รู้จักภาวะ Social Withdrawal ไม่ได้โกรธ แต่ไม่อยากคุยกับใคร

การอยากอยู่คนเดียว ลดการเข้าสังคม หรือปฏิเสธคำชวนไปพบปะเพื่อนฝูง อาจถูกมองว่าเป็นสัญญาณของความผิดปกติทางจิตใจ โดยเฉพาะเมื่อเกิดร่วมกับภาวะวิตกกังวลหรือซึมเศร้า แต่ในความเป็นจริง การถอยออกจากสังคมไม่ได้หมายความว่าทุกคนกำลังมีปัญหาสุขภาพจิต ซึ่งตรงกับภาวะที่เรียกว่า Social withdrawal เป็นคำที่ใช้อธิบาย การลดหรือหลีกเลี่ยงกิจกรรมและปฏิสัมพันธ์ทางสังคมที่เคยทำเป็นประจำ ตั้งแต่การพูดคุยน้อยลง ไม่รับคำชวน ไปจนถึงเลือกใช้เวลาอยู่คนเดียวมากขึ้น

Social Withdrawal คืออะไร

Social withdrawal หรือการถอนตัวจากสังคม หมายถึงการถอยห่างจากกิจกรรมและการมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น โดยในบางกรณีอาจเป็นสัญญาณที่พบร่วมกับปัญหาสุขภาพจิต เช่น ความวิตกกังวลหรือภาวะซึมเศร้า และอาจส่งผลกระทบต่อทั้งสุขภาพกายและสุขภาพใจได้

อย่างไรก็ตาม การไม่อยากเข้าสังคมหรือเลือกใช้เวลาอยู่คนเดียว ไม่ได้หมายความว่าทุกคนกำลังมีปัญหาทางจิตใจ เพราะการถอนตัวจากสังคมมีหลายรูปแบบและเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ

ทำความเข้าใจกับ Social Withdrawal

Social withdrawal คือพฤติกรรมที่คนเราหลีกเลี่ยงผู้คนหรือกิจกรรมที่เคยชื่นชอบ โดยมีตั้งแต่การลดการเข้าสังคมลงเล็กน้อย ไปจนถึงการแยกตัวออกจากสังคมอย่างสมบูรณ์

การมีปฏิสัมพันธ์และความสัมพันธ์กับผู้อื่นถือเป็นส่วนสำคัญต่อสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีของมนุษย์ ขณะที่การขาดแรงสนับสนุนจากคนรอบตัวมีความเชื่อมโยงกับปัญหาหลายด้าน เช่น ภาวะซึมเศร้า ความเหงา โรคหัวใจ การใช้สารเสพติด และการฆ่าตัวตาย

ถึงอย่างนั้น ก็มีช่วงเวลาที่คนเราเลือกถอยห่างจากเพื่อน ครอบครัว หรือคนรอบตัว เมื่อคนคนหนึ่งลดหรือหลีกเลี่ยงโอกาสในการพบปะและเข้าสังคม พฤติกรรมดังกล่าวอาจเรียกว่า Social withdrawal

Social Withdrawal แสดงออกอย่างไร

Social withdrawal สามารถแสดงออกได้หลายรูปแบบ บางคนอาจเพียงพูดน้อยลงหรือวางตัวเงียบ ๆ เมื่ออยู่ในสังคม ขณะที่บางคนอาจหลีกเลี่ยงการมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นแทบทั้งหมด

ตัวอย่างของ Social withdrawal ได้แก่

• หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่เคยชื่นชอบ
• ปฏิเสธคำชวนให้ไปร่วมกิจกรรมหรือพบปะสังสรรค์
• หาเหตุผลเพื่อขออยู่คนเดียว
• พูดน้อยลงเมื่ออยู่ในกลุ่ม
• หลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่ต้องพบกับคนใหม่ ๆ
• ไม่เป็นฝ่ายเริ่มบทสนทนา หรือหลีกเลี่ยงคำถามที่เปิดโอกาสให้พูดคุยต่อ
• ลังเลที่จะลองทำสิ่งใหม่ ๆ
• หลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่ไม่คุ้นเคย
• เลือกทำงานหรือกิจกรรมที่สามารถทำคนเดียวได้
• ชอบอยู่บ้านและทำกิจกรรมตามลำพัง

สาเหตุของ Social Withdrawal

งานวิจัยระบุว่า Social withdrawal สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 รูปแบบหลัก ได้แก่ ความขี้อาย (shyness) การหลีกเลี่ยง (avoidance) และการไม่ชอบเข้าสังคม (unsociability) แต่ไม่ได้เป็นโรคทางจิต

ขณะที่ Social Withdrawal Syndrome ต่างออกไป Social Withdrawal Syndrome ซึ่งมีการอธิบายครั้งแรกในญี่ปุ่นและเรียกว่า “Hikikomori” ใช้เรียกคนที่ชอบเก็บตัวอยู่ภายในบ้านเป็นเวลานาน 6 เดือนขึ้นไป พร้อมกับจำกัดการสื่อสารหรือการมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นอย่างมาก

ปัจจุบันปรากฏการณ์ดังกล่าวไม่ได้พบเฉพาะในญี่ปุ่นเท่านั้น แต่ยังมีการพบในประเทศและวัฒนธรรมอื่น ๆ ด้วย

สรุปแล้ว Social Withdrawal ไม่ได้หมายความว่าคนที่ชอบอยู่คนเดียวหรือไม่อยากคุยกับใครกำลังมีปัญหาทางจิตเสมอไป เพราะบางคนอาจเพียงรู้สึกสบายใจกับการใช้เวลาอยู่ลำพังและเลือกมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นเท่าที่ตัวเองต้องการ สิ่งสำคัญคือการสังเกตว่าการถอนตัวนั้นเกิดจากความต้องการส่วนตัว หรือเกิดจากความทุกข์ ความวิตกกังวล และเริ่มส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิต หากเป็นอย่างหลัง การพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตอาจช่วยให้เข้าใจสาเหตุและรับมือได้เหมาะสมมากขึ้น