ผ้าพันแผลมีชีวิต ส่งโปรตีนรักษาตลอดเวลา เร่งสมานแผลเรื้อรังแบบเร่งด่วน !!

นักวิจัยจากมหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยไรซ์ (Rice University) ประเทศสหรัฐอเมริกา เปิดตัว Living Bandage หรือ “ผ้าพันแผลมีชีวิต” เทคโนโลยีทางการแพทย์รูปแบบใหม่ ที่ถูกออกแบบมาเพื่อเร่งการสมานแผลเรื้อรังด้วยผ่านการปล่อยโปรตีนออกไปรักษาอย่างต่อเนื่องโดยตรงสู่บริเวณบาดแผล

“ผ้าพันแผลมีชีวิต” คืออะไร ?

ผ้าพันแผลมีชีวิต (Living Bandage) นี้ถูกพัฒนาขึ้นในรูปแบบไซโตไคน์ แฟกทอรี แพตช์ (Cytokine Factory Patch) หรือแผ่นแปะที่ทำหน้าที่เหมือนโรงงานชีวภาพขนาดเล็ก ภายในประกอบด้วยเซลล์ที่ถูกดัดแปลงพันธุกรรมที่เรียกว่า ARPE-19 สามารถผลิตไซโตไคน์ (Cytokines) ซึ่งเป็นโปรตีนสำคัญที่ทำหน้าที่ควบคุมการอักเสบ กระตุ้นภูมิคุ้มกัน และช่วยซ่อมแซมเนื้อเยื่อต่าง ๆ 

Living Bandage ถูกออกแบบให้สามารถปล่อยโปรตีนรักษาแผลได้อย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน ทำให้บริเวณบาดแผลได้รับการฟื้นฟูอย่างสม่ำเสมอ และช่วยสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการซ่อมแซมเนื้อเยื่อของร่างกาย

ในตัวผ้าพันแผลประกอบไปด้วยเซลล์ ARPE-19 ที่ผ่านการดัดแปลงให้สามารถสร้างโปรตีนสำคัญอย่าง IL-10, IL-12 และ TGF-β ออกมา จากนั้นนำไปห่อหุ้มภายในโครงสร้างไฮโดรเจลชีวภาพที่เข้ากันได้กับร่างกาย โครงสร้างไฮโดรเจลดังกล่าวถูกออกแบบให้สารอาหารและโปรตีนสามารถเคลื่อนผ่านได้ แต่ยังป้องกันไม่ให้ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายเข้าทำลายเซลล์วิศวกรรมภายในตัวผ้าพันแผล ส่งผลให้สามารถปล่อยไซโตไคน์เฉพาะจุดได้อย่างยาวนานและมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ผ้าพันแผลมีชีวิตยังมีโครงสร้างแบบโมดูล สามารถปรับแต่งได้ในอนาคต นักวิจัยสามารถเปลี่ยนชนิดของไซโตไคน์ โกรทแฟกเตอร์ หรือโปรตีนรักษาอื่น ๆ ที่เซลล์ผลิตได้ ทำให้ตัวผ้าพันแผลนี้ สามารถถูกนำไปใช้รักษาโรคหรือบาดแผลหลากหลายประเภทได้

ผลการทดลอง

ผลการทดลองในสัตว์ ที่ทดลองทั้งหนูและหมูพบว่า Living Bandage สามารถช่วยให้แผลสมานตัวได้เร็วขึ้นอย่างชัดเจน โดยเฉพาะในแผลเปิด (Excisional Wound) ที่เกิดจากการตัดเนื้อเยื่อออก

นักวิจัยยังใช้เทคนิค RNA Sequencing (อาร์เอ็นเอ ซีเควนซิง)  เทคนิควิเคราะห์ลำดับสารพันธุกรรม RNA ทำการวิเคราะห์การทำงานของยีนในบริเวณแผลหลังการรักษา และพบว่ามีการกระตุ้นเส้นทางชีวภาพที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเนื้อเยื่อใหม่ การควบคุมภูมิคุ้มกัน และกระบวนการซ่อมแซมแผลเพิ่มขึ้น

ทีมวิจัยยังระบุว่า ในอนาคตอาจมีการนำเทคโนโลยี Bioelectronic (ไบโออิเล็กทรอนิก) ระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่ทำงานร่วมกับชีวภาพ และ Optogenetics (ออปโตเจเนติกส์) เทคโนโลยีควบคุมการทำงานของเซลล์ประสาทด้วยแสง เข้ามาผสานร่วมกับตัว Living Bandage เพื่อควบคุมการปล่อยไซโตไคน์แบบเรียลไทม์ผ่านการกระตุ้นด้วยแสง ทำให้สามารถควบคุมกระบวนการรักษาได้แม่นยำมากยิ่งขึ้น

งานวิจัยดังกล่าวได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Nature Biomedical Engineering เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2026 : https://news.rice.edu/news/2026/living-bandage-accelerates-healing-across-multiple-wound-types?utm_source=chatgpt.com