"ไทยปล่อยน้ำมันสำรองแล้ว!" นายกฯสั่งด่วน เร่งแก้ปัญหาขาดแคลน พลังงานชี้ปมสำคัญ "ใช้ดีเซลสูงกว่าปกติ"

น้ำมันไทยยังพอใช้ 103 วัน แต่ดีเซลตึงตัว เร่งอัดสต๊อกวันละ 130 ล้านลิตร คาดคลี่คลายในสัปดาห์นี้

รัฐบาลยืนยันสถานการณ์น้ำมันในประเทศยังอยู่ในระดับบริหารจัดการได้ โดยมีปริมาณสำรองเพียงพอใช้งานไม่น้อยกว่า 103 วัน แม้จะเผชิญแรงกดดันจากความต้องการใช้น้ำมันดีเซลที่เพิ่มสูงผิดปกติ ขณะเดียวกันนายกรัฐมนตรีได้ออกคำสั่งปรับมาตรการเร่งด่วน เพื่อเปิดทางให้นำน้ำมันสำรองออกมาใช้และกระจายเข้าสู่ระบบได้รวดเร็วยิ่งขึ้น

ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่คำสั่งนายกรัฐมนตรี ที่ 4/2569 เรื่องกำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2569 ลงนามเมื่อวันที่ 21 มีนาคม 2569 โดยเป็นการแก้ไขเพิ่มเติมคำสั่งนายกรัฐมนตรี ที่ 2/2569 เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ส่งผลกระทบต่อพลังงานโลก สาระสำคัญคือการผ่อนคลายข้อจำกัด เพื่อให้ผู้ค้าน้ำมันสามารถนำสต๊อกสำรองออกมาใช้บริการประชาชนและภาคธุรกิจได้อย่างทั่วถึงและรวดเร็วมากขึ้น โดยคำสั่งมีผลบังคับใช้ทันทีตั้งแต่วันประกาศ

เมื่อวันที่ 22 มีนาคม 2569 ที่ทำเนียบรัฐบาล ในการประชุมและแถลงของศูนย์บริหารและติดตามสถานการณ์สู้รบในภูมิภาคตะวันออกกลาง (ศบก.) นายสราวุธ แก้วตาทิพย์ อธิบดีกรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงาน เปิดเผยสถานการณ์พลังงานในประเทศว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีน้ำมันสำรองรวมเพียงพอใช้งานไม่น้อยกว่า 103 วัน โดยแบ่งเป็นน้ำมันสำรองเพื่อการค้า 1,504 ล้านลิตร ใช้ได้ประมาณ 15 วัน น้ำมันสำรองตามกฎหมาย 3,389 ล้านลิตร ใช้ได้ 25 วัน น้ำมันระหว่างขนส่ง 4,206 ล้านลิตร ใช้ได้ 33 วัน และน้ำมันที่มีการยืนยันจัดหาแล้ว 3,700 ล้านลิตร ใช้ได้ 30 วัน

นายสราวุธระบุว่า แม้ภาพรวมยังมั่นคง แต่สถานการณ์น้ำมันดีเซลมีความตึงตัว เนื่องจากความต้องการใช้เพิ่มขึ้นสูงกว่าปกติ โดยจากข้อมูลเมื่อวันที่ 20 มีนาคม 2569 การใช้ดีเซลปกติอยู่ที่ประมาณ 67–70 ล้านลิตรต่อวัน แต่ในบางช่วงพุ่งสูงถึง 100 ล้านลิตรต่อวัน ส่งผลให้ต้องดึงน้ำมันจากสต๊อกออกมาใช้เพิ่มเติม โดยมีการจำหน่ายดีเซลในวันดังกล่าวราว 71 ล้านลิตร ซึ่งสูงกว่าระดับปกติ

“ขณะนี้จำเป็นต้องเร่งระบายสต๊อกเข้าสู่ระบบ โดยได้ผ่อนผันให้นำน้ำมันดีเซลเข้าสู่ระบบอย่างน้อยวันละ 130 ล้านลิตร เพื่อให้กระจายไปยังสถานีบริการทั่วประเทศได้อย่างรวดเร็ว” นายสราวุธกล่าว พร้อมประเมินว่า หากสามารถเพิ่มปริมาณการจัดส่งได้ต่อเนื่องวันละ 10 ล้านลิตร สถานการณ์จะเริ่มคลี่คลายภายในสัปดาห์นี้

