9 ของเสียในบ้าน ที่คนไทยมักทิ้งเป็นขยะ แต่ยังใช้ประโยชน์ได้ เขียนโดย ภัคฒ์ชาลิสา จำปามูล ในปัจจุบันของเสียจากครัวเรือนจำนวนมาก ยังคงถูกมองว่าเป็นสิ่งที่ไร้ค่าและต้องกำจัดให้พ้นจากสายตา ไม่ว่าจะเป็นเศษอาหาร ใบไม้ เปลือกผลไม้ กากกาแฟ หรือวัสดุจากธรรมชาติอื่นๆ เมื่อสิ่งเหล่านี้ถูกทิ้งรวมกับขยะทั่วไป มักจะถูกมองว่าเป็นเพียงภาระของระบบจัดการขยะของเมือง ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้ววัสดุจำนวนมากยังคงมีคุณค่าทางธรรมชาติและสามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้นะคะ โดยในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาหลายประเทศทั่วโลกเริ่มให้ความสำคัญกับแนวคิดการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและการลดของเสีย ทำให้แนวคิดเรื่องเศรษฐกิจหมุนเวียนได้รับความสนใจมากขึ้น โดยมุ่งเน้นให้ทรัพยากรถูกนำกลับมาใช้ซ้ำ หมุนเวียน และลดการสูญเสียให้เหลือน้อยที่สุด แนวคิดนี้ทำให้ผู้คนเริ่มตั้งคำถามกับรูปแบบการบริโภคและการทิ้งขยะในชีวิตประจำวัน ว่าสิ่งที่เราเรียกว่า “ขยะ” นั้นแท้จริงแล้วอาจยังมีคุณค่าอยู่ ทำให้การทำความเข้าใจและจัดการของเสียจึงกลายเป็นเรื่องสำคัญมากขึ้นในสังคมปัจจุบันค่ะ เพราะของเสียจำนวนมาก หากปล่อยทิ้งโดยไม่มีการจัดการที่เหมาะสม อาจก่อให้เกิดปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม เช่น กลิ่นไม่พึงประสงค์ มลพิษ หรือภาระต่อระบบกำจัดขยะของชุมชน ในขณะเดียวกันของเสียหลายชนิดโดยเฉพาะวัสดุจากธรรมชาติ เช่น เศษอาหาร ใบไม้ หรือเปลือกพืช ยังสามารถกลับคืนสู่ระบบธรรมชาติและกลายเป็นทรัพยากรที่มีประโยชน์ต่อดินและสิ่งแวดล้อมได้ หากได้รับการจัดการอย่างเหมาะสมนะคะ ดังนั้นการเริ่มต้นมองของเสียในมุมใหม่ และการจัดการตั้งแต่ระดับครัวเรือนจึงเป็นก้าวสำคัญที่จะช่วยลดปริมาณขยะ ลดการสูญเสียทรัพยากร และสร้างระบบการใช้ทรัพยากรที่สมดุลและยั่งยืนมากขึ้นในระยะยาว และต่อไปนี้คือตัวอย่างบางส่วนค่ะ 1. เศษอาหาร เศษอาหารเป็นของเสียที่เกิดขึ้นในครัวเรือนทุกวัน ไม่ว่าจะเป็นเศษผัก เปลือกผลไม้ หรืออาหารที่เหลือจากการบริโภค หากถูกทิ้งปะปนไปกับขยะทั่วไปมักจะก่อให้เกิดปัญหาหลายด้านค่ะ โดยเมื่อเศษอาหารสะสมในถังขยะหรือหลุมฝังกลบ จะเกิดการย่อยสลายจนเกิดกลิ่นไม่พึงประสงค์ ดึงดูดแมลงและสัตว์พาหะ นอกจากนี้การย่อยสลายในสภาพที่ขาดอากาศยังอาจก่อให้เกิดก๊าซและน้ำชะขยะที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้ หากไม่มีการจัดการที่เหมาะสม เศษอาหารที่ดูเหมือนไม่มีค่าอาจกลายเป็นภาระต่อระบบจัดการขยะของชุมชนและสิ่งแวดล้อมได้ อย่างไรก็ตามหลายคนยังมองไม่ออกว่า เศษอาหารยังสามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้หลายวิธี เช่น การนำไปหมักทำปุ๋ยหมักเพื่อเพิ่มอินทรียวัตถุให้กับดิน หรือการนำไปฝังดินในพื้นที่สวนเพื่อให้จุลินทรีย์และสิ่งมีชีวิตในดิน ช่วยย่อยสลาย กลายเป็นธาตุอาหารสำหรับพืช ดังนั้นการจัดการเศษอาหารตั้งแต่ต้นทางในครัวเรือนจึงเป็นแนวทางที่ช่วยลดปริมาณขยะ พร้อมทั้งเปลี่ยนของเสียที่เราคิดว่าเป็นขยะให้กลับมาเป็นทรัพยากรที่มีคุณค่าต่อดินและสิ่งแวดล้อมได้อีกครั้งนะคะ 2. ขี้เถ้า ขี้เถ้าจากเตาไฟ เตาฟืน หรือเตาหมูกระทะ มักถูกมองว่าเป็นของเสียที่ไม่มีประโยชน์ จึงถูกทิ้งรวมไปกับขยะทั่วไป หากทิ้งปะปนกับขยะอื่น ขี้เถ้าอาจฟุ้งกระจายเป็นฝุ่น ทำให้เกิดความสกปรกหรือรบกวนสิ่งแวดล้อมโดยรอบได้ค่ะ อีกทั้งการทิ้งขี้เถ้าโดยไม่ใช้ประโยชน์ ยังทำให้แร่ธาตุที่อยู่ในเถ้าที่มีหลายอย่างมาก สูญเสียโอกาสที่จะกลับคืนสู่ระบบธรรมชาติ ทั้งที่เดิมทีขี้เถ้าที่เราคิดว่าเป็นขยะก็มาจากพืชหรือไม้ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของวัฏจักรธรรมชาตินะคะ ดังนั้นแม้ขี้เถ้าจะไม่ใช่อินทรียวัตถุแล้ว แต่ยังมีแร่ธาตุที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ เช่น การนำไปโรยหรือผสมกับดินในปริมาณเล็กน้อย เพื่อช่วยเพิ่มแร่ธาตุและช่วยปรับสภาพดินบางชนิด นอกจากนี้ขี้เถ้ายังสามารถนำไปใช้ในงานครัวเรือนบางอย่าง เช่น โรยเพื่อลดความชื้นหรือช่วยไล่แมลงบางชนิด การนำขี้เถ้ากลับมาใช้ประโยชน์จึงเป็นอีกแนวทางหนึ่งที่ช่วยลดการเกิดขยะ และทำให้ทรัพยากรถูกนำกลับมาใช้ในระบบธรรมชาติได้อย่างคุ้มค่ามากขึ้นค่ะทุกคน 3. ใบไม้แห้ง ใบไม้ที่ร่วงหล่นจากต้นไม้มักถูกมองว่าเป็นขยะในหลายพื้นที่ จึงถูกรวบรวมไปทิ้งหรือเผาทำลายโดยไม่ทันคิดถึงผลกระทบที่ตามมา ซึ่งการทิ้งใบไม้ปะปนกับขยะทั่วไปทำให้ปริมาณขยะอินทรีย์เพิ่มขึ้น และหากมีการเผาจะก่อให้เกิดควันและมลพิษทางอากาศ นอกจากนี้ใบไม้ยังเป็นวัสดุจากธรรมชาติที่มีสารอินทรีย์อยู่จำนวนมาก