ยุโรประอุ! วิจัยชี้คลื่นความร้อนพุ่ง 10 เท่า ผลจากโลกร้อนฝีมือมนุษย์

งานวิจัยชิ้นใหม่ที่ได้เผยให้เห็นภาพที่ชัดเจนยิ่งกว่าที่เคยว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศจากฝีมือมนุษย์กำลังทวีความรุนแรงของสภาพอากาศสุดขั้วในยุโรปอย่างมีนัยสำคัญ นักวิจัยได้พัฒนาแบบจำลองทางคณิตศาสตร์รูปแบบใหม่ที่สามารถคำนวณผลกระทบที่แท้จริงของการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และชี้ให้เห็นว่าแนวโน้มที่เกิดขึ้นนั้นเป็น “ข่าวร้าย” สำหรับทวีปยุโรปอย่างแท้จริง

งานศึกษานี้นำโดย Gottfried Kirchengast และทีมจากมหาวิทยาลัยกราซ ประเทศออสเตรีย ซึ่งได้พัฒนาวิธีการคำนวณความเสี่ยงจากเหตุการณ์สภาพอากาศรุนแรง เช่น คลื่นความร้อน น้ำท่วม และภัยแล้ง โดยแบบจำลองใหม่นี้สามารถประเมินความถี่ ระยะเวลา ความรุนแรง ขอบเขตพื้นที่ และตัวแปรสำคัญอื่น ๆ ของเหตุการณ์สุดขั้วได้อย่างละเอียด ที่สำคัญ ยังสามารถใช้วิเคราะห์ได้ว่า ผู้ปล่อยก๊าซเรือนกระจกรายใหญ่ ไม่ว่าจะเป็นประเทศหรือภาคธุรกิจ มีส่วนรับผิดชอบต่อความเสียหายและความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศเพิ่มขึ้นมากน้อยเพียงใด หากมีข้อมูลภูมิอากาศระยะยาวเพียงพอ ก็สามารถติดตามแนวโน้มอันตรายเหล่านี้ได้เป็นรายปีและรายทศวรรษ ทั้งในยุโรปและภูมิภาคอื่นทั่วโลก

เมื่อนำวิธีการดังกล่าวมาวิเคราะห์เหตุการณ์คลื่นความร้อนในออสเตรียและทั่วยุโรป โดยใช้ข้อมูลอุณหภูมิสูงสุดรายวันระหว่างปี 1961–2024 นักวิจัยกำหนดเกณฑ์ “อุณหภูมิสุดขั้ว” จากค่าที่สูงเกิน 1% ของช่วงปีฐาน 1961–1990 ผลการศึกษาซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Weather and Climate Extremes พบว่า ความรุนแรงรวมของคลื่นความร้อนในออสเตรียและพื้นที่ส่วนใหญ่ของยุโรปกลางและยุโรปใต้ ในช่วงปี 2010–2024 เพิ่มขึ้นประมาณสิบเท่าเมื่อเทียบกับช่วงปีฐานดังกล่าว นักวิจัยระบุว่า การเพิ่มขึ้นอย่างมหาศาลนี้เกินกว่าความแปรปรวนตามธรรมชาติอย่างชัดเจน และสะท้อนอิทธิพลของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่มนุษย์เป็นผู้ก่อ

ผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่เพียงตัวเลขทางวิทยาศาสตร์ ฤดูร้อนที่ผ่านมา ยุโรปเผชิญอุณหภูมิสูงแตะ 40 องศาเซลเซียสในหลายพื้นที่ ส่งผลให้เกิดภัยแล้งและมีผู้เสียชีวิตจากคลื่นความร้อนหลายพันราย งานวิจัยจากนักวิชาการของ Imperial College London และ London School of Hygiene & Tropical Medicine ที่ศึกษา 854 เมืองในยุโรป ประเมินว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศมีส่วนรับผิดชอบต่อการเสียชีวิตจากความร้อนราว 68% จากยอดประมาณ 24,400 ราย โดยทำให้อุณหภูมิเพิ่มขึ้นสูงสุดถึง 3.6 องศาเซลเซียส

ด้านเศรษฐกิจ ความสูญเสียจากสภาพอากาศรุนแรงในฤดูร้อนปี 2025 มีมูลค่าอย่างน้อย 43,000 ล้านยูโร และคาดว่าต้นทุนรวมอาจพุ่งสูงถึง 126,000 ล้านยูโรภายในปี 2029 ขณะที่งานศึกษาซึ่งนำโดย Dr. Sehrish Usman จากมหาวิทยาลัย Mannheim ร่วมกับนักเศรษฐศาสตร์ของธนาคารกลางยุโรป พบว่า คลื่นความร้อน ภัยแล้ง และน้ำท่วม ส่งผลกระทบต่อหนึ่งในสี่ของภูมิภาคสหภาพยุโรปในช่วงฤดูร้อนปี 2025 โดยความสูญเสียทันทีคิดเป็น 0.26% ของผลผลิตทางเศรษฐกิจสหภาพยุโรปในปี 2024 และตัวเลขนี้อาจยังต่ำกว่าความเป็นจริง เพราะยังไม่รวมผลกระทบซ้ำซ้อนเมื่อภัยพิบัติเกิดพร้อมกัน เช่น คลื่นความร้อนควบคู่กับภัยแล้ง

โดยสรุป งานวิจัยใหม่นี้ไม่เพียงพัฒนาเครื่องมือทางคณิตศาสตร์ที่แม่นยำขึ้นในการประเมินความเสี่ยงจากสภาพอากาศสุดขั้ว แต่ยังตอกย้ำอย่างชัดเจนว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เกิดจากมนุษย์กำลังเร่งให้ยุโรปเผชิญทั้งความสูญเสียด้านชีวิต เศรษฐกิจ และความมั่นคงทางสังคมในระดับที่รุนแรงกว่าที่เคย และแนวโน้มดังกล่าวอาจยิ่งทวีความหนักหน่วงขึ้นหากการปล่อยก๊าซเรือนกระจกยังไม่ลดลงอย่างจริงจัง