ยุโรปเก็บค่าธรรมเนียมสินค้านำเข้าทางออนไลน์แพลตฟอร์มจีน 3 ยูโร

ยุโรปกำลังเดินเกมครั้งใหญ่กับอีคอมเมิร์ซจีน หลังประกาศ "ปิดช่องโหว่ภาษีนำเข้า" ที่ใช้มานานกว่า 17 ปี ด้วยการเก็บ ค่าธรรมเนียม 3 ยูโร หรือราว 110 บาท ต่อพัสดุสินค้านำเข้าราคาต่ำจากจีน หวังลดความได้เปรียบของแพลตฟอร์มยักษ์ใหญ่อย่าง Shein, Temu และ AliExpress ที่เติบโตอย่างรวดเร็วจากการขายสินค้าราคาถูกส่งตรงถึงผู้บริโภค

มาตรการนี้มีผลบังคับใช้แล้ว และถือเป็นอีกแรงกดดันสำคัญต่อผู้ค้าปลีกออนไลน์จากจีน หลังจากก่อนหน้านี้ สหรัฐฯ ได้ยกเลิกสิทธิยกเว้นภาษีนำเข้าสินค้าราคาต่ำจากจีน หรือ de minimis ไปแล้ว ทำให้วันนี้ทั้งสองตลาดผู้บริโภคขนาดใหญ่ของโลกต่างเริ่มปิดช่องทางเดิมที่ผู้ประกอบการจีนเคยใช้แข่งขันด้านราคา

ที่ผ่านมาสหภาพยุโรปยกเว้นอากรนำเข้าสำหรับสินค้าที่มีมูลค่าไม่เกิน 150 ยูโร แต่เมื่ออีคอมเมิร์ซเติบโตอย่างก้าวกระโดด จำนวนพัสดุที่ได้รับสิทธิยกเว้นก็พุ่งจาก 1,400 ล้านชิ้นในปี 2022 เป็น 5,800 ล้านชิ้นในปี 2025 จนสร้างแรงกดดันต่อทั้งผู้ประกอบการท้องถิ่นและหน่วยงานศุลกากร

กฎใหม่ระบุว่าค่าธรรมเนียมจะคิดตามประเภทสินค้าที่ระบุในเอกสารศุลกากร ไม่ใช่จำนวนชิ้น เช่น หากพัสดุหนึ่งกล่องมีสินค้าคนละประเภท 3 รายการ จะเสียค่าธรรมเนียมรวม 9 ยูโร แต่หากเป็นเสื้อผ้าหลายตัวหรือของเล่นหลายชิ้นที่อยู่ในประเภทเดียวกัน จะเสียเพียง 3 ยูโร

นักวิเคราะห์มองว่า ผลกระทบจะไม่ได้เกิดกับแพลตฟอร์มออนไลน์เพียงอย่างเดียว แต่จะลามไปถึงธุรกิจขนส่งทั่วโลก โดยคาดว่าปริมาณการขนส่งสินค้าทางอากาศเข้าสู่ยุโรปอาจลดลง 10-35% ในช่วงแรกของการบังคับใช้มาตรการ  โดยก่อนหน้านี้ หลังสหรัฐฯ ปิดช่องโหว่ภาษี ผู้ส่งออกจีนยังสามารถหันมาพึ่งตลาดยุโรปได้ แต่เมื่อยุโรปใช้มาตรการในลักษณะเดียวกัน ก็แทบไม่เหลือตลาดขนาดใหญ่ที่เปิดช่องทางเดิมอีกต่อไป

แน่นอนว่า ผู้ประกอบการจีนก็เริ่มปรับตัวแล้ว โดย Shein เร่งขยายคลังสินค้าในประเทศโปแลนด์ พร้อมเพิ่มการขนส่งสินค้าแบบล็อตใหญ่เข้าสู่ยุโรป เพื่อลดต้นทุนจากค่าธรรมเนียมใหม่

ด้าน AliExpress ระบุว่าจะปรับระบบแสดงราคาให้ชัดเจนยิ่งขึ้น โดยแจ้งลูกค้าว่า ราคาสินค้าได้รวมอากรและภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว หรือหากมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม ก็จะแสดงรายละเอียดก่อนลูกค้าชำระเงิน

ขณะที่ Amazon ได้รับผลกระทบค่อนข้างจำกัด เพราะบริษัทเปิดเผยว่า 97% ของสินค้าที่ส่งให้ลูกค้าในยุโรปเมื่อปีที่ผ่านมา มาจากคลังสินค้าภายในสหภาพยุโรปอยู่แล้ว ส่วนสินค้าที่นำเข้าจากนอกภูมิภาค บริษัทก็จะแสดงภาษีและค่าธรรมเนียมให้ผู้ซื้อรับทราบก่อนยืนยันคำสั่งซื้อ

แม้มาตรการนี้มีเป้าหมายเพื่อสร้างการแข่งขันที่เป็นธรรมให้กับผู้ประกอบการในยุโรป แต่ก็มีเสียงเตือนว่า ผู้บริโภคอาจเป็นฝ่ายที่ต้องรับภาระต้นทุน เพราะค่าธรรมเนียมที่เพิ่มขึ้นมีโอกาสถูกผลักไปยังราคาสินค้าในที่สุด

นี่จึงไม่ใช่แค่การเก็บค่าธรรมเนียมพัสดุอีก 3 ยูโร แต่เป็นสัญญาณว่า สงครามการค้าระลอกใหม่กำลังขยับจาก "กำแพงภาษี" มาสู่ "อีคอมเมิร์ซข้ามพรมแดน" ซึ่งอาจเปลี่ยนโฉมห่วงโซ่การค้าออนไลน์ของโลกในระยะยาว