Latam-GPT โมเดล AI ใหม่จากชิลี สร้างโดยคนลาตินอเมริกา เพื่อคนลาตินอเมริกา

ในยุคที่ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ถูกครอบงำด้วยโมเดลจากบริษัทยักษ์ใหญ่ในสหรัฐอเมริกาและจีน ชิลี หนึ่งในกลุ่มประเทศแถบลาตินอเมริกา จึงได้สร้างประวัติศาสตร์หน้าใหม่ด้วยการเปิดตัว ลาแตม จีพีที (Latam-GPT) โมเดลปัญญาประดิษฐ์ตัวแรกที่ออกแบบมาเพื่อสะท้อนตัวตนและวัฒนธรรมของภูมิภาคลาตินอเมริกาโดยเฉพาะ

Latam-GPT คืออะไร ?

ลาแตม จีพีที (Latam-GPT) คือ โมเดลปัญญาประดิษฐ์ ประเภทโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (Large Language Model: LLM) แบบระบบเปิดโอเพนซอร์ส (Open Source) ตัวแรกของภูมิภาคลาตินอเมริกา พัฒนาโดยศูนย์วิจัยปัญญาประดิษฐ์แห่งชาติชิลี (CENIA) ร่วมกับสถาบันมากกว่า 30 แห่ง จาก 8 ประเทศในแถบลาตินอเมริกา ได้แก่ ชิลี บราซิล อาร์เจนตินา เม็กซิโก โคลอมเบีย เปรู อุรุกวัย และเอกวาดอร์ ประกาศเปิดตัวครั้งแรกเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา

ทำไมต้องมี Latam-GPT ?

โมเดล AI ระดับโลกอย่างแชตจีพีที (ChatGPT) หรือเจมิไน (Gemini) มักถูกฝึกฝนด้วยข้อมูลจากสหรัฐฯ และยุโรปเป็นศูนย์กลาง (Euro-American Centric)  ส่งผลให้มุมมอง การตีความและตัวอย่างที่ระบบสร้างขึ้น สะท้อนบริบทของโลกตะวันตกมากกว่าภูมิภาคอื่น ๆ

เมื่อโมเดลเหล่านี้ต้องประมวลผลข้อมูลเกี่ยวกับลาตินอเมริกาจึงอาจขาดรายละเอียดเชิงลึกเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ สังคม วัฒนธรรม หรือความหลากหลายทางภาษาในพื้นที่ ส่งผลให้คำตอบบางส่วนไม่ครอบคลุมบริบทท้องถิ่นอย่างเพียงพอ

Latam-GPT จึงพัฒนาขึ้นเพื่อเติมเต็มช่องว่างดังกล่าว โดยเน้นการใช้ชุดข้อมูลจากประเทศในแถบลาตินอเมริกาโดยตรง ทั้งเอกสารทางประวัติศาสตร์ งานวิจัย สื่อท้องถิ่น และเนื้อหาทางวัฒนธรรม เพื่อให้การประมวลผลภาษาสะท้อนตัวตน ความหลากหลาย และบริบททางสังคมของผู้คนในภูมิภาคได้แม่นยำมากยิ่งขึ้น

เจาะเทคโนโลยี Latam-GPT

• การฝึกฝน: โมเดลนี้ถูกฝึกด้วยข้อมูลมากกว่า 8 เทราไบต์ เทียบเท่าหนังสือหลายล้านเล่ม ซึ่งเป็นข้อมูลจากประเทศในแถบลาตินอเมริกา รวมถึงแหล่งข้อมูลท้องถิ่นจำนวนมากที่ไม่ได้เผยแพร่ทั่วไปบนอินเทอร์เน็ต

• สถาปัตยกรรม: พัฒนาต่อยอดจากแบบจำลองภาษาขนาดใหญ่ Llama 3.1 ของ Meta แต่มีการปรับและพัฒนาให้เข้ากับบริบทท้องถิ่น

• ความสามารถด้านภาษา: นอกจากสเปนและโปรตุเกสแล้ว ทีมผู้พัฒนายังมีแผนที่จะบรรจุภาษาท้องถิ่น (Indigenous languages) เช่น ภาษาราปานูอี (Rapa Nui) และภาษามาปูดุงกุน (Mapudungun) เพื่ออนุรักษ์รากเหง้าดั้งเดิมไว้

• ความเข้าใจบริบท: Latam-GPT สามารถเข้าใจคำสแลง (Slang) สำนวนท้องถิ่น และแม้กระทั่งจังหวะการพูดที่แตกต่างกันในแต่ละประเทศในแถบลาตินอเมริกา

ก้าวสำคัญสู่ความเท่าเทียมในโลก AI

ในงานเปิดตัว Latam-GPT ณ กรุงซันติอาโก ประเทศชิลี เมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ประธานาธิบดีชิลี กาบริเอล โบริช (Gabriel Boric) กล่าวว่า Latam-GPT คือการยืนยันการมีตัวตนและการรักษาอัตลักษณ์ของชาวลาตินอเมริกาในยุคดิจิทัล พร้อมเน้นย้ำว่า ถึงเวลาแล้วที่ภูมิภาคนี้จะก้าวข้ามจากการเป็นเพียงผู้บริโภคเทคโนโลยีจากตะวันตก ไปสู่การเป็นผู้สร้างสรรคที่มีอธิปไตยทางดิจิทัลเป็นของตนเอง และวัฒนธรรมของชาวลาตินอเมริกาจะต้องถูกบอกเล่าอย่างถูกต้อง