ในส่วนของกำลังการผลิต นายสราวุธเปิดเผยว่า น้ำมันเบนซินจากโรงกลั่นในประเทศ 5 แห่ง ได้แก่ บางจาก บางจากศรีราชา ไออาร์พีซี เอสพีอาร์ซี และไทยออยล์ มีการผลิตรวม 35.28 ล้านลิตรต่อวัน และเมื่อรวมการผสมเอทานอลจะเพิ่มเป็น 43.40 ล้านลิตรต่อวัน ก่อนกระจายไปยังผู้ค้าน้ำมันรายใหญ่และรายย่อยทั่วประเทศ

ขณะที่การผลิตน้ำมันดีเซลจากโรงกลั่น 6 แห่ง ได้แก่ บางจาก บางจากศรีราชา ไออาร์พีซี พีทีทีจีซี เอสพีอาร์ซี และไทยออยล์ มีการผลิตดีเซลพื้นฐานประมาณ 79.9 ล้านลิตรต่อวัน ก่อนส่งไปผสมไบโอดีเซลและจำหน่ายในประเทศ

ด้านการกำกับดูแล นายอรรถพล ฤกษ์พิบูลย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน เปิดเผยว่า ได้สั่งการด่วนให้พลังงานจังหวัดทั่วประเทศลงพื้นที่ตรวจสอบสถานีบริการน้ำมันและคลังเก็บน้ำมันอย่างใกล้ชิด พร้อมประสานงานกับกระทรวงมหาดไทย กระทรวงพาณิชย์ และเจ้าหน้าที่ตำรวจ เพื่อป้องกันการกักตุนและการจำหน่ายในราคาที่ไม่เป็นธรรม

“กระทรวงพลังงานจะติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด จนกว่าจะกลับเข้าสู่ภาวะปกติ เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับประชาชน” นายอรรถพลกล่าว

ในส่วนของการบังคับใช้กฎหมาย กรณีตรวจพบคลังน้ำมันในจังหวัดอ่างทอง มีความผิดปกติด้านเอกสารการขนส่ง โดยระบุปลายทางในกรุงเทพมหานคร แต่ตรวจพบว่าน้ำมันไปอยู่ในพื้นที่จังหวัดอ่างทอง ขณะนี้อยู่ระหว่างการตรวจสอบเชิงลึก และอาจเข้าข่ายความผิดเรื่องเอกสารและการจำหน่ายน้ำมันผิดกฎหมาย

ด้าน น.ส.ญาณี ศรีมณี รองอธิบดีกรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์ แถลงผลการตรวจสอบในช่วงวันที่ 1–20 มีนาคม 2569 ว่า ได้ลงพื้นที่ตรวจสอบสถานประกอบการทั่วประเทศรวม 2,321 แห่ง แบ่งเป็นสถานีบริการน้ำมัน 1,262 แห่ง ร้านจำหน่ายปุ๋ย 433 แห่ง และตลาดค้าปลีกค้าส่ง 326 แห่ง

ผลการตรวจสอบพบการกระทำผิด เช่น ไม่ปิดป้ายแสดงราคา 10 ราย และกรณีจำหน่ายสินค้าไม่ตรงราคาที่แสดง 3 ราย ซึ่งได้ดำเนินคดีตามกฎหมายทั้งหมด นอกจากนี้ยังมีเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับราคาสินค้า 300 คำร้อง โดยอยู่ระหว่างการตรวจสอบอีก 201 คำร้อง

กระทรวงพาณิชย์ย้ำว่าจะใช้มาตรการทางกฎหมายอย่างเข้มงวด ควบคู่กับการทำงานเชิงรุกผ่านเครือข่ายร้านค้าธงฟ้าและตลาดสด เพื่อดูแลราคาสินค้าและลดภาระค่าครองชีพของประชาชน

ทั้งนี้ ภาครัฐยืนยันว่าปริมาณน้ำมันโดยรวมยังเพียงพอ ไม่มีภาวะขาดแคลนในเชิงโครงสร้าง แต่เป็นปัญหาการเร่งใช้และการกระจายที่ไม่ทันต่อความต้องการในบางช่วง โดยเชื่อว่ามาตรการที่ดำเนินการอยู่จะช่วยให้สถานการณ์กลับเข้าสู่ภาวะปกติได้ในระยะสั้น