ญี่ปุ่นจับตาท่าทีจีน จับมือหรือกีดกันการทูต ? ระหว่าง “ทาคาอิจิ” ร่วมเอเปค

เจ้าหน้าที่ญี่ปุ่นกำลังเตรียมความพร้อมรับมือกับ “ทุกการแสดงออกจากฝั่งจีน” ที่ทางการญี่ปุ่นเรียกว่าอาจเป็นการแสดงออกที่ไม่ให้เกียรติ ที่อาจเกิดขึ้นได้ ในช่วงที่นายกรัฐมนตรี ซานาเอะ ทาคาอิจิ ของญี่ปุ่นจะเดินทางร่วมประชุมเอเปค ที่นครเซินเจิ้น ของจีน ระหว่าง 18-19 พฤศจิกายนนี้ โดยจะเป็นครั้งแรกที่ทาคาอิจิจะได้พบกับประธานาธิบดีสีจิ้นผิง ของจีน หลังจากที่ทาคาอิจิกล่าวสุนทรพจน์เกี่ยวกับไต้หวันที่สร้างความไม่พอใจให้กับฝ่ายจีนอย่างมาก

เจ้าหน้าที่ของญี่ปุ่นประเมินว่าอย่างน้อยที่สุด “การจับมือทักทาย” ตามธรรมเนียมเมื่อทาคาอิจิเดินทางไปถึงและได้เข้าพบผู้นำจีนเป็นสิ่งที่ควรเกิดขึ้นเพื่อให้เกียรติแก่ทาคาอิจิในฐานะผู้นำประเทศที่เข้าร่วมการประชุมและสะท้อนว่าจีนได้ทำหน้าที่เป็นเจ้าภาพจัดประชุมที่ดี

ขณะที่มีกระแสข่าวถึงความเป็นไปได้ว่า ทาคาอิจิอาจถูกกีดกันจากการ “ถ่ายภาพหมู่” ของผู้นำประเทศที่เข้าร่วมการประชุมเอเปค รวมถึงเจ้าหน้าที่ญี่ปุ่นคาดว่าแผนผังที่นั่งของทาคาอิจิระหว่างร่วมประชุมอาจถูกจัดในรูปแบบที่ต่างออกไปด้วย

แหล่งข่าวที่คุ้นเคยกับเรื่องนี้ระบุว่า เจ้าหน้าที่ญี่ปุ่นได้ส่งคำร้องเพื่อขอการยืนยันจากฝ่ายจีน ว่าประธานาธิบดี สีจิ้นผิง จะปฏิบัติต่อทาคาอิจิอย่างเท่าเทียมกับผู้นำโลกคนอื่นๆ นอกจากนี้ญี่ปุ่นยืนกรานที่จะประท้วงต่อสิ่งผิดปกติใด ๆ ที่อาจเกิดขึ้นหรือมีการวางแผนไว้สำหรับการประชุมในวันที่ 18-19 พฤศจิกายนี้ด้วย

เจเรมี ชาน นักวิเคราะห์อาวุโสจาก Eurasia Group และอดีตนักการทูตสหรัฐฯ กล่าวว่า ตลอดปีที่ผ่านมา จีนและญี่ปุ่นได้ใช้ถ้อยคำโจมตีกันไปมาแบบเจาะจงบุคคลมากขึ้น และหลายครั้งที่ชื่อของทาคาอิจิ ก็ตกเป็นเป้าของการใช้ถ้อยคำโจมตีเหล่านั้น และเพราะเหตุนี้ผู้เชี่ยวชาญมองว่าจะเพิ่มโอกาสให้จีนบนเวทีเอเปคด้วยการลดสถานะหรือวิพากษ์วิจารณ์ญี่ปุ่นอย่างตรงไปตรงมา

เพื่อเน้นย้ำถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในที่ประชุมเอเปค The Strait Times รายงานว่า ประธานาธิบดี สีจิ้นผิง เคยได้ตำหนินายจัสติน ทรูโด อดีตนายกรัฐมนตรีแคนาดาอย่างเปิดเผยระหว่างการประชุมสุดยอดกลุ่ม G20 ที่อินโดนีเซียเมื่อปี 2022 จากกรณีที่ปล่อยข้อมูลการหารือจีน-แคนาดาให้สื่อมวลชนรับทราบ ในตอนนั้น สีจิ้นผิง กล่าวผ่านล่ามกับนายกรัฐมนตรีแคนาดาว่า การกระทำดังกล่าวเป็นสิ่งที่ไม่เหมาะสมและกล่าวว่าทรูโดขาด “ความจริงใจ” สีจิ้นผิง กล่าวกับทรูโดด้วยว่า ทุกเรื่องที่เราหารือกันถูกนำไปเผยแพร่ในหนังสือพิมพ์ และนั่นเป็นสิ่งที่ไม่เหมาะสม ซึ่งการแลกเปลี่ยนคำพูดที่ตึงเครียดนั้นถูกบันทึกได้จากกล้องของผู้สื่อข่าวด้วย