ฟิลเลอร์ช่องคลอด เกิดผลข้างเคียง จนเสียชีวิต สรุปแบบอ่านเข้าใจง่าย

กรณีรายงานการชันสูตรศพ 2 รายซึ่งเสียชีวิตหลังจากการฉีดฟิลเลอร์บริเวณช่องคลอด ถูกเปิดเผยโดย นพ.ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา ศาสตราจารย์เชี่ยวชาญทางอายุรกรรมและสมอง โดยอ้างอิงเคสจากดร.นพ.ชลธวัช สุวรรณปิยะศิริ สรุปได้ว่า 

ทั้งสองกรณีเป็นผู้หญิงที่เกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงหลัง ฉีดฟิลเลอร์บริเวณช่องคลอด และสุดท้ายเสียชีวิต โดยสาเหตุหลักเกี่ยวข้องกับ ฟิลเลอร์หลุดเข้าสู่กระแสเลือดและไปอุดตันที่ปอด

กรณีที่ 1

หญิงอายุ 38 ปี เคยฉีดฟิลเลอร์ชนิด Hyaluronic acid (HA) ที่ผนังช่องคลอดมาแล้วหลายครั้งในช่วง 7 เดือน รวมประมาณ 47 มิลลิลิตร และในวันเกิดเหตุได้ฉีดเพิ่มอีก 15 มิลลิลิตร ใช้เวลาฉีดประมาณ 5 นาที

ประมาณ 20–40 นาทีหลังทำหัตถการ ผู้ป่วยเริ่มมีอาการใจสั่น วิงเวียน และหมดสติระหว่างเดินทางกลับบ้าน จึงถูกนำส่งห้องฉุกเฉิน เมื่อมาถึงพบว่าออกซิเจนในเลือดต่ำ หายใจลำบาก และมีอาการเขียวคล้ำ

แพทย์ในตอนแรกสงสัยว่าเป็น ภาวะแพ้รุนแรง (anaphylactic shock) แต่การรักษาด้วยยาก็ไม่ดีขึ้น ผลตรวจต่อมาพบสัญญาณที่บ่งชี้ว่าอาจเกิด ลิ่มอุดตันในปอด (pulmonary embolism) อาการผู้ป่วยทรุดลงอย่างรวดเร็ว ต้องใส่ท่อช่วยหายใจและใช้เครื่องพยุงการทำงานของหัวใจและปอด (ECMO) แต่สุดท้ายเกิดภาวะหัวใจห้องขวาล้มเหลวและอวัยวะหลายระบบล้มเหลว เสียชีวิตหลังรักษา 10 วัน

ผลการชันสูตรศพพบว่า

• มีฟิลเลอร์จำนวนมากในผนังช่องคลอด
• ฟิลเลอร์บางส่วนหลุดเข้าสู่หลอดเลือดบริเวณช่องคลอด
• พบสารดังกล่าวอุดตันในหลอดเลือดของปอด

ยืนยันว่า ฟิลเลอร์ HA หลุดเข้าสู่กระแสเลือดและไปอุดกั้นที่ปอด ทำให้เกิดภาวะปอดล้มเหลวอย่างรุนแรง

กรณีที่ 2

หญิงอายุ 35 ปี เข้ารับการฉีดฟิลเลอร์ช่องคลอดที่คลินิก โดยใช้ยาระงับความรู้สึก ได้แก่ ketamine, midazolam และ propofol

มีการฉีดฟิลเลอร์ 2 ชนิดในเวลาเพียง 5 นาที ได้แก่

• collagen filler
• hybrid filler (ประกอบด้วย HA และ PLA)

ประมาณ 4 นาทีหลังทำหัตถการ ค่าออกซิเจนในเลือดของผู้ป่วยเริ่มลดลง แม้ให้ออกซิเจนก็ไม่ดีขึ้น และเกิด ภาวะหัวใจหยุดเต้น

แม้แพทย์จะรักษาประคับประคองใน ICU แต่ผู้ป่วยเกิด สมองขาดออกซิเจนอย่างรุนแรง และเสียชีวิตในเวลาประมาณ 1 เดือนต่อมา

ผลการชันสูตรศพพบว่า

• มีสารฟิลเลอร์ในเนื้อเยื่อช่องคลอด
• พบ collagen filler หลุดเข้าไปอุดตันในหลอดเลือดปอดจำนวนมาก
• พบสารดังกล่าวในหัวใจและสมองด้วย

แสดงว่าเกิดภาวะ non-thrombotic pulmonary embolism (NTPE) หรือการอุดตันของหลอดเลือดปอดจากสารแปลกปลอม ไม่ใช่ลิ่มเลือด

ภาพรวมของทั้งสองกรณี

ในทั้งสองเคส ฟิลเลอร์ที่ฉีดเข้าไปบริเวณช่องคลอด หลุดเข้าสู่หลอดเลือดดำและไหลไปอุดตันที่ปอด ทำให้เกิดภาวะอันตราย เช่น หายใจล้มเหลว หัวใจหยุดเต้น หรืออวัยวะล้มเหลว

แม้ภาวะนี้จะพบได้ไม่บ่อย แต่สามารถเกิดขึ้นได้หาก

• ฟิลเลอร์ถูกฉีดเข้าไปในหลอดเลือดโดยตรง
• หรือแรงดันจากการฉีดทำให้สารเคลื่อนเข้าสู่หลอดเลือด

เนื่องจากบริเวณช่องคลอดมี เครือข่ายหลอดเลือดดำจำนวนมาก จึงมีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนทางหลอดเลือดได้

อ่านรายละเอียดทั้ง 2 เคสเต็มๆ ได้ดี Facebook : https://web.facebook.com/share/p/1EvUKYqpKm/