สะเทือนวงการวิวัฒนาการ มนุษย์อาจสืบสายรักแอลกอฮอล์ จากบรรพบุรุษลิง!

งานวิจัยชิ้นใหม่เกี่ยวกับลิงชิมแปนซีในยูกันดาได้จุดประกายความสนใจอีกครั้งต่อแนวคิดที่เรียกว่า “สมมติฐานลิงขี้เมา” (drunken monkey hypothesis) ซึ่งเสนอว่า บรรพบุรุษของมนุษย์และไพรเมตอาจคุ้นเคยกับแอลกอฮอล์ในระดับต่ำจากผลไม้หมักตามธรรมชาติมาอย่างยาวนาน และอาจมีแรงดึงดูดต่อสารชนิดนี้ด้วยซ้ำ หลักฐานล่าสุดจากภาคสนามชี้ให้เห็นว่า ลิงชิมแปนซีป่าอาจได้รับแอลกอฮอล์จากอาหารจริง ไม่ใช่เพียงทฤษฎี

การศึกษาดำเนินการโดยนักวิจัยจาก University of California, Berkeley ที่พื้นที่ Ngogo ใน Kibale National Park ประเทศยูกันดา ทีมวิจัยเก็บตัวอย่างปัสสาวะจากลิงชิมแปนซี 19 ตัว รวม 20 ตัวอย่าง เพื่อนำไปตรวจหาสาร ethyl glucuronide (EtG) ซึ่งเป็นสารเมตาบอลิซึมที่เกิดจากการสลายตัวของเอทานอลในร่างกาย และใช้ในมนุษย์เป็นหลักฐานว่ามีการดื่มแอลกอฮอล์เมื่อไม่นานมานี้ ผลการตรวจพบว่า 17 ตัวอย่างให้ผลบวกต่อ EtG และเมื่อใช้แถบทดสอบที่กำหนดค่ามาตรฐานสูงขึ้น ก็ยังพบผลบวกใน 10 จาก 11 ตัวอย่าง แสดงว่าลิงเหล่านี้มีการเผาผลาญเอทานอลจริง

งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ในวารสาร Royal Society ชื่อ Biology Letters โดยนักวิจัยอธิบายว่า เอทานอลที่ตรวจพบมีแนวโน้มมาจากผลไม้สุกที่ผ่านกระบวนการหมักตามธรรมชาติจากยีสต์ในสิ่งแวดล้อม หนึ่งในแหล่งอาหารสำคัญช่วงเก็บข้อมูลคือผล African star apple ซึ่งเป็นผลไม้ที่ลิงชิมแปนซีบริโภคในปริมาณมาก

แม้นักวิจัยจะไม่สามารถสรุปได้ว่าลิงชิมแปนซี “มึนเมา” เหมือนมนุษย์หรือไม่ เพราะเกณฑ์ทางคลินิกของมนุษย์ไม่สามารถเทียบตรงกับสัตว์ชนิดอื่นได้โดยตรง แต่พวกเขายืนยันว่า ลิงมีการเผาผลาญเอทานอลแบบเดียวกับที่ทำให้มนุษย์รู้สึกเคลิบเคลิ้มได้ นักวิจัยยังตั้งข้อสังเกตว่า หากลิงกินผลไม้หมักในปริมาณมากภายในระยะเวลาสั้น ๆ ก็อาจได้รับเอทานอลในระดับเทียบเท่าการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์หนึ่งแก้ว

คำถามสำคัญทางวิวัฒนาการที่ยังรอคำตอบคือ ลิงชิมแปนซีเลือกผลไม้ที่มีเอทานอลสูงกว่าโดยตั้งใจหรือไม่ หากพวกมันสามารถใช้กลิ่นหรือรสของการหมักเป็นตัวบ่งชี้ว่าผลไม้สุกและให้พลังงานสูงกว่า ก็อาจหมายความว่า ความสามารถในการทนต่อแอลกอฮอล์มีรากฐานเชิงวิวัฒนาการ และอาจให้ข้อได้เปรียบด้านการหาอาหารและการอยู่รอด

งานวิจัยนี้ให้หลักฐานภาคสนามสนับสนุนสมมติฐาน “ลิงขี้เมา” ว่าไพรเมตป่าได้รับแอลกอฮอล์จากผลไม้หมักจริง และมีการเผาผลาญเอทานอลในร่างกาย แม้ยังไม่ชัดเจนว่าพวกมันตั้งใจเลือกหรือรู้สึกมึนเมาหรือไม่ แต่ผลลัพธ์ดังกล่าวช่วยเปิดมุมมองใหม่เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกับแอลกอฮอล์ และอาจสะท้อนร่องรอยทางชีววิทยาที่สืบทอดมาถึงมนุษย์ในปัจจุบัน