การทิ้งหรือเผาทำลายจึงเท่ากับการสูญเสียทรัพยากรที่สามารถกลับคืนสู่ระบบธรรมชาติได้ค่ะ เพราะในความเป็นจริงใบไม้สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลายวิธี เช่น การนำไปทำปุ๋ยหมักเพื่อเพิ่มอินทรียวัตถุให้ดิน หรือใช้คลุมหน้าดินเพื่อช่วยรักษาความชื้น ลดการระเหยของน้ำ และช่วยป้องกันการชะล้างของหน้าดิน โดยเมื่อเวลาผ่านไปใบไม้จะค่อยๆ ย่อยสลาย กลายเป็นส่วนหนึ่งของดินที่ช่วยเพิ่มความร่วนซุยและความอุดมสมบูรณ์ การนำใบไม้กลับมาใช้ในลักษณะนี้จึงเป็นวิธีง่ายๆ ที่ช่วยลดขยะ และทำให้ทรัพยากรธรรมชาติหมุนเวียนกลับมาใช้ประโยชน์ได้อีกครั้งนะคะ 4. กากกาแฟ กากกาแฟเป็นของเสียที่เกิดขึ้นทุกวันจากการชงกาแฟในครัวเรือน ร้านกาแฟ หรือสถานประกอบการต่างๆ และหลายคนมักทิ้งกากกาแฟรวมไปกับขยะทั่วไปโดยไม่ได้คำนึงถึงคุณค่าที่มีอยู่ หากกากกาแฟถูกทิ้งปะปนกับขยะอื่นๆ อาจเกิดการเน่าเสียและส่งกลิ่นไม่พึงประสงค์ อีกทั้งยังทำให้ของเสียอินทรีย์ที่สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้ต้องกลายเป็นภาระของระบบจัดการขยะ ทั้งที่กากกาแฟยังมีอินทรียวัตถุและแร่ธาตุบางชนิดที่สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้ และในสถานการณ์จริงกากกาแฟสามารถนำมาใช้ได้ เพื่อเป็นส่วนผสมในปุ๋ยหมักเพื่อเพิ่มอินทรียวัตถุให้กับดิน หรือผสมกับดินปลูกเพื่อช่วยปรับโครงสร้างดินให้ร่วนซุยมากขึ้น นอกจากนี้ยังสามารถนำไปโรยบางๆ บนหน้าดินหรือผสมกับวัสดุปลูกอื่นๆ เพื่อช่วยเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ให้กับดิน การนำกากกาแฟกลับมาใช้ประโยชน์จึงเป็นอีกวิธีหนึ่งที่ช่วยลดปริมาณขยะในครัวเรือน และทำให้ทรัพยากรถูกหมุนเวียนกลับเข้าสู่ระบบธรรมชาติได้อย่างเหมาะสมนะคะ 5. ฟางหรือเศษหญ้า ฟางหรือเศษหญ้าที่เหลือจากการตัดหญ้าหรือการเกษตร มักถูกมองว่าเป็นของเสียที่ต้องกำจัด ทำให้หลายพื้นที่เลือกวิธีเผาหรือทิ้งรวมกับขยะทั่วไป ซึ่งอาจก่อให้เกิดปัญหามลพิษทางอากาศจากควันและฝุ่นละออง นอกจากนี้การกำจัดฟางหรือเศษหญ้าโดยไม่ใช้ประโยชน์ ยังทำให้สูญเสียวัสดุอินทรีย์จากธรรมชาติที่สามารถนำกลับมาใช้ในระบบดินได้ ทั้งที่วัสดุเหล่านี้มีอินทรียวัตถุซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อความอุดมสมบูรณ์ของดินอย่างมาก