เปิดแผนยุติสงคราม 14 ข้อของอิหร่าน ทรัมป์จะยอมรับหรือไม่ ?

อิหร่านได้เสนอแผน 14 ข้อต่อสหรัฐอเมริกา เพื่อยุติสงครามอย่างถาวร

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ กล่าวถึงข้อเสนอใหม่นี้เมื่อวันที่ 2 พฤษภาคมว่า เขากำลังพิจารณาอยู่ แต่ยังไม่แน่ใจว่าจะสามารถบรรลุข้อตกลงกับอิหร่านได้หรือไม่ หนึ่งวันหลังเขาแสดงความไม่พอใจต่อข้อเสนอฉบับก่อนหน้าที่อิหร่านส่งผ่านปากีสถานในฐานะคนกลาง

รายงานระบุว่า เมื่อช่วงค่ำวันที่ 2 พฤษภาคมผ่านมา อิหร่านได้ส่งข้อเสนอ 14 ข้อดังกล่าวไปยังปากีสถาน ประเทศที่มีบทบาทสำคัญในการผลักดันให้ทั้งสองฝ่ายหยุดยิง

สำนักข่าวทัสนิมของอิหร่านรายงานว่า แผน 14 ข้อนี้ถูกจัดทำขึ้นเพื่อตอบสนองต่อข้อเสนอ 9 ข้อของสหรัฐฯ ที่มีมาก่อนหน้านี้

แผน 14 ข้อที่อิหร่านเสนอมา ประกอบด้วยข้อเรียกร้องอะไรบ้าง ?

• รับประกันว่าจะไม่มีการโจมตีอิหร่านอีกในอนาคต
• ถอนกำลังทหารสหรัฐฯ ออกจากพื้นที่โดยรอบอิหร่าน
• ปลดล็อกทรัพย์สินอิหร่านที่ถูกอายัดมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์
• ยกเลิกมาตรการคว่ำบาตร
• ชดใช้ค่าเสียหายจากสงคราม
• ยุติการสู้รบทั้งหมด รวมถึงในเลบานอน
• จัดตั้งกลไกใหม่เพื่อบริหารจัดการช่องแคบฮอร์มุซ
• รับรองสิทธิในการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม
• ยุติการปิดล้อมทางทะเล
• แก้ทุกปัญหาและยุติสงครามใน 30 วัน
• มีเป้าหมายเพื่อยุติสงครามมากกว่าการขยายระยะเวลาหยุดยิง

ทั้งนี้ไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดของข้อเสนอทั้งหมด 

สหรัฐฯ จะยอมรับข้อเสนอนี้ไหม ?

อิหร่านยังเรียกร้องให้มีการรับรองสิทธิในการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมของตน ในฐานะภาคีสนธิสัญญาไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ (NPT) แต่ประเด็นดังกล่าวถือเป็นสิ่งที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ไม่อาจยอมรับได้

นอกจากนี้ ประเด็นเรื่องเสรีภาพในการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ และข้อเรียกร้องให้มีการชดใช้ค่าเสียหายจากสงคราม ยังคงเป็นจุดขัดแย้งสำคัญในการเจรจา

รายงานของสื่อทางการอิหร่านระบุว่า หลังจากส่งข้อเสนอแล้ว คาเซม การิบาบาดี รองรัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่าน กล่าวว่า “ตอนนี้ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของสหรัฐฯ แล้วว่าจะเลือกแนวทางการทูต หรือเดินหน้าเผชิญหน้าต่อไป”

ด้านพอล มัสเกรฟ ศาสตราจารย์ด้านรัฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยจอร์จทาวน์ วิทยาเขตกาตาร์ มองว่า อิหร่านมีการ “ผ่อนปรนท่าทีลงเล็กน้อย” ในข้อเสนอครั้งนี้

เขาระบุว่า อิหร่านอาจยอมลดเงื่อนไขเบื้องต้นบางประการ เช่น การเรียกร้องให้สหรัฐฯ ยุติการปิดล้อมการเดินเรือของอิหร่านในช่องแคบฮอร์มุซก่อนการเจรจา

อย่างไรก็ตาม ข้อเสนอส่วนใหญ่ยังคงเน้นการรักษาสิทธิอธิปไตยของอิหร่านในการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม การดำเนินโครงการนิวเคลียร์ และ “กลไกควบคุม” การเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซ

มัสเกรฟระบุว่า ในสองประเด็นหลัก ได้แก่ การเสริมสมรรถนะยูเรเนียม และการถ่ายโอนยูเรเนียมเสริมสมรรถนะระดับสูง ทั้งสหรัฐฯ และอิหร่านยังคงมีจุดยืนที่แตกต่างกันอย่างมาก

โดยเขาชี้ว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ยังคงยืนกรานอย่างหนักแน่นว่า อิหร่านจะต้องยุติขีดความสามารถด้านนิวเคลียร์

ทรัมป์ตอบโต้อย่างไร ?

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ระบุว่า เขากำลังพิจารณาข้อเสนอของอิหร่าน แต่เตือนว่าสหรัฐฯ อาจกลับมาเปิดฉากโจมตีอีกครั้ง หากอิหร่าน “ประพฤติตัวไม่เหมาะสม”

ทรัมป์ให้สัมภาษณ์กับผู้สื่อข่าวที่รัฐฟลอริดา ก่อนขึ้นเครื่องแอร์ ฟอร์ซ วัน เมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม โดยยืนยันว่า เขาได้ฟังบรรยายสรุปเกี่ยวกับแนวคิดของข้อตกลงแล้ว

แม้จะมีสัญญาณความคืบหน้าทางการทูต แต่ผู้นำสหรัฐฯ ยังใช้ถ้อยคำแข็งกร้าวเกี่ยวกับความเป็นไปได้ของการกลับมาปะทะกันอีกครั้ง หลังจากที่สถานการณ์สู้รบถูกระงับไว้ภายใต้ข้อตกลงหยุดยิง

ทรัมป์กล่าวว่า “ถ้าพวกเขาทำสิ่งที่ไม่ดี ก็มีความเป็นไปได้ที่มันจะเกิดขึ้น” เมื่อถูกถามว่าสหรัฐฯ จะกลับมาโจมตีอีกหรือไม่

นอกจากนี้ เขายังกล่าวว่าสหรัฐฯ “กำลังทำได้ดีมาก” และอ้างว่า อิหร่านต้องการข้อตกลงอย่างมาก เนื่องจากอิหร่านได้รับความเสียหายอย่างหนักจากความขัดแย้งและการปิดล้อมทางทะเลหลายเดือน