ประเทศรวย-จน จะเหลื่อมล้ำมากขึ้น เพราะ "เอไอ" เด็กจบใหม่-ผู้หญิง ถูกแย่งงาน

ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ซึ่งถูกยกให้เป็นเทคโนโลยีแห่งโลกยุคใหม่ เป็นความหวังของศตวรรษที่ 21 อาจไม่ได้พาโลกไปสู่ความเท่าเทียมอย่างที่หลายฝ่ายคาดหวัง หากแต่กำลังจะกลายเป็น ตัวเร่ง ตัวกระตุ้น ทำให้เกิดความเหลื่อมล้ำในโลก เส้นแบ่งระหว่างประเทศร่ำรวย และยากจน จะถูกขยายกว้างออกไปอีก นี่คือข้อสรุปสำคัญจากรายงานล่าสุดของโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNDP) เรื่อง The Next Great : DivergenceWhy AI May Widen Inequality Between Countries ซึ่งเป็นคำเตือนว่า โลกของเราอาจกำลังก้าวเข้าสู่ยุคแห่งความแตกต่างครั้งใหญ่รอบใหม่ หากรัฐบาลทั่วโลกไม่เร่งวางนโยบายรับมืออย่างจริงจัง

แต่ความแตกต่างสำคัญในวันนี้ คือ การกระจายประโยชน์ของ AI ไม่ได้เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ แต่ประเทศที่มีความพร้อมสูง ทั้งด้านโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล การศึกษา เงินทุน และสถาบันรัฐที่เข้มแข็ง จะสามารถนำ AI ไปต่อยอดเพื่อเพิ่มผลิตภาพ ดึงดูดการลงทุน และยกระดับรายได้ประชาชนได้อย่างรวดเร็ว ขณะที่ประเทศรายได้ต่ำและปานกลางจำนวนมากกลับเริ่มต้นจากจุดที่เสียเปรียบ

รายงานของสหประชาชน ยังบ่งชี้อีกว่า ความเหลื่อมล้ำนี้มีภาพที่ชัดเจนที่สุดในพื้นที่กลุ่มภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก ซึ่งความพร้อมด้านดิจิทัลที่แตกต่างกันมาก ประเทศอย่างสิงคโปร์ เกาหลีใต้ และจีนกำลังลงทุนครั้งใหญ่ในโครงสร้างพื้นฐานเอไอและทักษะบุคลากร และมีอัตราการใช้งาน AI ในระดับสูง ครอบคลุมทั้งภาคธุรกิจ การศึกษา และบริการรัฐ แต่ในอีกหลายประเทศ สัดส่วนผู้ใช้ AI ยังต่ำกว่า 10% ของประชากร ประชาชนจำนวนมากยังขาดการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตที่มีคุณภาพ หรือแม้แต่ทักษะดิจิทัลขั้นพื้นฐาน