นักวิทย์พบ “จุลินทรีย์ในเปลือกไม้” ช่วยกำจัดก๊าซเรือนกระจก เปลี่ยนความเข้าใจเรื่องต้นไม้ทั้งระบบ

นักวิจัยเพิ่งค้นพบว่า “เปลือกไม้” ไม่ได้เป็นแค่ส่วนที่หยาบแข็งของต้นไม้เหมือนที่เคยคิดกันมา แต่มีชุมชนจุลินทรีย์ขนาดเล็กจำนวนมหาศาลอาศัยอยู่ภายใน และจุลินทรีย์เหล่านี้กำลังช่วย “กำจัด” ก๊าซที่มีบทบาทต่อการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ การค้นพบนี้จะเปลี่ยนวิธีที่เรามองต้นไม้ในฐานะผู้กำกับสภาพอากาศของโลกอย่างที่ไม่เคยรู้มาก่อน เพราะนอกจากต้นไม้จะดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์แล้ว เปลือกไม้และจุลินทรีย์ของมันยังมีบทบาทในการขจัดก๊าซเรือนกระจกอื่น ๆ อีกด้วย 

นักวิจัยจากมหาวิทยาลัย Southern Cross และ Monash ในออสเตรเลีย ศึกษาเปลือกไม้ของต้นไม้ 8 ชนิดทั่วไปในป่าออสเตรเลีย รวมถึงต้นไม้ในระบบนิเวศที่แตกต่างกัน เช่น ป่าไม้ทั่วไป ป่าชุ่มน้ำ และป่าชายเลน และพบว่าทุกชนิดมีจุลินทรีย์อยู่ภายในเปลือกมากถึง 6 ล้านล้านเซลล์ต่อตารางเมตรของเปลือกไม้ ซึ่งจำนวนนี้ยิ่งใหญ่จนเปรียบได้กับจำนวนดาวในกาแลคซีหลายสิบกาแลคซีรวมกัน โดยใช้เทคนิคการจัดลำดับจีโนมแบบเมตาจีโนมิกส์ นักวิจัยพบว่า จุลินทรีย์เหล่านี้มี “เครื่องมือ” หรือยีนที่ช่วยสลายก๊าซอย่าง มีเทน ไฮโดรเจน และคาร์บอนมอนอกไซด์ เพื่อใช้เป็นพลังงานและการอยู่รอด โดยเฉพาะก๊าซไฮโดรเจนที่มีบทบาทในการเพิ่มผลของก๊าซเรือนกระจกอย่างไม่เคยคาดคิด 

การวัดการเคลื่อนไหวของก๊าซจริง ๆ พบว่าจุลินทรีย์เปลือกไม้สามารถ ดึงก๊าซเหล่านี้ออกจากชั้นบรรยากาศ และสลายมันลงได้ ซึ่งหมายความว่าต้นไม้ไม่ได้เพียงหายใจเอาคาร์บอนไดออกไซด์เข้ามา แต่ยังช่วยขจัดก๊าซเรือนกระจกอื่นที่เป็นอันตรายต่อสภาพอากาศและอากาศที่เราหายใจได้ด้วย 

เมื่อคำนวณผลกระทบในระดับโลก พบว่า เปลือกไม้ของต้นไม้ทั่วโลกซึ่งมีพื้นที่รวมเทียบเท่าพื้นดินทั้ง 7 ทวีป อาจช่วย ดึงไฮโดรเจนออกจากบรรยากาศได้ถึงปีละ 55 ล้านตัน ซึ่งการดึงไฮโดรเจนออกนี้แม้จะส่งผลทางอ้อม แต่สามารถลดแรงกดดันจากก๊าซมีเทนได้ถึงประมาณ 15% ของการปล่อยมีเทนที่เกิดจากมนุษย์ในแต่ละปี 

นักวิจัยยังกล่าวว่า ความเข้าใจนี้สามารถเปลี่ยนแนวคิดด้านการปลูกป่า ฟื้นฟูป่า และกลยุทธ์การอนุรักษ์ เพราะไม่ใช่แค่ต้นไม้เท่านั้นที่สำคัญ แต่ ไมโครไบโอม (ชุมชนจุลินทรีย์) ที่อยู่ในเปลือกไม้ของมันก็มีบทบาทสำคัญ ในการควบคุมก๊าซเรือนกระจกเช่นกัน 

การค้นพบจุลินทรีย์ในเปลือกไม้ที่กินก๊าซเรือนกระจกอย่างมีเทน ไฮโดรเจน และคาร์บอนมอนอกไซด์ ทำให้เราเห็นว่าต้นไม้ช่วยบรรเทาการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศมากกว่าที่เคยคิด การศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่าชุมชนย่อยของจุลินทรีย์บนเปลือกไม้มีศักยภาพในการดูดซับและทำลายก๊าซที่เป็นอันตราย ซึ่งอาจช่วยลดแรงกดดันจากการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของมนุษย์และเปิดทางให้ปรับกลยุทธ์การจัดการป่าไม้เพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้ดียิ่งขึ้น