นักวิจัยพบ "กาแฟ" อาจช่วยชะลอวัยและป้องกันโรค โดยมีคาเฟอีนเป็นเพียงตัวประกอบ

ทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเทกซัสเอแอนด์เอ็ม (Texas A&M University) ค้นพบกลไกทางชีววิทยาที่อาจอธิบายได้ว่า เหตุใดการดื่มกาแฟจึงช่วยส่งเสริมสุขภาพและอาจทำให้อายุยืนยาวขึ้น โดยพบว่า สารประกอบที่ได้จากพืชในกาแฟมีบทบาทสำคัญในการต้านความชรา มากกว่าตัวคาเฟอีนเพียงอย่างเดียว

ที่ผ่านมามีการสังเกตพบอย่างต่อเนื่องว่า ผู้ที่ดื่มกาแฟมักมีอายุยืนยาวและมีอัตราการเกิดโรคเรื้อรังที่เกี่ยวข้องกับอายุต่ำกว่าคนทั่วไป เช่น โรคมะเร็ง โรคหลอดเลือดหัวใจ และภาวะสมองเสื่อม แต่การศึกษาในอดีตมักเป็นเพียงการสังเกตการณ์ ซึ่งไม่สามารถระบุคำอธิบายทางชีววิทยาที่ชัดเจนได้ 

งานวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Nutrients ได้เปิดเผยผลการทดลองในระดับเซลล์ที่ระบุว่า สารประกอบในกาแฟสามารถเข้าไปจับกับโปรตีนตัวรับ (Receptor) ชนิดหนึ่งที่เรียกว่า NR4A1 ซึ่งโปรตีนชนิดนี้ทำหน้าที่ควบคุมการทำงานของยีนเพื่อตอบสนองต่อความเครียดทางชีวภาพและสิ่งเร้าอื่น ๆ ในร่างกาย

ดร.สตีเฟน เซฟ (Stephen Safe) นักชีวเคมี อธิบายว่า "ผลลัพธ์ทางสุขภาพที่โดดเด่นของกาแฟ อาจเชื่อมโยงกับวิธีการที่สารประกอบของมันทำปฏิกิริยากับตัวรับชนิดนี้ ซึ่งช่วยปกป้องร่างกายจากความเสียหายที่เกิดจากความเครียด"

นอกจากนี้ สารประกอบ NR4A1 ยังทำหน้าที่เป็นเซ็นเซอร์ตรวจจับสารอาหารที่ช่วยควบคุมกระบวนการอักเสบ การเผาผลาญ และการซ่อมแซมเนื้อเยื่อต่างๆ อีกด้วย

การวิจัยก่อนหน้านี้ยังแสดงให้เห็นด้วยว่า การแสดงออกของสารประกอบ NR4A1 ในมนุษย์และหนูจะลดลงเมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น ซึ่งเป็นการเปิดโอกาสให้ร่างกายเสี่ยงต่อโรคต่าง ๆ ได้ง่ายขึ้น

ดร.สตีเฟน เซฟ (Stephen Safe) ระบุว่า "หากเนื้อเยื่อเกิดความเสียหาย สารประกอบ NR4A1 จะเป็นตัวที่ตอบสนองเพื่อลดความเสียหายนั้นลง ถ้าหากขาดตัวรับนี้ไป ความเสียหายก็จะยิ่งรุนแรงขึ้น"

ในการศึกษานักวิจัยได้นำเซลล์มะเร็งของมนุษย์ และเซลล์เม็ดเลือดขาว (Macrophages) ของหนูทดลอง มาสัมผัสกับกาแฟและสารประกอบของกาแฟในแต่ละชนิด ผลปรากฏว่า สารประกอบในกาแฟบางชนิดสามารถจับกับ NR4A1 และยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งได้สำเร็จ และยังแสดงผลลัพธ์ในการยับยั้งการอักเสบในเซลล์เม็ดเลือดขาวได้อีกด้วย

สิ่งที่น่าประหลาดใจที่สุด คือ คาเฟอีนกลับไม่ใช่พระเอกในกลไกนี้ ดร.เซฟ อธิบายเพิ่มเติมว่า "แม้คาเฟอีนจะจับกับตัวรับได้ แต่มันกลับไม่ได้แสดงผลลัพธ์ที่กระตือรือร้นมากนักในแบบจำลองของเรา ในขณะที่สารประกอบจำพวกโพลีไฮดรอกซี (Polyhydroxy) และโพลีฟีนอล (Polyphenolic) กลับทำงานได้ดีและออกฤทธิ์มากกว่ามาก"

แม้การศึกษาจะระบุถึงผลลัพธ์ของสารประกอบหลายตัวที่ทำงานร่วมกับสารประกอบ NR4A1 อย่างเช่น กรดคลอโรจินิก (Chlorogenic acid) และกรดคาเฟอิก (Caffeic acid) แต่เครื่องดื่มอย่างกาแฟมีความซับซ้อนสูงมาก โดยมีส่วนประกอบทางเคมีมากกว่า 1,000 ชนิด 

นอกจากนี้กาแฟยังมีผลลัพธ์ทางสุขภาพผ่านกลไกอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น การเข้าไปยับยั้งเอนไซม์โดยตรง การแทรกแซงระบบภูมิคุ้มกัน และการเปลี่ยนแปลงของจุลินทรีย์ในลำไส้ (Microbiome)
ซึ่งกลไกเหล่านี้ทำงานประสานกัน ทำให้ผู้ดื่มกาแฟได้รับประโยชน์ทางสุขภาพในระดับที่ใกล้เคียงกับผู้ที่ทานมังสวิรัติ

แม้จะค้นพบผลลัพธ์เชิงบวก แต่นักวิจัยระบุว่างานวิจัยนี้ยังไม่ได้เปลี่ยนแปลงคำแนะนำเกี่ยวกับการบริโภคกาแฟในปัจจุบันควรอยู่ภายในปริมาณที่เหมาะสม เนื่องจากแต่ละบุคคลมีการตอบสนองที่แตกต่างกัน

อย่างไรก็ตาม การค้นพบกลไกของสารประกอบ NR4A1 ซึ่งเชื่อมโยงกับความชราและโรคต่าง ๆ ถือเป็นทิศทางที่น่าตื่นเต้นสำหรับการบำบัดโรคในอนาคต โดยตอนนี้นักวิจัยกำลังมุ่งหน้าศึกษาว่า สารสังเคราะห์ที่ปรับเปลี่ยนการทำงานของ NR4A1 จะสามารถนำมาใช้ต่อสู้กับโรคมะเร็งและโรคทั่วไปอื่นๆ ได้อย่างไรต่อไป