และในความเป็นจริงคือฟางหรือเศษหญ้า สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลายวิธีค่ะ เช่น ใช้คลุมหน้าดินเพื่อช่วยรักษาความชื้น ลดการระเหยของน้ำ และช่วยป้องกันการชะล้างของหน้าดิน นอกจากนี้ยังสามารถนำไปทำปุ๋ยหมักร่วมกับเศษอาหารหรือวัสดุอินทรีย์อื่นๆ เมื่อย่อยสลายแล้วจะช่วยเพิ่มอินทรียวัตถุให้กับดิน ทำให้ดินร่วนซุยและเหมาะต่อการเจริญเติบโตของพืช การนำฟางหรือเศษหญ้ากลับมาใช้ในลักษณะนี้จึงเป็นอีกแนวทางหนึ่งที่ช่วยลดขยะ และทำให้ทรัพยากรธรรมชาติหมุนเวียนกลับมาใช้ประโยชน์ได้อย่างยั่งยืนนะคะ 6. เปลือกไข่ เปลือกไข่เป็นของเสียจากครัวเรือนที่พบได้บ่อย และหลายคนมักทิ้งเปลือกไข่รวมกับขยะทั่วไปโดยไม่ได้คิดถึงประโยชน์ และรู้ไหมระว่าหากเปลือกไข่ถูกทิ้งปะปนกับขยะอื่นๆ ก็จะกลายเป็นส่วนหนึ่งของกองขยะที่ต้องนำไปกำจัด ทั้งที่จริงแล้ววัสดุจากธรรมชาติอย่างเปลือกไข่สามารถกลับคืนสู่สิ่งแวดล้อมได้ง่ายอยู่แล้ว ในบางครั้งการจัดการขยะอาจไม่จำเป็นต้องทำให้ซับซ้อนเกินไปค่ะ เพราะของบางอย่างสามารถย่อยสลายหรือกลับสู่ธรรมชาติได้เอง หากเราเข้าใจและจัดการอย่างเหมาะสมนะคะ และในเปลือกไข่มีแร่ธาตุสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้หลายวิธี เช่น บดหยาบหรือบดให้ละเอียดแล้วผสมกับดินเพื่อเพิ่มแร่ธาตุให้พืชก็ได้ หรือนำไปใส่ในกองปุ๋ยหมักร่วมกับเศษอาหารอื่นๆ ก็ได้ เมื่อเวลาผ่านไปเปลือกไข่จะค่อยๆ แตกตัวและกลายเป็นส่วนหนึ่งของดินเอง การนำเปลือกไข่กลับมาใช้เช่นนี้จึงเป็นวิธีง่ายๆ ที่ช่วยลดปริมาณขยะในครัวเรือน และทำให้ทรัพยากรถูกหมุนเวียนกลับมาใช้ในระบบธรรมชาติได้อย่างคุ้มค่าค่ะ 7. เปลือกผลไม้ เปลือกผลไม้เป็นของเสียที่เกิดขึ้นทุกวันจากการบริโภคในครัวเรือน หลายคนมักทิ้งเปลือกผลไม้รวมไปกับขยะทั่วไปโดยไม่ได้คิดว่าวัสดุเหล่านี้ยังมีคุณค่าอยู่ หากถูกทิ้งปะปนกับขยะอื่นเปลือกผลไม้อาจเน่าเสียและเกิดกลิ่นไม่พึงประสงค์ได้ค่ะ ทั้งที่จริงแล้วเปลือกผลไม้เป็นวัสดุอินทรีย์จากธรรมชาติที่สามารถย่อยสลายและกลับคืนสู่ระบบดินได้ การทิ้งไปโดยไม่ใช้ประโยชน์จึงเท่ากับสูญเสียทรัพยากรที่สามารถนำกลับมาใช้ได้อีกครั้งอย่างน่าเสียดาย โดยเปลือกผลไม้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้หลายวิธี เช่น