอุปกรณ์ขนาดใหญ่ที่มีหลายฝ่ายเข้ามาเกี่ยวข้อง อุบัติเหตุเครนถล่มจึงไม่ใช่ความผิดของใครแค่คนใดคนหนึ่ง แต่ต้องมีผู้รับผิดชอบร่วมกันหลายคน ซึ่งประกอบไปด้วยบุคคลเหล่านี้

ผู้ควบคุมเครน: อย่างที่บอกไปแล้วว่าอุบัติเหตุเครนส่วนใหญ่เกิดจากความประมาท ดังนั้น หากผู้ควบคุมเครนถูกสอบสวนว่าขาดความระมัดระวัง ไม่ได้รับการฝึกที่มากพอ และไม่ตรวจสอบความพร้อมของเครนก่อนใช้งาน จึงเป็นผู้แรกที่จะถูกจับกุม

ผู้รับเหมา: ตามกฎหมายแล้ว ผู้รับเหมาคือผู้รับผิดชอบสูงสุดต่ออุบัติเหตุที่เกิดขึ้น เนื่องจากผู้รับเหมามีความรับผิดชอบโดยตรงที่ต้องดูแลสถานที่ก่อสร้างให้เป็นไปตามมาตรฐานด้านความปลอดภัย หากเกิดอุบัติเหตุขึ้นในสถานที่ก่อสร้าง ผู้รับเหมาจึงอาจมีความผิดร่วมด้วย

เจ้าของพื้นที่ก่อสร้าง: ในกฎหมายบางประเทศ เจ้าของพื้นที่ก็มีความรับผิดชอบที่จะต้องตรวจสอบให้การก่อสร้างในพื้นที่ของตัวเองมีความปลอดภัยตามมาตรฐาน และหากเกิดอุบัติเหตุ เจ้าของพื้นที่อาจต้องร่วมรับผิดชอบด้วย

บริษัทผู้ผลิตเครน: หากอุบัติเหตุเครนถล่ม เกิดจากการทำงานที่ผิดพลาดของตัวเครนเอง บริษัทผู้ผลิตเครนอาจต้องเป็นผู้รับผิดชอบ จากการผลิตเครนที่ไม่ได้มาตรฐานความปลอดภัย

บริษัทที่เป็นเจ้าของเครน: เครนที่ใช้ในการก่อสร้างมักเป็นเครนที่เช่ามาอีกทีหนึ่ง ดังนั้นบริษัทที่ปล่อยเช่าเครน อาจต้องร่วมรับผิดชอบหากเครนที่ถล่มลงมา ถูกตรวจสอบว่ามีจุดเสียหายและไม่อยู่ในสภาพที่พร้อมใช้งาน

อุบัติเหตุเครนถล่มเป็นเรื่องร้ายแรงที่อาจทำให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก ดังนั้น ผู้ที่เกี่ยวข้องทุกคน ตั้งแต่ผู้ควบคุมเครน ผู้ติดตั้ง ผู้รับเหมา และผู้ผลิตเครน ต้องมีส่วนร่วมในการรับผิดชอบและตรวจสอบว่าเครนมีสภาพที่พร้อมใช้งานได้อย่างปลอดภัย รวมทั้งต้องไม่ประมาท เนื่องจากอุบัติเหตุเครนส่วนใหญ่ที่เกิดขึ้น มีสาเหตุจากความประมาทเลินเล่อของคน