นักบินอวกาศจีนเผยนาทีระทึก ตอนพบรอยร้าวทะลุกระจกยานอวกาศ เสี่ยงติดค้างบนวงโคจรเมื่อปีที่แล้ว

วันที่ 25 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ลูกเรือในภารกิจเสินโจว-20 (Shenzhou-20) ของประเทศจีน ได้ออกมาเปิดเผยรายละเอียดของเหตุการณ์ฉุกเฉินด้านอวกาศที่มีมนุษย์ควบคุมเป็นครั้งแรกของประเทศ หลังจากที่พวกเขาต้องเผชิญกับเหตุการณ์รอยร้าวบริเวณกระจกหน้าต่างของยานแคปซูลส่งกลับโลก ซึ่งคาดว่าเกิดจากการพุ่งชนของเศษซากอวกาศ (Space debris) 

เดิมทีนักบินอวกาศทั้ง 3 นาย ได้แก่ เฉิน ตง (Chen Dong), เฉิน จงรุ่ย (Chen Zhongrui) และหวัง เจี๋ย (Wang Jie) มีกำหนดการเดินทางกลับสู่โลกในวันที่ 5 พฤศจิกายน 2025 หลังจากปฏิบัติภารกิจบนสถานีอวกาศเทียนกงมาเป็นเวลา 6 เดือน แต่ เฉิน ตง ผู้บัญชาการภารกิจ ได้สังเกตเห็นความผิดปกติที่กระจกหน้าต่างระหว่างการตรวจสอบยานแคปซูลในขั้นตอนสุดท้าย

"ตอนแรกผมคิดว่ามีเศษใบไม้มาติดอยู่ด้านนอกหน้าต่าง แต่ก็ตระหนักได้ทันทีว่ามันเป็นไปไม่ได้เพราะเราอยู่ในอวกาศ" เฉิน ตง กล่าวในรายงาน

หลังจากนั้น ลูกเรือได้ใช้อุปกรณ์ที่มีอยู่รวมถึงกล้องจุลทรรศน์รูปปากกากำลังขยาย 40 เท่าเข้าตรวจสอบ และยืนยันได้ว่ามีรอยร้าวหลายเส้นบริเวณกระจก โดยมีบางรอยที่ร้าวลึกจนทะลุกระจกเข้าไป

อย่างไรก็ตาม หวัง เจี๋ย วิศวกรการบินของภารกิจ ระบุว่าเขาไม่ได้รู้สึกตื่นตระหนกมากนัก เนื่องจากกระจกมีชั้นป้องกันด้านนอกและมีชั้นรับแรงดันด้านในอีก 2 ชั้น ทั้งยังเชื่อมั่นในทีมงานภาคพื้นดินที่จะทำการทดสอบและวิเคราะห์ความปลอดภัยอย่างละเอียด

อย่างไรก็ตาม เพื่อความปลอดภัยสูงสุดตามมาตรการฉุกเฉินขององค์การอวกาศที่มีมนุษย์ควบคุมแห่งประเทศจีน (CMSA) ทีมงานภาคพื้นดินได้ตัดสินใจเลื่อนการเดินทางกลับและปรับเปลี่ยนแผนใหม่ โดยให้นักบินอวกาศทั้ง 3 นาย เดินทางกลับโลกด้วยยานเสินโจว-21 (Shenzhou-21) ซึ่งเป็นยานของลูกเรือผลัดใหม่ที่เดินทางขึ้นไปสับเปลี่ยนแทน และสามารถเดินทางกลับถึงโลกได้อย่างปลอดภัยในวันที่ 14 พฤศจิกายน 2025

ส่วนยานเสินโจว-20 ที่ได้รับความเสียหายนั้นถูกจอดเทียบท่าทิ้งไว้ที่สถานีอวกาศ จากนั้นในวันที่ 25 พฤศจิกายน 2025 จีนได้ส่งยานสัมภาระเสินโจว-22 (Shenzhou-22) แบบไร้คนขับขึ้นสู่อวกาศอย่างเร่งด่วน โดยนำเสบียงอาหาร อุปกรณ์ทางการแพทย์ และอุปกรณ์ซ่อมแซมรอยร้าวหน้าต่างขึ้นไปด้วย นักบินอวกาศได้ทำการติดตั้งอุปกรณ์ดังกล่าวจากภายในแคปซูลเสินโจว-20 เพื่อเสริมประสิทธิภาพการป้องกันความร้อนและการปิดผนึกสำหรับการกลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศ
ในที่สุด

แคปซูลส่งกลับเสินโจว-20 (แบบไร้ลูกเรือภายในยาน) ได้เดินทางกลับสู่โลกและร่อนลงจอดด้วยร่มชูชีพ ณ ฐานลงจอดตงเฟิง (Dongfeng) ในเขตปกครองตนเองมองโกเลียใน เมื่อวันที่ 19 มกราคม 2026 การกู้ภัยดำเนินไปท่ามกลางสภาพอากาศที่หนาวจัดและลมแรง

โดยทีมกู้ภัยต้องรีบเข้าไปตัดร่มชูชีพด้วยตนเองทันทีที่ยานแตะพื้น เนื่องจากไม่มีนักบินอวกาศคอยปลดร่มจากภายใน เพื่อป้องกันไม่ให้ลมกระชากยานลากไปตามพื้นดิน การตรวจสอบเบื้องต้นพบว่าสภาพภายนอกของแคปซูลยังคงสมบูรณ์ดีหลังจากการเสียดสีกับชั้นบรรยากาศ 

แจน ออสเบิร์ก (Jan Osburg) วิศวกรอาวุโสจากสถาบัน RAND ได้ให้ความเห็นถึงเหตุการณ์นี้ว่า มีความบังเอิญที่ทั้งโครงการอวกาศของสหรัฐฯ กรณีของยาน Starliner และของจีน ต้องเผชิญกับปัญหายานแคปซูลในช่วงเวลาไล่เลี่ยกันราวหนึ่งปี

แต่ในกรณีของจีน ออสเบิร์กชื่นชมว่า จีนแสดงให้เห็นถึงความพร้อมในการตอบสนองที่ดีเยี่ยม โดยสามารถส่งยานอวกาศสำรองขึ้นไปได้ภายในเวลาเพียงไม่กี่สัปดาห์ ซึ่งตอกย้ำให้เห็นถึงความสำคัญของการมีขีดความสามารถด้านการกู้ภัยทางอวกาศเตรียมพร้อมไว้เสมอ