นำไปทำปุ๋ยหมักหรือฝังดินเพื่อเพิ่มอินทรียวัตถุให้กับดิน นอกจากนี้เปลือกผลไม้บางชนิดที่มีเนื้อค่อนข้างแข็ง เช่น เปลือกทุเรียน เปลือกมังคุด หรือเปลือกผลไม้ที่ตากให้แห้งแล้ว ยังสามารถนำไปเผาในสภาพที่จำกัดออกซิเจนเพื่อผลิตเป็นไบโอชาร์ได้ ไบโอชาร์เป็นวัสดุคาร์บอนที่สามารถนำไปใช้ปรับปรุงดินและช่วยกักเก็บธาตุอาหารในดินได้ การนำเปลือกผลไม้กลับมาใช้ประโยชน์ในลักษณะนี้จึงเป็นอีกแนวทางหนึ่งที่ช่วยลดปริมาณขยะ และเปลี่ยนของเสียให้กลายเป็นทรัพยากรที่มีคุณค่าต่อสิ่งแวดล้อมค่ะทุกคน 8. กระดาษลัง กระดาษลังเป็นวัสดุที่พบได้บ่อยจากบรรจุภัณฑ์สินค้าและพัสดุต่างๆ หลังการใช้งาน หลายคนมักทิ้งกระดาษลังรวมกับขยะทั่วไป โดยไม่คำนึงว่าวัสดุชนิดนี้ยังสามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้ หากกระดาษลังถูกทิ้งปะปนกับขยะอื่น อาจทำให้การจัดการขยะทำได้ยากขึ้นด้วย และสูญเสียโอกาสในการนำทรัพยากรที่ผลิตจากเยื่อไม้กลับมาใช้ใหม่ ทั้งที่กระดาษลังก็เป็นวัสดุที่สามารถย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ และยังมีศักยภาพในการนำกลับมาใช้ซ้ำหรือรีไซเคิลได้อีกหลายครั้งค่ะ ซึ่งคุณผู้อ่านรู้ไหมคะว่า กระดาษลังที่เรามีสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลายวิธี เช่น นำไปรีไซเคิลเพื่อนำเยื่อกระดาษกลับมาใช้ใหม่ หรือใช้ในงานครัวเรือนและการเกษตร เช่น ใช้คลุมหน้าดินเพื่อลดวัชพืชและช่วยรักษาความชื้นของดิน นอกจากนี้กระดาษลังยังสามารถนำไปใช้เป็นส่วนผสมในกองปุ๋ยหมัก เนื่องจากมีคาร์บอนซึ่งช่วยปรับสมดุลของวัสดุอินทรีย์ในกระบวนการหมัก การนำกระดาษลังกลับมาใช้ประโยชน์ในลักษณะนี้จึงช่วยลดปริมาณขยะ และทำให้ทรัพยากรถูกหมุนเวียนกลับมาใช้ในระบบได้อย่างคุ้มค่ามากขึ้นค่ะ 9. เศษถ่านหรือเศษไม้ เศษถ่านหรือเศษไม้ที่เหลือจากการใช้เตาไฟ เตาหมูกระทะ หรือการทำอาหารด้วยฟืน มักถูกมองว่าเป็นของเสียที่ไม่มีประโยชน์ จึงถูกทิ้งรวมไปกับขยะทั่วไป ทั้งที่วัสดุเหล่านี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของทรัพยากรธรรมชาตินะคะ หากทิ้งปะปนกับขยะอื่นก็จะกลายเป็นเพียงของเสียที่ต้องถูกกำจัด ทั้งที่จริงแล้วเศษไม้และเศษถ่านยังสามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้ และยังเป็นวัสดุที่มีบทบาทในระบบธรรมชาติ โดยเฉพาะในเรื่องของดินและการปรับปรุงสภาพแวดล้อมของดินค่ะ ในทางปฏิบัติเศษไม้สามารถนำไปใช้เป็นวัสดุอินทรีย์ในกองปุ๋ยหมักหรือใช้คลุมดินเพื่อช่วยรักษาความชื้นและเพิ่มอินทรียวัตถุเมื่อย่อยสลาย ส่วนเศษถ่านหรือถ่านไม้สามารถนำไปบดหรือใช้ร่วมกับดินปลูกได้ เนื่องจากโครงสร้างของถ่านสามารถช่วยดูดซับน้ำและธาตุอาหาร ทำให้ดินสามารถกักเก็บสารอาหารได้ดีขึ้น ในบางกรณีเศษไม้ยังสามารถนำไปเผาในสภาพที่จำกัดออกซิเจนเพื่อผลิตเป็นไบโอชาร์ได้ ซึ่งเป็นวัสดุคาร์บอนที่มีประโยชน์ต่อการปรับปรุงดิน การนำเศษไม้และเศษถ่านกลับมาใช้ประโยชน์จึงช่วยลดปริมาณขยะ และทำให้ทรัพยากรถูกนำกลับมาใช้ในระบบธรรมชาติได้อย่างเหมาะสมค่ะ ที่โดยสรุปแล้วของเสียหลายชนิดที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน เช่น เศษอาหาร ใบไม้ กากกาแฟ เปลือกไข่ หรือขี้เถ้า มักถูกมองว่าเป็นขยะที่ต้องกำจัด แต่ในความเป็นจริง วัสดุเหล่านี้จำนวนมากยังคงมีคุณค่าและสามารถกลับมาใช้ประโยชน์ได้ค่ะ หากเราเข้าใจธรรมชาติของสิ่งเหล่านั้น ที่ปกติแล้วของเสียจากพืชและอาหารสามารถย่อยสลายกลายเป็นอินทรียวัตถุที่ช่วยบำรุงดินได้ ในขณะที่วัสดุบางชนิดยังมีแร่ธาตุที่เป็นประโยชน์ต่อการปรับปรุงสภาพดิน ซึ่งการมองของเสียเป็นทรัพยากรจึงไม่เพียงช่วยลดปริมาณขยะในครัวเรือน แต่ยังช่วยให้ทรัพยากรถูกหมุนเวียนกลับเข้าสู่ระบบธรรมชาติอย่างเหมาะสมอีกด้วย ซึ่งการเริ่มต้นจัดการของเสียในครัวเรือนก็ไม่จำเป็นต้องทำให้ซับซ้อนมากค่ะ อาจเริ่มจากการสังเกตสิ่งที่เกิดขึ้นในบ้านของเรา เช่น แยกเศษอาหาร ใบไม้ หรือวัสดุจากธรรมชาติออกจากขยะทั่วไป แล้วค่อยๆ นำมาทดลองใช้ประโยชน์ในวิธีง่ายๆ เช่น ทำปุ๋ยหมัก ฝังดิน หรือใช้คลุมหน้าดิน เมื่อเราเข้าใจลักษณะของวัสดุแต่ละชนิดมากขึ้น เราจะเริ่มมองเห็นว่าหลายสิ่งที่เคยถูกทิ้งไปนั้น แท้จริงแล้วสามารถกลับมาเป็นทรัพยากรที่มีคุณค่าได้อีกครั้งนะคะทุกคน จริงๆ เรื่องนี้ผู้เขียนก็ทำมาตลอดค่ะ โดยเฉพาะหลังเรียนจบด้านอนามัยสิ่งแวดล้อม ในตอนที่ทำงานเกี่ยวกับน้ำเสียก็ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการนำน้ำทิ้งกลับมาใข้ประโยชน์ด้วยซ้ำไป คืออย่างนี้นะคะ ถ้าเราจะพูดถึงการจัดการของเสียในครัวเรือน การปลูกผัก ปลูกต้นไม้ การเพิ่มพื้นที่สีเขียวหรืออะไรทำนองนี้ สิ่งเหล่านี้จะเป็นเหมือนหน่วยหนึ่งที่เชื่อมโยงมาที่การจัดการของเสีย