เจาะลึก “OceanXplorer” ยานแม่แห่งการวิจัยที่เปลี่ยนมหาสมุทรให้เป็นเรื่องใกล้ตัว

โอเชียนเอ็กซ์พลอเรอร์ (OceanXplorer) เรือวิจัยทางทะเลสุดล้ำสมัยของ โอเชียนเอ็กซ์ (OceanX) องค์กรไม่แสวงหาผลกำไรซึ่งมีเป้าหมายคือการจับคู่งานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ขั้นสูง เข้ากับการผลิตสื่อสร้างสรรค์ เพื่อทำให้เรื่องราวของชีววิทยาทางทะเลและการอนุรักษ์ กลายเป็นสิ่งที่คนทั่วไปเข้าถึงได้ง่ายและน่าตื่นเต้น ราวกับได้รับชมภาพยนตร์ไซไฟ

เรือลำนี้ดัดแปลงมาจากเรือสำรวจน้ำมัน ภายในอัดแน่นไปด้วยเทคโนโลยีระดับโลก ตั้งแต่ห้องปฏิบัติการถอดรหัสพันธุกรรม, ยานสำรวจใต้สมุทร ที่ติดตั้งกล้องความละเอียด 8K เพื่อเก็บภาพสารคดีระดับโลก, ยานวิจัยที่สามารถเก็บตัวอย่างสิ่งมีชีวิตจากความลึก 1,000 เมตร รวมถึงหุ่นยนต์ ROV ที่สามารถดำดิ่งลงไปสำรวจได้ลึกถึง 6,000 เมตร พร้อมด้วยเรดาร์สร้างแผนที่ และเรือลำนี้ยังมีเฮลิคอปเตอร์สำหรับใช้สำรวจทางอากาศด้วย

ทีมวิจัยกล่าวว่าเรือลำนี้เป็นเสมือนกับ ร้านค้าครบวงจร (One-stop shop) สำหรับการสำรวจเชิงวิทยาศาสตร์ทางทะเลอย่างแท้จริง โดยเรือ โอเชียนเอ็กซ์พลอเรอร์ (OceanXplorer) ได้ออกสู่ทะเลนับตั้งแต่ปี 2021 และแต่ละภารกิจจะมีการดึงตัวแทนจากรัฐบาลท้องถิ่น และสถาบันวิจัยในพื้นที่มาร่วมงาน สำหรับการสำรวจความหลากหลายทางชีวภาพ ตามแต่วัตถุประสงค์

โดยในภารกิจนี้ เป็นการปฏิบัติภารกิจสำรวจภูเขาใต้ทะเลลึกนอกชายฝั่งอินโดนีเซีย และได้ใช้หนึ่งในเทคโนโลยีที่น่าทึ่งคือการวิเคราะห์ eDNA (Environmental DNA) หรือดีเอ็นเอจากสิ่งแวดล้อม ซึ่งช่วยให้นักวิจัยตรวจพบร่องรอยของสิ่งมีชีวิตที่เคยผ่านบริเวณนั้นมา แม้ว่าพวกมันจะจากไปนานแล้วก็ตาม ผ่านร่องรอยของเกล็ด เมือก หรือแม้แต่ของเสีย

ความพิเศษที่ทำให้เรือลำนี้แตกต่างคือการดึงดีไซเนอร์จากฮอลลีวูดมาร่วมออกแบบห้องควบคุม และระบบไฟให้ดูล้ำสมัยราวกับหลุดออกมาจากภาพยนตร์ไซไฟ ซึ่งเป็นกลยุทธ์ของ โอเชียนเอ็กซ์ (OceanX) เพื่อผลิตเนื้อหาที่น่าดึงดูดให้แก่ผู้ติดตามกว่า 4 ล้านคนบน TikTok โดยมีเป้าหมายคือการสร้างแรงบันดาลใจด้านการอนุรักษ์ผ่านความตื่นเต้นของการสำรวจ

แม้การลงทุนของเรือลำนี้จะสูงถึงกว่า 44 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 1,300 ล้านบาท แต่องค์กรยืนยันว่างานวิจัยทั้งหมดที่ได้ จะเปิดเป็นข้อมูลสาธารณะที่ให้ทุกคนเข้าถึงได้ สร้างการเรียนรู้ให้แก่นักศึกษารุ่นใหม่ผ่านภารกิจการสำรวจ การศึกษา และการอนุรักษ์ท้องทะเล ต่อไป