จีนคุมเข้ม "คนเก่ง–คนรวย" สกัดเดินทางออกนอกประเทศ

cnbc รายงานว่า จีนยกระดับการควบคุมการเดินทางออกนอกประเทศ โดยกฎระเบียบฉบับใหม่ให้อำนาจทางกฎหมายแก่เจ้าหน้าที่อย่างชัดเจน ในการสั่งห้ามบุคคลเดินทางออกจากจีน หากพบความเสี่ยงเกี่ยวกับการควบคุมการส่งออก การถ่ายโอนเทคโนโลยี หรือความมั่นคงแห่งชาติ

กฎที่ออกโดยคณะรัฐมนตรีจีนและมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 15 ก.ย. ที่ผ่านมา ทำให้มาตรการห้ามเดินทางซึ่งเดิมอาจถูกใช้เป็นรายกรณี กลายเป็นเครื่องมือถาวรที่มีกฎหมายรองรับมากขึ้น เป้าหมายสำคัญคือการสกัดการไหลออกของเงินทุนและบุคลากรทักษะสูง ซึ่งปักกิ่งมองว่าเป็นทรัพยากรจำเป็นต่อการพัฒนาเทคโนโลยี เพิ่มผลิตภาพ และสร้างเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ ท่ามกลางการแข่งขันโดยตรงกับสหรัฐฯ

บุคลากรในอุตสาหกรรมเทคโนโลยีมีแนวโน้มเผชิญการตรวจสอบเข้มงวดเป็นพิเศษ เนื่องจากจีนควบคุมการส่งออกเทคโนโลยีและส่วนประกอบสำคัญหลายประเภท ตั้งแต่แร่หายาก แบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า ไปจนถึงเทคโนโลยีพลังงานแสงอาทิตย์

ภายใต้กฎใหม่ ทางการสามารถห้ามพลเมืองจีนเดินทางออกนอกประเทศได้ หากประเมินว่าการเดินทางนั้นอาจนำไปสู่การละเมิดกฎควบคุมการส่งออก และกระทบต่อความมั่นคงด้านอุตสาหกรรมหรือเทคโนโลยีของประเทศ

มาตรการดังกล่าวยังส่งแรงกดดันไปถึงกลุ่มชาวจีนผู้มั่งคั่ง รวมถึงธนาคารเอกชน บริษัททรัสต์ และบริษัทให้คำปรึกษาด้านการย้ายถิ่นฐาน ซึ่งมีบทบาทช่วยลูกค้าเคลื่อนย้ายทรัพย์สินและครอบครัวไปต่างประเทศ

ผู้ให้บริการบริหารความมั่งคั่งนอกจีนแผ่นดินใหญ่ระบุว่า นายธนาคารบางรายเริ่มถูกสอบถามที่ด่านชายแดนเกี่ยวกับวัตถุประสงค์ของการเดินทาง ขณะที่ผู้ให้บริการในสิงคโปร์ระมัดระวังมากขึ้นในการเชิญลูกค้าชาวจีนร่วมสัมมนาการลงทุนในต่างประเทศ บางรายหลีกเลี่ยงการนำเอกสารการเงินที่มีข้อมูลอ่อนไหวเข้าประเทศ เพื่อป้องกันการตรวจค้นของศุลกากร

กฎใหม่ยังห้ามบริษัทต่างชาติให้บริการด้านการเข้าเมืองและการย้ายถิ่นฐานภายในจีนแผ่นดินใหญ่ ส่งผลให้บริษัทตัวกลางในฮ่องกงและสิงคโปร์อาจมีต้นทุนเพิ่มขึ้น และอาจจำเป็นต้องจัดตั้งนิติบุคคลภายในจีน

อีกหนึ่งแนวรบสำคัญคือภาษีทรัพย์สินในต่างประเทศ ก่อนหน้านี้จีนเรียกเก็บภาษีเงินได้ร้อยละ 20 จากทรัพย์สินที่ถูกโอนเข้าสู่ทรัสต์นอกประเทศตั้งแต่ปี 2023 รวมถึงเริ่มตรวจสอบรายได้จากกรมธรรม์ประกันภัย เงินเดือน และสินทรัพย์ที่พลเมืองจีนถือครองในต่างประเทศ

กฎระเบียบชุดนี้จึงสะท้อนว่า จีนกำลังเชื่อมการควบคุมชายแดน ภาษี เงินทุน และเทคโนโลยีเข้าด้วยกัน เพื่อรักษาทรัพยากรสำคัญไว้ภายในประเทศ แต่ขณะเดียวกันอาจเพิ่มความไม่แน่นอนให้กับคนมั่งคั่ง บุคลากรทักษะสูง และธุรกิจต่างชาติที่เกี่ยวข้องกับจีน