เพราะนั่นคือวงจรจัดการได้แล้วก็ต้องนำไปใช้ประโยชน์ ที่จะต่างอย่างมากกับคนทำการเกษตร คนทำการเกษตรมุ่งไปที่พืชโต พืชไม่เสียหายและต้องได้ผลผลิตแบบไม่มีที่ติ แต่สำหรับสิ่งที่ผู้เขียนได้นำเสนอไว้ในบทความนี้หรือคลิปสั้นหรือบทความอื่นๆ ก็ตาม เรามองที่พืชโต มีผักกิน เป็นผลพลอยได้ แต่ดินดี น้ำไม่ปนเปื้อน อากาศบริสุทธิ์ ที่จะนำไปสู่ธรรมชาติดีและสิ่งแวดล้อมสมดุลคือสิ่งหลัก ปุ๋ยเคมีแค่เสริม ใช้การสร้างสมดุลของระบบนิเวศมากกว่าสูตรปลูกผัก โดยที่สุดท้ายแล้วการจัดการของเสียไม่ได้แค่ผักในแปลงที่สวยงาม ต้นไม้โตได้เท่านั้นค่ะ พอจะมองออกแล้วใช่ไหมคะ ทำให้ในตอนนี้ผู้เขียนหันมาทำไบโอชาร์จากเปลือกมะพร้าว ก้านมะพร้าว เปลือกทุเรียนบางช่วง นำเปลือกกล้วยดิบมาหั่นให้เล็กลงแล้วใส่ไปที่โค้นต้นกุหลาบ กวาดใบไม้กองรวมที่โคนต้นไม้ ติดตั้งถังเพิ่ม 3 ถัง เพื่อเป็นจุดทิ้งเศษอาหาร และนำท่อปูนที่เหลือหนึ่งท่อน ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 80 เซนติเมตร และไปปรับท่อปูนบ้านป้ามาเป็นจุดทิ้งเศษอาหารทั้งหมดค่ะ ขี้เถ้าผู้เขียนจะรวบใส่ถังไว้ พอเต็มก็นำไปโรยในแปลงผัก กระถางต้นไม้ บางช่วงโรยในถังหมักปุ๋ยจากเศษอาหาร และอื่นๆ ทำหลายอย่างค่ะ ฟางข้าวก็นำมาคลุมต้นมะเขือตอแหลเขียว คือเปลี่ยนของเสียรอบตัวที่ย่อยสลายได้ทั้งหมดมาเป็นประโยชน์ค่ะ โดยสิ่งหนึ่งที่ผู้เขียนอยากบอกต่อก่อนจบบทความนี้คือ คนที่จัดการของเสียจริงๆ ไม่ไปเปลี่ยนของเสียให้ดูดีก่อน หรือกำหนดสูตรอะไรตายตัว แต่เขาจะนำของเสียนั้นมาใช้ให้ได้ในแบบที่ของเสียนั้นเป็น หากต้องปรับสภาพก็ทำให้น้อยที่สุดเท่าที่ทำได้ แต่เราจะควบคุมสภาวะในการจัดการของเสียนั้นแทน ที่สุดท้ายแล้วแปลงผัก ต้นไม้และพื้นที่สีเขียวก็ได้ประโยชน์ในแบบเดียวกัน แต่ในทางเกษตรมักพยายามเปลี่ยนของเสียให้ดูดีเข้าไว้ก่อนและมีสูตรโน่นนี่นั่นก่อนนำมาใช้ ทำให้คนดูคลิปเกษตรส่วนมากก็แค่ดู แต่ไม่ได้ทำตามอะไรมากนัก ทำให้ปัญหาก็ยังคงมีอยู่ถึงตอนนี้ คือเราก็ยังทิ้งของเสียจากครัวเรือนแถมทิ้งมากขึ้นด้วยซ้ำไป จากปริมาณขยะที่กำลังเป็นปัญหาอยู่ในตอนนี้ ทั้งๆ ที่ก็ดูคลิปเกษตรทุกวัน แต่ผู้เขียนอยากนำเสนอแนวทางในมุมที่ต่างออกไป ให้เรานำมาใช้ได้ง่ายและอย่าไปคิดเยอะ และในสถานการณ์นี้ที่กำลังเกิดขึ้นผู้เขียนวิเคราะห์แล้วและมองว่า