รองผู้ว่าฯ โคราช เปรียบ QR ลอตเตอรี่กับบัตรเลือกตั้ง สรุปข้อเท็จจริง

เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2569 มนัส สุวรรณรินทร์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดนครราชสีมา โพสต์ข้อความผ่านสื่อสังคมออนไลน์ เปรียบเทียบบาร์โค้ดและ QR Code บนบัตรเลือกตั้งกับสลากกินแบ่งรัฐบาล

เนื้อหาหลักของโพสต์ระบุว่า บาร์โค้ดและ QR Code เป็นรหัสประจำเอกสาร ไม่ได้ทำให้คนทั่วไปสามารถสแกนแล้วรู้ทันทีว่าใครลงคะแนนให้ใคร พร้อมให้ความหมายคำว่า “ลับ” ว่า คือขณะลงคะแนนไม่มีใครรู้ว่ากาอะไร และคนทั่วไปไม่มีสิทธิ์เข้าถึงข้อมูลดังกล่าว

ข้อความที่รองผู้ว่าฯ ชี้แจง

รองผู้ว่าฯ ระบุสาระสำคัญ ดังนี้

การสแกน QR Code จากตัวบัตรเลือกตั้ง ไม่สามารถรู้ได้ทันทีว่าเป็นบัตรของบุคคลใดหรือเลือกผู้สมัครรายใด

หากจะรู้ได้ ต้องมีการนำข้อมูลหลายส่วนมาประกบกัน และต้องมีเจ้าหน้าที่กระทำการทุจริต

เอกสารหลังการนับคะแนนถูกจัดเก็บตามมาตรการรักษาความลับของทางราชการ

การเข้าถึงข้อมูลของราชการมีกฎหมายควบคุม ผู้ใดละเมิดย่อมมีความผิดทั้งทางวินัยและอาญา

ต่อมา รองผู้ว่าฯ ได้โพสต์เพิ่มเติมว่า ลอตเตอรี่ก็มีบาร์โค้ดและ QR Code เช่นกัน หากการมีโค้ดหมายถึงการละเมิดความลับ สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลก็คงมีปัญหาเช่นเดียวกัน โดยระบุว่าเป็นการยกตัวอย่างเพื่อสะท้อนการรับรู้ข่าวสารของสังคม

ข้อมูลจากสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล

สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล ชี้แจงว่า

เครื่องหมาย 2D บาร์โค้ดและบาร์โค้ดบนสลากกินแบ่งรัฐบาล มีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบการปลอมแปลง

การสแกนสามารถตรวจสอบข้อมูล เช่น งวดวันที่ หมายเลขสลาก ชุดและเล่มสลาก

ไม่สามารถระบุได้ว่าใครเป็นผู้ซื้อหรือผู้ครอบครองสลาก

ผู้ขอรับรางวัลต้องลงลายมือชื่อหรือพิมพ์ลายนิ้วมือเป็นหลักฐานเมื่อรับเงินรางวัล

ข้อมูลจากคณะกรรมการการเลือกตั้ง

ด้าน คณะกรรมการการเลือกตั้ง ชี้แจงเกี่ยวกับบาร์โค้ดและ QR Code บนบัตรเลือกตั้งว่า

ใช้เพื่อควบคุมการพิมพ์ ป้องกันบัตรปลอม และตรวจสอบการจัดสรรบัตรในแต่ละหน่วย

การสแกนจากตัวบัตรเพียงอย่างเดียว ไม่แสดงชื่อผู้ใช้สิทธิเลือกตั้ง

ไม่มีระบบที่เปิดเผยว่าใครลงคะแนนให้ผู้สมัครรายใดจาก QR Code บนบัตร

ประเด็นที่เกิดขึ้นในสังคม

กรณีดังกล่าวมีการวิพากษ์วิจารณ์ในสื่อสังคมออนไลน์เกี่ยวกับความหมายของคำว่า “ความลับของการลงคะแนน” และการออกแบบระบบบัตรเลือกตั้ง

รองผู้ว่าฯ ระบุว่า ความลับตามความหมายของรัฐธรรมนูญ คือไม่มีใครรู้ขณะกา และคนทั่วไปไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลได้ เว้นแต่มีเจ้าหน้าที่กระทำการทุจริต