16 มิ.ย. “วันเต่าทะเลโลก” ปลุกพลังช่วยกันอนุรักษ์ ก่อนผู้พิทักษ์ท้องทะเลหายไปตลอดกาล

วันที่ 16 มิถุนายนของทุกปี ตรงกับ "วันเต่าทะเลโลก" (World Sea Turtle Day) ซึ่งถูกกำหนดขึ้นเพื่อสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับความสำคัญของเต่าทะเล รวมถึงส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ทะเลโบราณชนิดนี้ที่กำลังเผชิญภัยคุกคามจากกิจกรรมของมนุษย์และการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมทั่วโลก

วันดังกล่าวถูกกำหนดขึ้นเพื่อรำลึกถึงวันคล้ายวันเกิดของ “Archie Carr” นักชีววิทยาชาวอเมริกัน ผู้ได้รับการยกย่องให้เป็น "บิดาแห่งชีววิทยาเต่าทะเล" จากบทบาทสำคัญในการศึกษาวิจัยและผลักดันการอนุรักษ์เต่าทะเลในระดับสากล ตลอดชีวิตการทำงานของเขาได้สร้างองค์ความรู้ที่นำไปสู่การคุ้มครองแหล่งวางไข่และเส้นทางอพยพของเต่าทะเลในหลายประเทศทั่วโลก

เต่าทะเลถือเป็นสัตว์มีกระดูกสันหลังที่มีวิวัฒนาการยาวนานกว่า 100 ล้านปี และเคยอาศัยอยู่ในมหาสมุทรมาตั้งแต่ยุคเดียวกับไดโนเสาร์ ปัจจุบันทั่วโลกพบเต่าทะเล 7 ชนิด ได้แก่ เต่ามะเฟือง เต่ากระ เต่าตนุ เต่าหญ้า เต่าหัวค้อน เต่าหลังแบน และเต่าริดลีย์ โดยประเทศไทยสามารถพบได้อย่างน้อย 5 ชนิดตามแนวชายฝั่งทะเลอันดามันและอ่าวไทย

นักวิทยาศาสตร์ระบุว่า เต่าทะเลมีบทบาทสำคัญต่อการรักษาสมดุลของระบบนิเวศทางทะเล โดยเต่าตนุและเต่าหญ้าช่วยควบคุมการเจริญเติบโตของหญ้าทะเล ทำให้ทุ่งหญ้าทะเลมีความสมบูรณ์และเป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำวัยอ่อน ขณะที่เต่ามะเฟืองช่วยควบคุมประชากรแมงกะพรุน ซึ่งหากเพิ่มจำนวนมากเกินไปอาจส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่อาหารในทะเล นอกจากนี้เต่าทะเลยังมีส่วนช่วยหมุนเวียนสารอาหารระหว่างชายฝั่งและมหาสมุทร ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อระบบนิเวศโดยรวม

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันประชากรเต่าทะเลทั่วโลกกำลังลดลงอย่างต่อเนื่อง หลายชนิดถูกจัดให้อยู่ในสถานะใกล้สูญพันธุ์หรือใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง สาเหตุสำคัญมาจากปัญหาขยะพลาสติกในทะเล การติดเครื่องมือประมงโดยไม่ได้ตั้งใจ การล่าและการค้าเต่าทะเลผิดกฎหมาย การพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งที่รุกล้ำแหล่งวางไข่ รวมถึงผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

ผู้เชี่ยวชาญด้านทะเลระบุว่า ขยะพลาสติกเป็นหนึ่งในภัยคุกคามร้ายแรงที่สุด เนื่องจากเต่าทะเลมักเข้าใจผิดว่าถุงพลาสติกลอยน้ำเป็นแมงกะพรุนซึ่งเป็นอาหารตามธรรมชาติ เมื่อกินเข้าไปอาจทำให้ระบบทางเดินอาหารอุดตัน ขาดสารอาหาร และเสียชีวิตในที่สุด ขณะเดียวกัน อุณหภูมิทรายบริเวณชายหาดที่สูงขึ้นจากภาวะโลกร้อนยังส่งผลต่อสัดส่วนเพศของลูกเต่าที่ฟักออกจากไข่ เนื่องจากเพศของเต่าทะเลถูกกำหนดโดยอุณหภูมิระหว่างการฟักตัว

วันเต่าทะเลโลกจึงไม่เพียงเป็นวันแห่งการเฉลิมฉลองสัตว์ทะเลโบราณชนิดนี้เท่านั้น แต่ยังเป็นโอกาสสำคัญในการกระตุ้นให้สังคมตระหนักถึงปัญหาสิ่งแวดล้อมทางทะเลและร่วมกันลงมือปกป้องทรัพยากรธรรมชาติที่กำลังเผชิญความเสี่ยง

ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่า ประชาชนสามารถมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์เต่าทะเลได้ง่าย ๆ ผ่านการลดใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียว ทิ้งขยะอย่างถูกวิธี ลดการสร้างมลพิษสู่แหล่งน้ำ ไม่รบกวนพื้นที่วางไข่ของเต่าทะเล และไม่สนับสนุนการซื้อขายผลิตภัณฑ์ที่ทำจากกระดองหรือชิ้นส่วนของเต่าทะเล

ท่ามกลางวิกฤตสิ่งแวดล้อมที่ทวีความรุนแรงขึ้น การอนุรักษ์เต่าทะเลจึงไม่ใช่เพียงการช่วยเหลือสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ชนิดหนึ่งเท่านั้น แต่ยังหมายถึงการร่วมกันปกป้องความสมบูรณ์ของมหาสมุทร ซึ่งเป็นระบบนิเวศสำคัญที่หล่อเลี้ยงชีวิตของสิ่งมีชีวิตนับล้านชนิด รวมถึงมนุษย์บนโลกใบนี้ด้วย