ก็เป็นเพราะเราไปทำให้เรื่องซับซ้อนขึ้น เราเลยไม่ได้ทำจริงสักที ทั้งๆ ที่ของเสียหลายอย่างสามารถเปลี่ยนได้ง่ายๆ ด้วยการเกิดการย่อยสลายตามธรรมชาติเท่านั้นเอง และที่ของเสียอย่างเศษอาหารสร้างปัญหา ก็เพราะอยู่ผิดที่ผิดทาง ซึ่งประเด็นนี้เราไม่ได้เรียนรู้โดยละเอียด และต้องบอกว่าที่ผู้เขียนสามารถมองออกว่าอะไรเป็นประโยชน์ ก็เพราะเข้าใจเรื่องการจัดการของเสียค่ะ ไม่ได้เข้าใจการเกษตรก่อน แต่แค่นำการปลูกผัก ปลูกต้นไม้ มาเป็นเวทีในการต่อยอดเรื่องการจัดการของเสียเท่านั้นเอง โดยมองว่าเรื่องผักเรียนรู้ตอนทำได้เลยและไม่ได้ยากมากขนาดนั้น แต่เรื่องการจัดการของเสียมาใช้ประโยชน์ต้องรู้ก่อนเพราะสำคัญและต้องเข้าใจ ซึ่งถ้าเราเข้าใจเรื่องการย่อยสลายแล้ว เราจะเอาอะไรมาใช้ประโยชน์เป็นทรัพยากรหมุนเวียนก็ทำได้หมดนะคะ จึงอยากเชิญชวนคนไทยกันมามองใหม่ มองว่าหลายสิ่งที่เราคิดว่าเป็นขยะในชีวิตประจำวัน แท้จริงแล้วอาจเป็นทรัพยากรที่ยังมีคุณค่า และหากเราเข้าใจธรรมชาติของวัสดุเหล่านั้น การจัดการของเสียในครัวเรือนก็ไม่จำเป็นต้องซับซ้อนเสมอไป เพียงเริ่มจากการสังเกต แยกวัสดุธรรมชาติออกจากขยะทั่วไป และนำกลับมาใช้ประโยชน์ในวิธีง่ายๆ ก็สามารถช่วยลดปริมาณขยะและทำให้ทรัพยากรถูกหมุนเวียนกลับเข้าสู่ระบบธรรมชาติได้อีกครั้งแล้วค่ะทุกคน #ลดขยะ #การจัดการของเสีย #ลดมลพิษ #ทรัพยากรหมุนเวียน #ZeroWaste เครดิตรูปภาพประกอบบทความ รูปภาพทำหน้าปก AI Generated และออกแบบหน้าปกโดยผู้เขียน ใน Canva รูปภาพประกอบเนื้อหา ถ่ายภาพโดยผู้เขียน เกี่ยวกับผู้เขียน ภัคฒ์ชาลิสา จำปามูล จบการศึกษา: พยาบาลศาสตรบัณฑิต จากวิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม กระทรวงสาธารณสุข และสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต (อนามัยสิ่งแวดล้อม) จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น มีความสนใจและประสบการณ์เกี่ยวกับ: สุขภาพ จิตวิทยาเชิงบวก การบำบัดน้ำเสียและกำจัดสิ่งปฏิกูล 9 ประโยชน์เชิงลึก จากการกักเก็บคาร์บอนในดิน ด้านสิ่งแวดล้อม การหมักปุ๋ยใต้ดิน จากเศษอาหารภายในบ้าน ลดปัญหาขยะเปียก 9 ประโยชน์ของการใช้ไบโอชาร์ หรือถ่านชีวภาพ ในด้านสิ่งแวดล้อม เปิดประสบการณ์ความบันเทิงที่หลากหลายสุดปัง บน App TrueID โหลดเลย ฟรี !